بلا تار، کارگردان مولف «نفرین» و «ساتانتانگو»، در هفتاد سالگی درگذشت
«بلا تار»، کارگردان مجارستانی که دههها بهخاطر فیلمهای هنری خود مثل «نفرین» (Damnation) شهرت داشت، امروز درگذشت. او بیش از هر چیز با سینمای خاص خود که از ابتدا تا انتها دنیایی تاریک و نابود و انسانی از دست رفته را بهتصویر میکشید، شناخته میشد. بلا تار هفتاد سال سن داشت.
خبر مرگ این کارگردان مجارستانی امروز صبح در تلویزیون ملی کشورش و بهدست «بنس فیلگف»، از دیگر کارگردانان مطرح مجار منتشر شد. خانوادهی بلا تار تایید کردهاند که او پس از مبارزهای طولانی و سخت با بیماری، جان خود را از دست داده است.
آکادمی فیلم اروپا در بیانیهی خبر مرگ بلا تار، او را نه فقط یک کارگردان مولف، بلکه هنرمندی با دیدگاه سیاسی قدرتمند خود نامید که مرگش روی تمام مخاطبان سینما و هنر تاثیرخواهد گذاشت. سینمای شاعرانه و مالیخولیایی بلا تار، اغلب بار سیاسی سنگینی را بردوش میکشید و همچنین دیدی بهشدت منفی بر وضعیت بشر داشت.
بلا تار در سال ۱۹۵۵ در پکس مجارستان متولد شده بود. او کار خود را در یکی از استودیوهای فیلمسازی مستقل این کشور آغاز کرد و چند فیلم تجربی کوتاه و مستند ساخت. اولین فیلم بلند او به نام «آشیانهی خانواده» (Family Nest) که در سال ۱۹۷۷ ساخته شده بود، توانست جایزهی بهترین فیلم جشنوارهی فیلم مانهایم آلمان را برنده شود.
پس از ساخت آشیانهی خانواده، تار به دانشگاه تئاتر و فیلم بوداپست رفت تا بهصورت آکادمیک فیلمسازی را دنبال کند. تار در سال ۱۹۸۲ از دانشگاه فارغالتحصیل شد و خود استودیویی بهنام «تارسولاس فیلم استودیو» تاسیس و چند سالی آنجا کار کرد.
چند سال بعد و در سال ۱۹۸۸، او فیلم «نفرین» را ساخت؛ فیلمی که تار را در دنیا مطرح میکند و سبک خاص او را جای میاندازد. سبک خاص فیلمسازی بلا تار جنبش «سینمای آرام» را پایهریزی میکند و برداشتهایی طولانی و بدون کات دارد، دیالوگهای زیادی را در خود جای نمیدهد و در ساختار همیشگی روایی هم نمیگنجد. شاید اوج این سبک خاص بلا تار را بتوان در فیلم بعدیاش یعنی «ساتانتانگو» دید که در سال ۱۹۹۴ اکران شد. این فیلم هفت ساعت و نیمه، دغدغهها و مشکلات یک روستای کوچک مجارستانی پس از سقوط کمونیسم را بهتصویری میکشد. زندگی پوچ و بیمعنای مردم در اروپای شرقی، هستهی تمام ساختههای او بود.
آخرین ساختهی تار فیلم «اسب تورین» بود که در سال ۲۰۱۱ اکران شد. بلا تار پانزده سال گذشته را بیشتر صرف تدریس در دانشگاههای مختلف کرده بود.
