همه چیز درباره سولار؛ آفتاب بهتر است یا سولاریوم؟
برنزه کردن از گذشته تا به حال یکی از ترندهای محبوب دنیای زیبایی بوده است. بسیاری از خانمها و آقایانی به دنبال پوستی برنزه و سالم هستند؛ اما همیشه این سوال پیش میآید که بین آفتاب گرفتن طبیعی و استفاده از سولاریوم کدام روش بهتر است. برای اینکه جواب این سوال را پیدا کنید باید پیش از هر چیزی بدانید که سولار چیست و چگونه میتواند رنگ پوست را تغییر دهد. در این مطلب از دیجیکالا مگ قصد داریم به مزایا و معایب برنزه کردن با سولاریوم، مقایسه آن با آفتاب طبیعی و نکات ایمنی برای حفظ سلامت پوست خواهیم بپردازیم تا بتوانید پیش از تیره کرده رنگ پوست خود تصمیم آگاهانهای بگیرید.
سولار چیست؟
مزایا برنزه کردن پوست با سولار
عوارض برنزه کردن پوست با سولاریوم
سرطان پوست
مشکلات چشمی
پیری زودرس پوست
تضعیف سیستم ایمنی
آیا سولاریوم بدتر از آفتاب گرفتن است؟
آیا انجام سولار برای یک مدت کوتاه میتواند ایمن باشد؟
بهترین روش جایگزین برای سولار چیست؟
برنزه کردن با سولاریوم یا آفتاب؟
سولار چیست؟
سولار یا همان سولاریوم، دستگاهی است که پوست را با تابش اشعه فرابنفش یا همان UV برنزه کند. این اشعه رنگدانههای طبیعی پوست را فعال میکنند و باعث میشوند پوست تیرهتر شود. دستگاههای سولار درست مانند نور خورشید هستند اما سریعتر و کنترلشدهتر عمل میکنند. این دستگاه سولار در دو مدل اصلی وجود دارد؛ یکی از آنها تختهای سولاریوم هستند که روی آنها دراز میکشند و دیگری سولار ایستاده که افراد میتوانند در آن بایستند تا اشعه فرابنفش از همه جهات به پوست تابانده شود. به طور کلی سولار را یک خورشید مصنوعی در نظر بگیرید که میتواند یک پوست تیره و خوشرنگ را برای خانمها و آقایان بسازد.
مزایا برنزه کردن پوست با سولار
احتمالا حالا که فهمیدهاید سولار چیست میخواهید بدانید که برنزه کردن پوست با این دستگاه دقیقا چه مزایایی برای سلامتی دارد. در واقع باید بگوییم که سولار به جز جنبهی زیبایی هیج فایدهای برای بدن ندارد و بالعکس به شدت برای سلامتی آسیبزا است. یک سری باورهای نادرست و اغراقشده درباره برنزه کردن بدن با سولار بین مردم شنیده میشود که متخصصان کاملا با آنها مخالف هستند و میگویند این ادعاها پایهی علمی ندارند. برخی از این باورها عبارتند از:
- برنزه شدن نشانهی آسیب دیدن پوست است. تیره شدن پوست به معنای آن است که سلولهای پوستی تحت تاثیر اشعهی فرابنفش قرار گرفتهاند و به نوعی در حال دفاع از خود هستند. پس اگر روی پوستتان رنگ طلایی یا برنزی میبینید، باید بدانید که این موضوع نشانهی استرس و آسیب سلولی است.
- اشعه UV در سولاریومها اغلب قویتر از نور مستقیم ظهر خورشید است. برخلاف تصور بعضی از افراد، نور سولاریوم گاهی حتی از آفتاب تابستان در ظهر هم قویتر است. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، این تابش میتواند فراتر از حد ایمن باشد و استفاده مکرر از آن پوست و سلامت عمومی بدن را در معرض خطر قرار میدهد.
- سولار میتواند ویتامین D مورد نیاز بدن را تامین کند. آنقدر عوارض جانبی و مضرات اشعهی فرابنفش سولاریوم برای بدن زیاد هستند که متخصصان پیشنهاد میکنند روشهای امن دیگری را به منظور دریافت این ویتامین در نظر داشته باشید؛ مانند اصلاح رژیم غذایی، استفاده از مکملها و قرار گرفتن در معرض نور خورشید برای مدت کوتاه.
عوارض برنزه کردن پوست با سولاریوم
عوارض استفاده از سولاریوم میتوانند بسیار جدی باشند، اما جالب این است که یک تحقیق نشان داده حدود 90 درصد افرادی که از سولاریوم استفاده میکنند، با وجود آگاهی از خطرات، باز هم این کار را ادامه میدهند. در ادامه به شما میگوییم که عوارض برنزه کردن پوست با سولار چیست و چرا صرفا داشتن پوستی طلایی، ارزش مواجهه با این خطرات را ندارد.
