بهترین کتاب برای نوجوان دختر؛ از کتابهای داستانی تا فلسفی و تاریخی
اگر نوجوان هستید و میخواهید به کتاب خواندن روی بیاورید یا دختر نوجوانتان را به کتاب خواندن تشویق کنید، گزینههای زیادی پیش روی شماست. آنقدر که انتخاب از بین تمام گزینههای ممکن پیچیده میشود. برای نوجوانانی که مهارتهای خواندنشان کاملا تثبیت شده است، مطالعه دیگر محدودیتی ندارد چون این نوجوانان به سطحی از بلوغ رسیدهاند که کمتر موضوعی از دایره سنی آنها خارج است. از رمانهای جذاب گرفته تا کتابهای تاریخی، فلسفی و روانشناسی. در ادامه بهترین نمونههای کتاب مناسب نوجوانان در ژانرهای گوناگون را به شما معرفی خواهیم کرد که به ویژه به درد دختران نوجوان میخورند.
فهرست محتوا
بهترین کتابهای داستانی برای نوجوانان دختر
کتابهای عاشقانهای که دختران نوجوان بخوانند
بهترین کتابها در ژانر فانتزی برای نوجوانان دختر
بهترین کتابهای تاریخی و فلسفی مناسب دختران نوجوان
بهترین کتابهای روانشناسی و خودپروری که به درد نوجوانان دختر میخورند
کتابهایی مناسب کوچکترها
بهترین کتاب داستانی برای نوجوان دختر
یکی از بهترین و محبوبترین ژانرهای کتاب برای هر گروه از خوانندگان، به ویژه نوجوانان دختر، رمان و کتابهای داستانی هستند. این رمانها خود به زیرژانرهای متعددی تقسیمبندی میشوند که هرکسی میتواند داستانی مطابق سلیقهی خود در آن پیدا کند؛ از رمانهای ترسناک و جنایی گرفته، تا عاشقانه، علمی-تخیلی، تاریخی و فانتزی، بالاخره کتابی برای شما یا نوجوانتان پیدا میشود.
یکی از ژانرهای پرطرفدار بین تمام کتاببازها، ژانرهای معمایی و هیجانی هستند. در این دسته اغلب با کتابهایی سروکار داریم که در آن قهرمان یا قهرمانان داستان باید از رازهای سربهمهر پرده بردارند و به بطن معماهایی به ظاهر غیرقابل حل برسند.
از بهترین نویسندگان این ژانر که همه با او آشنایی دارند، آگاتا کریستی است. بیدلیل نیست که این نویسندهی انگلیسی توانسته به چنین جایگاهی در تاریخ ادبیات برسد که تقریبا تمام رمانهای معمایی از روی دستش نگاه میکنند. همه با خانم مارپل و به ویژه کارآگاه پوآرو و پروندههای عجیب او آشنا هستید که در داستانهایی چون «قتل در قطار سریعالسیر شرق» (Murder On The Orient Express) و «قتل در کرانه نیل» (Death on the Nile) روی معماهای قتل گیجکننده تحقیقات میکند.
«خانه کج» یا «عمارت قناس» (Crooked House) یکی دیگر از بهترین کتابهای آگاتا کریستی است که مثل بسیاری از رمانهای معمایی، با یک قتل و گروهی از شخصیتهای متعدد و مرموز آغاز میشود که هر یک راز خودشان را دارند. در اینجا قتل یک تاجر پولدار، توجه پلیس را به عمارت و اعضای آن جلب میکند.
کمی در ژانر معمایی بمانیم و برسیم به پدیدهی این روزهای ژانر، فریدا مکفادن که با انبوه کتابهایش، و اقتباسهای سینمایی پرفروشش، به مرکز توجهات رسیده است. این پزشک متخصص مغز، که حالا کتابهایی با زیرلایههای روانشناختی، جنایی و رمزآلود مینویسد، با کتاب «خدمتکار» (The Housemaid) به یکی از محبوبترین جنایینویسان امروز تبدیل شده است. کتاب «بخش دی» (Ward D) از دیگر آثار مورد توجه فریدا مکفادن بوده که میتوانید در کنار سری «خدمتکار»، سری به آن هم بزنید.
بهترین کتاب عاشقانه برای دختران نوجوان
در کنار فریدا مکفادن، این روزها نام کالین هوور بهعنوان ملکهی رمانهای عاشقانه به صدر فهرست محبوبترینهای وبسایت Goodreads رسیده است. کتابهای او، مثل «با ما تمام میشود» (It Ends With Us) و «خاطرات او» (Reminders of Him) حتی اقتباسهای سینمایی نیز داشتهاند و میدانیم که اقتباسهای بیشتری هم در راهند.
