شرکت OpenAI سرانجام مدل هوش مصنوعی GPT-4o را بازنشسته کرد

یوسف اسفندیاری

۲۶ بهمن ۱۴۰۴ | ۱۰:۰۰ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۲ دقیقه

شرکت OpenAI سرانجام تصمیم نهایی خود را عملی کرد و به عمر یکی از پرحاشیه‌ترین محصولات خود پایان داد. طبق اعلام رسمی، فعالیت مدل هوش مصنوعی GPT-4o در تاریخ 13 فوریه به‌طور کامل متوقف شد و این مدل از دسترس کاربران خارج گردید. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که گروهی از کاربران متعصب این مدل، همچنان نسبت به حذف آن ابراز نارضایتی می‌کنند و معتقدند که جایگزین‌های فعلی، ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد آن را ندارند. مدل هوش مصنوعی GPT-4o به دلیل لحن بسیار صمیمانه، مکالمه‌محور و البته «چاپلوسانه» خود شهرت داشت که باعث می‌شد برخی کاربران ارتباط عاطفی عمیقی با آن برقرار کنند.

این نخستین بار نیست که OpenAI تلاش می‌کند مدل هوش مصنوعی GPT-4o را از چرخه محصولات خود حذف کند. پیش از این در ماه اوت، این شرکت سعی کرد با هدف اولویت‌بخشی به مدل جدیدتر GPT-5، دسترسی به نسخه‌ی قبلی را مسدود کند. با این حال، در آن زمان موجی از شکایات و اعتراضات کاربران باعث شد که این شرکت عقب‌نشینی کرده و دسترسی را مجدداً برقرار سازد؛ هرچند هیچ تضمینی برای بقای دائمی آن ارائه نکرده بود. اکنون اما به نظر می‌رسد راه برگشتی وجود ندارد، چرا که این توقف فعالیت بخشی از یک پاک‌سازی بزرگ‌تر است که شامل حذف مدل‌های دیگری همچون GPT-5 اولیه، GPT-4.1 و نسخه‌های مینی آن‌ها نیز می‌شود.

یکی از دلایل اصلی این تصمیم، کاهش چشمگیر تعداد کاربران این نسخه عنوان شده است. مسئولان OpenAI در وب‌سایت خود اعلام کردند که اکثریت قریب‌به‌اتفاق کاربران به سمت مدل پیشرفته‌تر GPT-5.2 کوچ کرده‌اند و در روزهای پایانی، تنها 0.1 درصد از کاربران روزانه از مدل هوش مصنوعی GPT-4o استفاده می‌کردند. با این وجود، موضوع تنها به آمار و ارقام ختم نمی‌شود. این شرکت با چندین پرونده‌ی حقوقی سنگین مواجه است که برخی از آن‌ها مربوط به «مرگ‌های غیرقانونی» بوده و به‌طور خاص نام مدل هوش مصنوعی GPT-4o در آن‌ها ذکر شده است. این مسائل حقوقی فشار مضاعفی را برای بازنشستگی سریع‌تر این مدل ایجاد کرد.

با وجود هشدارهای کارشناسان درباره‌ی خطرات احتمالی رفتارهای تملق‌آمیز و تأیید بیش‌از‌حد کاربران توسط این هوش مصنوعی، گروهی از کاربران همچنان در سوگ از دست دادن آن هستند. برخی از این افراد که به این مدل به چشم یک «شریک عاطفی» یا دوست مجازی نگاه می‌کردند، اکنون خواستار متن‌باز (Open-Source) شدن کدهای آن هستند تا بتوانند همچنان از تعامل با مدل مورد علاقه‌ی خود لذت ببرند. با این حال، با توجه به سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ی OpenAI و تمرکز بر ایمنی مدل‌های جدید، بعید به نظر می‌رسد که پاسخی مثبت به این درخواست‌ها داده شود.