برچیده شدن تحریم‌ها و فصل جدید بازی‌سازی در ایران

۲۷ دی ۱۳۹۴ | ۱۳:۳۰ ۶ بهمن ۱۳۹۵ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۵ دقیقه

در یک هفته‌ی اخیر همه درباره‌ی اجرایی شدن «برجام» (برنامه‌ی جامع اقدام مشترک) سخن می‌گفتند و این‌که قرار است نهایتا بعد از ۱۲ سال، دیوار تحریم‌های ریز و درشت که به کشورمان تحمیل شده بودند، فرو بریزد. در نخستین ساعات امروز آخرین قدم برجام یا همان لغو عملیاتی تحریم‌ها برداشته شد تا تمام مردم کشور از هر قشر و سطحی، چشم‌اندازی جدید پیش‌روی‌شان ببینند؛ حالا می‌خواهد در خصوص کسب و کارشان باشد یا نحوه‌ی تحصیلات‌شان یا هر چیز دیگری. فارغ از این‌که برچیده شدن تحریم‌ها می‌تواند چه تاثیراتی در عرصه‌ی سیاست، تجارت و سازوکارهای بین‌المللی کشورمان بگذارد، مطمئنا عملیاتی شدن برجام فصل جدیدی را در صنعت نوپای تولید بازی‌های رایانه‌ای و ویدیویی ایران رقم خواهد زد. مطمئنا می‌خواهید بدانید با لغو تحریم‌ها چه عاید بازی‌سازان و حتی بازی‌کننده‌ها و گیمرهای ایرانی می‌شود و قرار است طی ماه‌ها و سال‌های آینده، شاهد چه تغییراتی در این هنر-صنعت پویا و مدرن در داخل کشورمان باشیم.

مطمئنا می‌خواهید بدانید با لغو تحریم‌ها چه عاید بازی‌سازان و حتی بازی‌کننده‌ها و گیمرهای ایرانی می‌شود.

حتما بهتر از ما می‌دانید که طراحی و تولید بازی‌های رایانه‌ای و ویدیویی در کشور ما، که تقریبا می‌توان ادعا کرد تمام طول عمرش را زیر سایه‌ی تحریم‌های ریز و درشت سپری کرده، با چه چالش‌هایی روبه‌رو بوده است. جدا از این‌که فرهنگ و ادبیات بازی‌سازی آن‌طور که باید در کشورمان جا نیافتاده و هنوز هم بازی‌سازان، خصوصا آن‌هایی که در تیم‌های کوچک و مستقل فعالیت می‌کنند از حداقل حمایت‌ها، چه حمایت‌های دولتی و چه حمایت بخش خصوصی محروم هستند، موانع فنی همیشه به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین چالش‌های پیش‌روی بازی‌سازان ایرانی مطرح بوده و هست.

برای ساخت بازی‌هایی با نهایت کیفیت که مورد قبول بازی‌کننده‌ها هم باشند باید به ابزار مناسب دسترسی داشت. ابزارهایی که دست بازی‌ساز را باز می‌گذارند تا صرفا به اجرای ایده‌های‌اش بیاندیشد و چالش‌های فنی را به پایین‌ترین سطح ممکن تنزل می‌دهند. به بیان ساده‌تر عده‌ای متخصص و برنامه‌نویس با هدف ساده‌تر کردن کار بازی‌سازان، موتورهایی را طراحی می‌کنند که بازی‌ها بر مبنای آن‌ها ساخته می‌شوند. این موتورها که مسوولیت پردازش و آنالیز بخش‌های مختلف هر بازی را برعهده دارند، «موتورهای پایه» نامیده می‌شوند. نیم دو جین موتور پایه‌ی مختلف هم وجود دارد که بازی‌سازان می‌توانند با استفاده از آن‌ها، بازی‌هایی باکیفیت و قابل توجه تولید کنند. موتورهایی مثل «آنریل انجین»، «یونیتی» و «کرای انجین». مطمئنا با در اختیار داشتن حق استفاده از این موتورهای پایه، پروسه‌ی ساخت بازی‌های رایانه‌ای و ویدیویی به‌مراتب ساده‌تر می‌شود و تیم‌های بازی‌سازی می‌توانند با در اختیار داشتن یک تیم فنی جمع‌وجور و با محرویت «طراحی بازی»، محصولاتی قابل قبول و سطح بالا تولید کنند.