اما با صحبت از کتاب عاشقانه، نمیتوان سری به آثار کلاسیک ژانر نزد که از جایگاه و میزان اهمیتشان در ادبیات همین بس که آنها را در دانشگاههای برتر جهان تدریس میکنند. از کتاب «بلندیهای بادگیر» (Wuthering Heights) امیلی برونته، که اخیرا اقتباس سینمایی از آن اکران شد، تا «غرور و تعصب» (Pride and Prejudice) و «اما» (Emma) نوشتهی جین آستین و «عقل و احساس» (Sense and Sensibility) و «جین ایر» (Jane Eyre) از شارلوت برونته، این آثار کلاسیک عاشقانه از بهترین کتابها برای نوجوانان، به ویژه نوجوانان دختر هستند که میتوانند با قهرمانان کتاب ارتباط بگیرند و همراهشان به دنیاهای پرشور عشق و نفرت سفر کنند.
بهترین کتابهای ژانر فانتزی برای دختران نوجوان
اما اگر از داستانهای عشق و عاشقی خسته شدهاید و میخواهید به دنیاهایی بکر و جادویی قدم بگذارید، بهترین کتابها، کتابهای علمی-تخیلی، فانتزی و ماجراجویی هستند و هیچ نوجوانی نیست که از کمی ماجراجویی خوشش نیاید. از «باغ مخفی» (The Secret Garden) نوشتهی فرانسس هاجسون برنت و آثار ژول ورن، مثل «جزیره اسرارآمیز» (Mysterious Island) و «سفر به مرکز زمین» (Journey to the Center of the Earth) غفلت نکنید که رمانهای او در ژانر ماجراجویی پیشگام هستند.
در زیرژانر فانتزی ترسناک، آثار استیون کینگ همچون رمان «غبرستان حیوانات خانگی» (Pet Sematary)، «آن» (It) که اغلب با اقتباسهای سینمایی و تلویزیونی آن آشنایید، یا رمان ترسناک و مرموز «مه» (The Mist) گزینههایی عالی هستند. برای نوجوانان طرفدار داستانهای خونآشامی و هیولایی هم بهتر از «کارمیلا» (Carmilla) اثر شریدان لو فانو، «دراکولا» (Dracula) اثر کلاسیک برام استوکر و «فرانکنشتاین» (Frankenstein) از مری شلی پیدا نمیشود که خواندنشان لازمهی ورود به ژانر ترسناک هیولایی است.
اگر فانتزی جادویی را ترجیح میدهید، جی. آر. آر. تالکین با «هابیت (آنجا و بازگشت دوباره)» (The Hobbit; or, There and Back Again) و سهگانهی «ارباب حلقهها» (The Lord of the Rings) در ژانر سرآمد است که دنیاهایی بدیع خلق کرده که به ویژه نوجوانانِ بزرگتر میتوانند از آن لذت ببرند. اما اگر کتابهای سبکتر و سادهتری در ژانر فانتزی جادویی میخواهید، هیچ نقطه شروع دیگری بهتر از مجموعه کتابهای «هری پاتر» وجود ندارد که با انتشار فیلمها، بازی ویدیویی و سریالی که در راه است، به بخش مهمی از فرهنگ عامه تبدیل شده است.
در کنار جی. کی. رولینگ، نویسندهی کتابهای هری پاتر، یکی از بهترین نویسندههای امروز در ژانر فانتزی لورن رابرتس است که با سری پرطرفدار «ناتوان» (Powerless) و به ویژه کتاب دوم و سوم مجموعه یعنی «بیباک» (Fearless) و «بیپروا» (Reckless)، توانسته نوجوانان دختر بسیاری را به عشاق ژانر فانتزی تبدیل کند. این مجموعه شما را با خود به سرزمین ایلیا میبرد که در آن شگفتانگیز بودن نرمال، و نرمال بودن غیرمجاز است.
اگر فانتزیهای تمام عیار راست کار شما نیست، با فاصله گرفتن از آنها میتوانید سراغ رمانهای سورئال بروید که در رأسشان، آثار هاروکی موراکامی قرار دارد. در میان آثار این نویسندهی معاصر ژاپنی، از رمانها و داستانهای کوتاه، تا داستانهای چندجلدی پیدا خواهید کرد. خواندن آثار موراکامی را میتوانید با کتابهایی چون «پس از تاریکی» (After Dark) و «کافکا در کرانه» (Kafka on The Shore) آغاز کنید و سپس سراغ آثار خاصپسند او، چون «تعقیب گوسفند وحشی» (A Wild Sheep Chase) و «1Q84» بروید.
