۳ تحقیق علمی که ثابت کردند بازی‌های ویدیویی برای سلامت افراد مفیدند

بیش از چهل سال از پیدایش بازی‌های ویدیویی می‌گذرد و هنوز ممکن است در اخبار رسانه‌های جمعی، مشخصا آن‌هایی که برای گسترده‌ترین جمعیت مخاطب و از سمت یک عده که معمولا بویی از تکنولوژی نبرده‌اند تولید می‌شود، درباره‌ی مضرات بازی‌های ویدیویی بشنوید؛ اینکه بازی‌های ویدیویی خشن هستند و روی افراد تاثیر می‌گذارند، اعتیادآور هستند یا چیزهایی از این قبیل. با این حال، علم حرف دیگری می‌زند و ما نمی‌گوییم، (با صدای دکتر نیما افشار بخوانید) بلکه اساسا علم می‌گوید که: بازی‌های ویدیویی اتفاقا برای شما خیلی هم خوب هستند.

یادگیری سریعتر مهارت‌های حسی حرکتی

این اتفاق را به‌وفور در دور و اطراف خود می‌بینیم، اینکه کسی از پس کارهایی که از نظر ما ساده به نظر می‌رسند، مثلا استفاده از یک کیبورد کامپیوتر یا دوچرخه سواری، برنیاید. اگر به چنین افرادی برمی‌خورید، یک پیشنهاد به آن‌ها بدهید:‌ اینکه بنشینند و بازی‌های اکشن بازی کنند. کارهایی که نیاز به هماهنگی چشم و دست دارد، مثل همان تایپ کردن یا دوچرخه‌سواری، از فرد می‌خواهند که یک هماهنگی بین اعضای بدن و ذهن خود را به‌وجود بیاورند.

تحقیقاتی (مربوط به ده دوازده سال پیش) در دانشکده‌ی روانشناسی تورنتو انجام شده است که نشان می‌دهد کسانی که بازی‌های اکشن بازی می‌کنند مهارت‌های حسی حرکتی خود را تقویت می‌کنند و کارهایی که وابسته به این مهارت هستند را بسیار سریع‌تر و راحت‌تر یاد می‌گیرند.

این پژوهشگران دو گروه مختلف را بررسی کردند. گروه اول گیمرهایی بودند که به شکل مرتب بازی‌های اکشن اول شخص بازی می‌کردند و گروه دوم، گروهی کسانی که طی دو سال گذشته بازی ویدیویی انجام نداده بودند. آن‌ها از این دو گروه خواستند تا یک تست دستی ساده را انجام دهند: با یک ماوس، یک مربع که روی صفحه به شکلی پیچیده اما الگویی ثابت حرکت می‌کند را دنبال کنند.

در ابتدا، هر دو گروه در سرعتی یکسان اینکه چه کاری باید انجام دهند را یاد گرفتند، اما با گذر زمان، گیمرها بارها و بارها سریعتر از گروه غیرگیمر، مهارت خود را در انجام این کار پیشرفت دادند. پژوهشگران توانستند نتیجه‌گیری کنند که گیمرها، توانایی حسی حرکتی بسیار بالاتری دارند و سریعتر می‌توانند یک الگو را یاد بگیرند و آن را بهبود دهند.

با این حال، پژوهشگران نتیجه‌گیری خود را این جا رها نکردند. چون در ابتدا معتقد بودند که گیمرها احتمالا بتوانند بهتر از بقیه از ماوس استفاده کنند و شاید به این خاطر است که بهتر تست را انجام می‌دهند. آن‌ها الگوی حرکتی تست را به حالتی رندوم تغییر دادند، و مشاهده کردند که بدون الگوی ثابت که کسی بخواهد آن را یاد بگیرد و در آن بهبود پیدا کند، هر دو گروه عملکردی یکسان از خود نشان می‌دهند.

یادگیری بهتر زبان

اگر از گیمرهای نسل قدیم باشید، احتمالا زمان زیادی را صرف بازی‌هایی مثل «عصر امپراطوری» یا «تمدن» یا «توتال وار» کرده باشید؛ بازی‌هایی که نه فقط به شدت سرگرم‌کننده هستند، بلکه به شما استراتژی و حتی دانش تاریخی و جغرافیایی بسیار خوبی را می‌آموزند. با این حال، گیمرها فقط هم اطلاعاتی مثل پایتخت کشورها و موقعیت جغرافیایی قاره‌ها را یاد نمی‌گیرند.

تحقیقاتی نسبتا جدید نشان داده است که گیمرها مهارت‌های بسیار بالاتری در یادگیری زبان دارند. این تحقیقات که در دانشگاه گوتنبرگ انجام شده است، گروهی ۷۶ نفره از بچه‌هایی بین ۱۰ تا ۱۲ ساله را تحت بررسی قرار دادند و متوجه شدند که بچه‌هایی که بازی می‌کنند، دانش زبانی و لغوی بسیار بالاتری از بچه‌هایی غیر گیمر دارند. پژوهشگران در واقع متوجه شدند که هر چه بچه‌ها بیشتر با لغات و زبان به شکل نوشتاری آن روبرو شوند، آن هم بیرون از مدرسه و از طریق منابعی مثل بازی‌ها که دایره‌ی لغات بزرگی دارند، دانش زبانی خود را بیشتر می‌کنند.