سرطان پوست
شاید از قبل بدانید که استفاده از سولاریوم با افزایش خطر سرطان پوست رابطهی مستقیم دارد، اما احتمالا باخبر نباشید که این خطر تا چه اندازه جدی است. متخصصان پوست شاهد بروز سرطانهای پوستی در افراد جوانتر هستند و بسیاری از آنها این موضوع را به استفاده از سولاریوم نسبت میدهند. مطالعات مختلف نشان دادهاند که استفاده از دستگاههای سولاریوم با افزایش خطر ابتلا به تمامی انواع سرطانهای پوست همراه است.
انجمن متخصصان پوست آمریکا گزارش میدهد که استفاده از سولاریوم احتمال ابتلا به سرطان سلول سنگفرشی را 58 درصد و سرطان سلول پایه را 24 درصد افزایش میدهد. علاوه بر این، سولار با افزایش خطر ملانوما، خطرناکترین نوع سرطان پوست هم مرتبط است. اگر روی پوست خود خال یا لکهای دارید که با سایر نقاط متفاوت به نظر میرسد، حتما برای بررسی بیشتر به متخصص پوست مراجعه کنید.
مشکلات چشمی
آن عینکهای پلاستیکی رنگی که سالنهای سولار برای محافظت از چشمها در اختیار شما میگذارند، به تنهایی برای از بین بردن خطرات این روش کافی نیستند. استفاده از سولاریوم میتواند ساختار داخلی چشمها و پلکها را آسیبپذیر کند و شما را در معرض مشکلاتی مانند آب مروارید و ملانوما چشمی (سرطان چشم) قرار دهد.برای حفظ سلامت چشمها، لازم است که اقدامات محافظتی لازم را در برابر اشعههای مضر UVA رعایت کنید؛ مانند استفاده از عینک آفتابی مناسب و انجام معاینات سالانه چشم. البته مهمترین کار این است به هیچ وجه به سراغ امتحان سولاریوم نروید.
پیری زودرس پوست
بسیاری از افراد برای چون فکر میکنند برنزه کردن میتواند باعث بهتر شدن پوستشان شود به سراغ سولار میروند، اما تاثیر طولانی مدت سولاریوم بر پوست اصلا آن طور که این گروه در ذهن دارند نیست. واقعیت این است که همه ما میخواهیم جوانتر به نظر برسیم، اما هرچه تماس بیشتری با اشعه UV داشته باشیم، آسیب بیشتری به پوست خودمان وارد میکنیم.
اشعههای UVA به عمق پوست نفوذ میکنند؛ سپس کلاژن را که ساختار پایهای پوست است و الاستین را که پوست را جوان و منعطف نگه میدارد تخریب میکند. این فرآیند میتواند باعث ایجاد لکههای تیره پیری و چروکیده و زمخت شدن پوست شود؛ همین موضوع شما را بسیار مسنتر از سن واقعیتان نشان میدهد. شما باید به پوست خود احترام بگذارید. استفاده از کرم ضدآفتاب، پوشیدن لباسهای محافظ در برابر آفتاب و خودداری از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم آفتاب در ساعات اوج، میتواند به پیشگیری از آسیبهای پوستی کمک کند.
تضعیف سیستم ایمنی
قرار گرفتن در معرض اشعه UV میتواند پاسخهای ایمنی پوست را کاهش دهد؛ همین موضوع پوست را در برابر عفونتها حساستر کرده و روند ترمیم آن را کند میکند. این اشعه همچنین باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن و مکانیسمهای محافظتی طبیعی پوست میشود؛ با این اتفاق حساسیت پوست نسبت به نور خورشید افزایش پیدا میکند و بدن نسبت به برخی داورها واکنشهای نامطلوب نشان میدهد. حتی ممکن شدت اثرگذاری واکسنها کم شود.
افرادی که سابقهی ابتلا به ویروس هرپس سیمپلکس دارند، ممکن است با قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم آفتاب توانایی سیستم ایمنی بدنشان برای نگه داشتن ویروس در حالت غیرفعال کاهش پیدا کند. در نتیجه، ویروس دوباره فعال خواهد شد و باعث بروز مکرر مشکلاتی مانند تبخال میشود.