یکی از مشکلات جدی که تحریم‌های ۱۲ ساله به بازی‌سازان ایرانی تحمیل کرده بود، عدم دسترسی به موتورهای پایه‌ی آماده بود.

یکی از مشکلات جدی که تحریم‌های ۱۲ ساله به بازی‌سازان ایرانی تحمیل کرده بود، عدم دسترسی به همین موتورهای پایه‌ی آماده بود. بازی‌سازان ایرانی به‌خاطر تحریم‌های همه جانبه، با این‌که حتی قصد پرداخت هزینه‌های استفاده از این موتورهای پایه را داشتند، اما نمی‌توانستند حق استفاده از آن‌ها را خریداری کنند. در نهایت هم مجبور می‌شدند به نسخه‌های آموزشی و جمع‌وجور این موتورها بسنده کنند؛ یا با کلی مشقت و ثبت شرکت در کشورهای خارج از ایران، با انواع و اقسام ترفندها، حق استفاده از این موتورها را به دست بیاورند که خودش پروسه‌ای سخت و دردسرساز بود. به همین خاطر هم اکثر بازی‌سازان و استودیوهای بازی‌سازی ایرانی مجبور می‌شدند موتورهای پایه‌ی خودشان را بسازند. موتورهایی که بتوانند حجم پردازش‌های بازی‌ها را به‌دوش بکشند. معمولا هم استودیوهای بازی‌سازی آن‌قدر روی موتورهای‌شان هزینه می‌کردند که دیگر زمان و بودجه‌ی کافی برای ساخت خود بازی باقی نمی‌ماند و پروژه‌هایی که می‌توانستند هر کدام‌شان به بازی‌هایی تراز اول تبدیل شوند، یکی پس از دیگری لغو می‌شدند.‌

001

حتی همین محدودیت‌ها باعث شده بود تا بازی‌سازهای ایرانی، امکان ساخت بازی برای کنسول‌های بازی را هم نداشته باشند. احتمالا خبر دارید که بازی‌سازها، برای ساخت بازی‌های کنسولی باید به ابزارهایی تخصصی مثل «نسخه‌ی مخصوص بازی‌سازها»ی همان کنسول (Software development kit یا SDK) دسترسی داشته باشند. تحریم‌ها باعث شده بودند تا امکان استفاده از SDKها برای بازی‌سازان ایرانی فراهم نباشد. وقتی هم SDK تهیه نشود که معمولا توسط خود شرکت‌های تولیدکننده‌ی کنسول‌ها (مثل سونی و مایکروسافت) در اختیار بازی‌سازها قرار می‌گیرند، دیگری خبری از ساخت عناوین کنسولی نیست. به جرات می‌توان گفت در تمام طول عمر صنعت بازی‌سازی ایران، تنها یک بازی موفق شد خودش را تا مرحله‌ی عرضه بر روی یکی از کنسول‌های نسل هفتمی بالا بکشد و به جز آن هیچ نمونه‌ی موفقی از ساخت بازی‌های موفق ایرانی برای کنسول‌ها، در کارنامه‌ی بازی‌سازی داخل کشور دیده نمی‌شود.

تحریم‌ها باعث شده بودند تا امکان استفاده از SDKها برای بازی‌سازان ایرانی فراهم نباشد. وقتی هم نتوانی SDK تهیه کنی دیگری خبری از ساخت عناوین کنسولی نیست.

اما حالا که تحریم‌ها برچیده شده‌اند و در پس آن هم می‌رود تا شرایط هم‌کاری مجموعه‌های داخلی و خارجی از نو فراهم شود، به احتمال بسیار زیاد، امکان تهیه‌ی موتورهای پایه و SDKها هم ممکن خواهد شد و این می‌تواند بهترین خبر برای صنعت بازی‌سازی ایران باشد. با ورود موتورهای پایه که حتی می‌تواند با تاسیس نمایندگی‌های خارجی در کشور همراه باشد، به‌همراه ورود کیت‌های مخصوص بازی‌سازان، چه می‌خواهد این کیت‌ها مخصوص ساخت بازی برای کنسول‌ باشد و چه هدست‌های واقعیت مجازی، شاهد فصلی جدید در صنعت بازی‌سازی ایران خواهیم بود. صنعتی که می‌تواند شکوفاتر از هر زمان دیگری بشود و در سطح بین‌المللی برای کشور افتخارآفرینی کند. ایران در چند سال گذشته به‌خاطر همین محدودیت‌های فنی تعداد بسیار زیادی از بازی‌سازان کاردرست‌اش را از دست داده است. بازی‌سازان جوان و توان‌مندی که با وجود علاقه‌شان به ساخت بازی در داخل کشور، مجبور شده‌اند به استخدام استودیوهای بازی‌سازی خارجی در بیایند. اما مطمئنا امکان استفاده از تکنولوژی‌های به‌روز، بدون هیچ مانعی می‌تواند زمینه‌ی بازگشت این عده از بازی‌سازان ایرانی را به کشور، فراهم کند.