بین بازی‌های بررسی شده، بازی‌های نقش‌آفرینی آنلاین کلان (MMORPG) بیشترین سطح تاثیر را در بهبود دانش زبانی داشتند. این بازی‌ها نه‌تنها از نظر عمق گیم‌پلی و آموزش و منوها و حتی داستان‌گویی تنوع لغوی بسیار بالایی را در خود جای داده‌اند، بلکه به‌خاطر حضور دیگر بازی‌کننده‌ها به شکل آنلاین که در همه حال مشغول صحبت به شکل نوشتاری با یکدیگر هستند، در همه حال برخورد افراد با لغات و زبان بیشتر می‌کنند.

محققان در نتایج خود این نکته را آورده بودند که تعامل در یک دنیای مجازی، مثل بازی‌های نقش‌آفرینی آنلاین کلان، نیازمند دانش بالاتری از زبان است و بچه‌ها هم باید آنچه به آن‌ها گفته می‌شوند را متوجه شوند، هم این مهارت را بیاموزند تا آنچه می‌خواهند را به دیگران منتقل کنند.

سرعت بالاتر پردازش‌های ذهنی

بالاتر از فواید بازی‌های اکشن گفتیم، اما حالا نوبت بازی‌های معمایی یا پازل است. تحقیقات نشان داده‌اند که بازی‌های معمایی می‌توانند قدرت تصمیم‌گیری و انعطاف‌پذیری در تصمیم‌گیری افراد را بهبود بخشند. اینکه انعطاف‌پذیری بهتری تصمیم‌گیری داشته باشیم، اساسا به این معناست که چقدر سریعتر بتوانیم نسبت به اتفاقاتی که مقابل‌مان می‌افتد، به درستی عکس‌العمل نشان دهیم و در راستای حل مسئله حرکت کنیم.

تحقیقی که سراغ این موضوع رفته، بازی «طناب را ببر» را پایه‌ی تحقیقات خود قرار داده بود. طبق این تحقیقات، حتی روزانه یک ساعت بازی کردن، می‌تواند توانایی پردازش ذهنی افراد را بالا ببرد.

پژوهشگران برای انجام این تحقیقات، چند گروه مختلف را تحت بررسی گذاشتند. افراد تحت بررسی، هفته‌ای پنج روز، روزی یک ساعت بازی و این جریان را برای یک ماه حفظ کردند. گیمرهای این گروه در چهار دسته‌ی متفاوت تقسیم شدند که برای هر کدام یک بازی متفاوت اختصاص داده شده بود. بعد از تمام شدن این دوره، به گیمرهای هر گروه مجموعه‌ای آزمون داده شد.

نتایج نشان دادند کسانی که طی یک ماه روزی یک ساعت «طناب را ببر» بازی کرده بودند، می‌توانستند ۳۳ درصد سریعتر از بقیه بین وظایف مختلف رفت و آمد کنند، ۳۰ درصد سریعتر از مابقی گروه‌ها خود را با موقعیت‌های جدید انطباق دهند و شاید حتی مهم‌تر، ۶۰ درصد بیشتر نسبت به پیش از شروع تمرین خود، به شلوغی‌های ذهنی یا دور و اطراف خود اعتنا نکنند و روی کار مقابل‌شان تمرکز کنند.

در همین تحقیقات، در توصیف اینکه چطور بازی‌هایی مثل «طناب را ببر» به بهبود توانایی ذهنی افراد کمک می‌کنند، آمده است که این بازی‌هایی این چنینی تمام مدت از بازی‌کننده می‌خواهند تا استراتژی‌های جدیدی برای پیشرفت پیدا کنند و نمی‌توانند فقط به تاکتیک‌هایی که در ابتدا آموخته‌اند، تکیه و مجبورند که خلاقانه‌تر فکر کنند.

صد البته که بسیاری از بازی‌های معمایی و پازل محور، بازی‌هایی که طراحی درستی داشته باشند و نه بازی‌های اعتیادآور موبایلی مثل کندی کراش که هدف‌شان فروش آیتم و اعتیادآور کردن تجربه است، می‌توانند مثل «طناب را ببر» همین نتیجه را در افراد تکرار کنند.

بدون شک شما هم با خیلی از این موقعیت‌های در زندگی خود روبرو شده‌اید و به‌عنوان یک گیمر، می‌توانید بهبودهایی که بازی‌ها در زندگی‌تان داشته‌اند را به‌وضوح ببینید. اگر چیزهای دیگری از بازی‌ها هستند که تاثیری مثبت روی زندگی شما داشته‌اند، شما هم از چگونگی تاثیر آن‌ها برای ما بگویید.