آیا سولاریوم بدتر از آفتاب گرفتن است؟
اگر حالا که میدانید سولار چیست بخواهیم خیلی کوتاه به این سوال پاسخ بدهیم باید بگوییم که بله، سولاریوم به همان اندازه آفتاب گرفتن مضر است و در برخی موارد حتی میتواند مضرتر هم باشد. هم آفتاب و هم سولاریوم اشعه فرابنفش (UV) تولید میکنند. اشعههای UVA مسئول برنزه شدن، سوختگی و در نهایت ایجاد چین و چروک روی پوست هستند. قرار گرفتن بیش از حد در معرض این اشعهها میتواند منجر به سرطان پوست شود. نکتهی نگرانکننده این است که سولاریوم 10 تا 15 برابر بیشتر از آفتاب، اشعه UVA تولید میکند، پس قطعا ایمنتر از نور طبیعی خورشید و استفاده از روغن آفتاب نیست.
آیا انجام سولار برای یک مدت کوتاه میتواند ایمن باشد؟
اگر میل زیادی به تیره کردن پوست خود به کمک دستگاه سولار داشته باشید هم باید بدانید، قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش کاملا غیرایمن است حتی اگر گاهی اوقات باشد. در واقع، استفاده از سولاریوم حتی یک بار قبل از سن 35 سالگی، خطر ابتلا به سرطان ملانوم را تا 75 درصد افزایش میدهد و این ریسک با هر بار استفاده بیشتر میشود. متخصصان باور دارند که هیچ چیزی به نام برنزه شدن ایمن وجود ندارد پس فریب حرفهای افراد سودجو و غیرمتخصص را نخورید.
بهترین روش جایگزین برای سولار چیست؟
در صورتیکه فکر میکنید با کمی تیره کردن پوستتان کمتر دچار آفتابسوختگی میشوید، بهتر است بدانید که این تصور درست نیست. چه این رنگ را از آفتاب بگیرید و چه از سولاریوم، برنزه شدن از شما در برابر سوختگی محافظت نمیکند. تنها راه موثر برای کاهش خطر آفتابسوختگی، استفاده از ضدآفتاب مناسب و پرهیز از قرار گرفتن طولانی در معرض نور مستقیم خورشید است.
اگر صرفاً ظاهر برنزه و درخشان پوست را دوست دارید، راههای ایمنتری برای انجام این کار وجود دارد. متخصصان پوست توصیه میکنند به جای سولاریوم از روشهای بدون اشعه استفاده شود؛ مانند لوسیونها، اسپریها، بهترین روغن برنزه کننده، موسهای برنزهکننده یا اسپریهای برنزکنندهی حرفهای در سالنها. این محصولات حاوی مادهای به نام دیهیدروکسیاستون (DHA) هستند؛ نوعی قند بیرنگ که بدون نیاز به اشعه فرابنفش به طور موقت رنگ پوست را تیرهتر میکند. این ترکیبات برای استفادهی خارجی مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هستند و خطرات مرتبط با تختهای سولاریوم را ندارند.
برنزه کردن با سولاریوم یا آفتاب؟
در صورتیکه همچنان میخواهید بین سولار و آفتاب یک روش را انتخاب کنید و حتی در حال جمع کردن وسایل لازم برای آفتاب گرفتن هستید جدول مقایسه زیر میتواند برایتان کمککننده باشد.
| معیار مقایسه | سولاریوم | آفتاب طبیعی |
| نوع و شدت اشعه | عمدتا اشعه UVA با شدت بالا و متمرکز؛ گاهی چندین برابر نور خورشید | ترکیبی از UVA و UVB؛ شدت وابسته به ساعت، فصل و موقعیت جغرافیایی |
| ریسک سرطان پوست | افزایش قابل توجه خطر ملانوما و سایر سرطانهای پوستی | افزایش خطر در صورت مواجهه طولانی و بدون محافظت |
| پیری زودرس پوست | احتمال بالا به دلیل شدت زیاد UVA (چینوچروک و لکههای پوستی) | در صورت عدم استفاده از ضدآفتاب رخ میدهد، اما قابل کاهش است |
| آسیب چشمی | خطر آسیب به عدسی و شبکیه در صورت محافظت ناکافی | خطر وجود دارد، ولی با عینک استاندارد قابل پیشگیری است |
| کنترلپذیری | مدت و شدت تابش قابل تنظیم | وابسته به شرایط محیطی و کمتر قابل کنترل |
| سرعت برنزه شدن | سریعتر و یکنواختتر | تدریجیتر و گاهی ناهموار |
| هزینه | نیازمند پرداخت هزینه هر جلسه یا پکیج | نیازمند پرداخت هزینه استخر روباز و خرید محصولات مخصوص |
| ایمنی کلی | از نظر پزشکی روش ایمنی محسوب نمیشود | با رعایت اصول محافظتی آسیب قابل کاهش است |