001

ایران در چند سال گذشته به‌خاطر همین محدودیت‌های فنی تعداد بسیار زیادی از بازی‌سازان کاردرست‌اش را از دست داده است.

برچیده شدن تحریم‌ها حتی برای خود بازی‌کننده‌ها و گیمرهای ایرانی هم می‌تواند خبر خیلی خوبی باشد. حتما بهتر از ما می‌دانید که به‌واسطه‌ی همین تحریم‌ها، گیمرهای ایرانی امکان استفاده از تعداد بسیار زیادی از سرویس‌های مختلف بازی را از دست داده‌اند. اما حالا می‌توان امیدوار بود که با عملیاتی شدن برجام به‌زودی امکان استفاده از این سرویس‌ها هم برای ایرانی‌ها فراهم شود و امکانات و قابلیت‌هایی که در غیبت بازی‌کننده‌های ایرانی صرفا در اختیار گیمرهای کشورهای عربی حاشیه‌ی خلیج فارس قرار می‌گرفت، برای ما هم مهیا شود.

هرچه هست مطمئنا برچیده شدن تحریم‌ها کمک بزرگی به بازتر شدن فضای بازی و بازی‌سازی در ایران طی سال‌های آینده خواهد کرد. روزهای خوش بازی‌سازی ایران مطمئنا در راه است. البته در نظر داشته باشید که فراهم شدن امکان تعامل با مجموعه‌های خارجی با هدف ساخت بازی‌های رایانه‌ای و ویدیویی در ایران می‌تواند قوانین فروش محصولات فرهنگی را هم دست‌خوش تغییراتی کند که پرداختن به آن‌ها در حوصله‌ی این مقاله نمی‌گنجد. در آینده در خصوص امکان فروش مستقیم بازی‌های اصلی در ایران و زیرساخت‌های مورد نیاز برای ورود به چنین بازارهایی سخن خواهیم گفت.

برچسب‌ها :
دیدگاه شما

۱۲ comment
  1. Avatar مرتضی

    دوستان با این اوصاف امکان حضور سونی و مایکروسافت در ایران و عرضه کنسول ها و بازی هاشون ب صورت مستقیم هست؟؟؟؟؟؟
    خدا کنه چنین اتفاقی بیوفته چون دیگه واقعا دارم اذیت میشم با این قیمتای بازی های ps4

    1. Avatar LORD.SAJAD

      نه داداش دل خوش نباش تا زمانی که حداقل 20 درصد مردم قوانین کپی رایت رو رعایت کنند

      1. Avatar ۱

        دوست عزیز شما شک نکن حق کپی رایت به زودی اجباری میشه و به امید خدا بازی های کرک شده به زودی جمع میشه
        من خودم چند ساله بازی و نرم افزار اصل رو خریداری میکنم و این رو مدیون اپل هستم ، اولین بار که یه تبلت خواستم بگیرم تصمیم گرفتم ایپد بگیرم و بعد که دیدم برای نصب نرم افزار باید جلبریک کرد تصمیم گرفتم نرم افزار هارو خریداری کنم به دلایل زیادی از جمله اپدیت البته اون زمان قیمت دلار حدود ۱۰۰۰ بود و من هم درامد خوبی داشتم و راحت میتونستم بازی و برنامه مورد نیازم رو به راحتی خریداری کنم و از طرف دیگه وقتی اپلیکیشن مورد نظر رو میخری خیال ادم از جانب پشتیبانی و امنیت بالاتره و بعد که میبینی واسه یه بازی هرماه اپدیت جدید میاد خوشحال هم میشی حتی میبینی بعد از اپدیت چیزای زیادی هم شاید اضافه شده باشه
        این نکته رو هم بگم که من از طرفداران اپل هستم اما لینوکس ، ویندوز و اندروید رو هم دوست دارم و قبول دارم هر سیستم عاملی مشکلات خودش رو داره حتی لینوکس ، که از نظر من بهترین سیستم عامل عمومی هست

  2. Avatar البرز

    “در تمام طول عمر صنعت بازی‌سازی ایران، تنها یک بازی موفق شد خودش را تا مرحله‌ی عرضه بر روی یکی از کنسول‌های نسل هفتمی بالا بکشد و به جز آن هیچ نمونه‌ی موفقی از ساخت بازی‌های موفق ایرانی برای کنسول‌ها، در کارنامه‌ی بازی‌سازی داخل کشور دیده نمی‌شود”
    لطف می کنید اسمشو بگین؟ برام جالب شد!

  3. Avatar کوروش

    با سلام.
    آیا با اجرای برجام قانون کپی رایت به ایران می آید یا خیر؟

  4. Avatar آندروید

    بازار بازی تو ایران خیلی گرمه
    مطمئنا هجوم خواهند اورد به بازار ایران
    ایرانی ها از نظر بازی یه رکورد دار هستند

  5. Avatar احسان

    انشاألله . . .

  6. Avatar میلاد R34L

    برام عجیبه که اون ور آب نرم افزار های بسیار گرون هستند کپی رایت سخت اعمال میشه ولی هر روز میبینیم که انیمیشن ها و بازی های استودیو های مستقل که بودجه های کمی دارند خیلی با کیفیت تر از قبل میشه
    اما ایران خودمون
    با وجود دنیایی از نرم افزار های ریزو درشت بودجه هم اندازه استودیو های مستقل باز هم کیفیت کار خیلی پایین تر از حد ممکن است
    واقعا خرید یک موتور بازی اینقدر هزینش سرسام اوره؟
    انریل انجین
    فاکس انجین
    کرای انجین و چندین موتور بازی سازی که بسیار قوی هستند
    البته عدم حمایت مهم ترین دلیل هست اما دیگه نه در این حد که کیفیت کار ها اینقدر پایین باشه

  7. Avatar علی

    کاش یکی از مشکلات جدی که تحریم‌های 12 ساله به منم تحمیل کرده بود، عدم دسترسی به موتورهای پایه‌ی آماده بود! جسارت به کسی نباشه،خودمو میگم.

  8. Avatar همایون

    به شخصه آموزش بازی سازان رو مهم تر می دونم. جای تحصیلات آکادمیک درست و حسابی واقعا خالیه. یا باید برای این کار دانشجو بازیساز به خارج بفرستیم یا اساتید بازیسازی رو به ایران بیاریم. سطح سواد بازی سازان ایرانی باید اونقدر بالا بره که خودشون بتونن موتور رو بسازن تا دیگه اینطور لنگ بقیه نمون. به هر حال اگه قصد خرید موتور رو دارند توصیه می کنم هر چه سریع تر این کار رو انجام بدن.
    کپی رایت هم از دغدغه های دیگه ست که از اونجا که به خاطر قیمت ارز در بازار داخلی، به شکل ارزشی به طور میانگین درآمد ایرانی ها از خیلی کشورها کمتره و به همون مقدار هم از نظر ارزشی خرج شون کمتره،فعلا علاقه ای به پیاده سازی کپی رایت نیست. اگه به فرض همین الآن کپی رایت اعمال بشه، آمار بازی کردن و فیلم دیدن ایرانی ها از قبل که هیچ، از خیلی جاهای دنیا هم کمتر میشه.

  9. Avatar سيد رضا

    اميدوارم ايده هايي جذاب تر از نجات خليج فارس، شاهنامه و چيزاى مرتبط و تكرارى داشته باشن. هميشه همچي نداشته هاى واضح نيست، نداشته هاى معنوى هم هست. البته به خاطر يك سرى محدوديت ها، بازى خشن و خفن كم داريم. معمولاً ٤تا پسر بچه با لباس هايه رباتي و ماسك هايي كه كل سر و صورتو گرفته ظاهر مي شن، دور هم جمع ميشن فك مي كنن خليج فارس يا… رو نجات بدن. با نمك، نمك مي ريزه و… زرنگِ راه حل پيدا مي كنه. خشونت بازى رو دنياى واقعي تاثير نداره(حرف من نيست). پس يه ذرش بد نيست(نداى وظيفه). استفاده از خشونت هم كار هر كسي نيست(Doom)

  10. Avatar مهدی

    صبح شما و اونایی که هنوزم امید به برچیده شدن تحریم ها دارند بخیر!!!