بهترین کتاب تاریخی و فلسفی مناسب دختران نوجوان
خواندن تاریخ در ایجاد درکی درستتر از زمانهای که در آن زندگی میکنیم، مؤثر است. از این رو، هرکسی باید تاریخ بخواند. اما اگر شما یا نوجوان دختر شما علاقهی چندانی به تاریخخوانی نشان نمیدهند، میتوانید با کتابهای جذابتری مثل «دانشنامهی تمدنهای جهان باستان» نوشتهی ک. م. سانتون شروع کنید که با استفاده از تصاویر، جذابیت بصری را با جذابیت روایی ترکیب میکند.
برای آشنایی با تاریخ بلند و بالای ایران گزینههای زیادی پیش روی شماست. اگر دنبال کتابی جامع میگردید که تاریخ تمام سلسلهها و حکومتهایی که بر ایران حکمرانی کردهاند، از ایران باستان تا دوران انقلاب اسلامی را بدانید، کتاب چهار جلدی «تاریخ کامل ایران» به قلم مورخان ایرانی، حسن پیرنیا و عباس اقبال آشتیانی راهگشای شما هستند. اما اگر میخواهید نگاهی موشکافانه و دقیقتر به تاریخ باستان ایران، از 2225 سال پیش از میلاد تا مادها و هخامنشیان و اشکانیان بیندازید، کتاب دیگری از حسن پیرنیا، یعنی «تاریخ ایران باستان یا تاریخ مفصل ایران قدیم» را پیشنهاد میکنیم که نهتنها به تاریخ سیاسی سرزمین ایران میپردازد، که اطلاعات جامعی درباره سرزمینها و حکومتهای برجسته آن دوران در یونان، روم، هند و… نیز به شما میدهد.
خواندن این کتابهای چندجلدی تاریخی کار یک روز و دو روز نیست. اما اگر همت خواندن این کتابهای صرفاً تاریخی را در خود یا نوجوانتان نمیبینید، عناوین برجستهی بسیاری وجود دارند که تاریخ را به زبانی ساده و داستانی روایت میکنند. یکی از شناختهشدهترین این آثار، کتاب «خداوند الموت» نوشتهی پل آمیر و ترجمهی ذبیحالله منصوری است که در قالب داستان، شما را به قلب یکی از مرموزترین و جذابترین فرقههای ایران، یعنی فرقهی اسماعیلیه میبرد.
نکته: نویسنده کتاب روی جلد و شناسنامه «پل آمیر» درج شده اما گفته میشود کتاب «خداوند الموت» در حقیقت توسط ذبیحالله منصوری تألیف (اقتباس بسیار آزاد) شده است و نویسندهای به نام پل آمیر وجود خارجی ندارد.
کتاب دیگری که با زبان داستان، این بار شما را به تاریخ مصر باستان میبرد، کتاب «سینوهه پزشک مخصوص فرعون» (The Egyptian) است نوشتهی میکا والتاری که با محوریت تاریخ مصر باستان، داستانی را از زبان شخصیت اصلی یعنی سینوهه روایت میکند.
اما برویم سراغ فلسفه، که نوجوانان، به ویژه نوجوانان بزرگتر و دبیرستانی میتوانند حسابی از آن لذت ببرند؛ مخصوصا که دورهی نوجوانی، دورهی پرسشگری است و فلسفه برای این پرسشها پاسخی دارد. کتاب «چرا فلسفه اهمیت دارد؟» نوشتهی هلن بی. بی. و مایکل راش تبیین میکند که چرا فلسفه در زندگی ما مهم است و چگونه میتواند مسیر پیش رویمان را روشنتر کند.
پس از این کتاب، که میتوانید آن را مقدمهای بر فلسفهخوانی ببینید، کتابهای پرفروشی در موضوع فلسفه وجود دارند که به زبان ساده سراغ تاریخ فلسفه و مکاتب مختلف آن میروند. کتاب «دنیای سوفی» (Sophie’s World) از بهترین کتابهای فلسفی برای نوجوانان دختر است که با زبانی ساده و از طریق روایتی داستانی، خواننده را با فیلسوفان بزرگ غرب و تاریخ اندیشهی آنها آشنا میکند.
کتاب نامآشنای دیگری که میتواند مقدمهی خوبی باشد برای وارد کردن تفکر فلسفی به زندگی روزمره، کتاب «دختر پرتقالی» (The Orange Girl) نوشتهی یوستین گردر است. این کتاب در قالب داستانی و در جریان گفتگوی نوجوانی با پدرش، به سادهترین پرسشها و تعاملات فلسفی میپردازد که با زبان و نوشتار سادهی گردر، مخصوص کسانی است که تازه میخواهند سراغ خواندن کتابهای فلسفی بروند.
پس از دستیابی به شناختی اولیه از فلسفه، راه فلسفهخوانی پیش رویتان باز است؛ از کتاب «شهریار» (The Prince) نیکولو ماکیاولی گرفته، که «ماکیاولیسم» و «اقتدارگرایی» را توجیه و توصیف میکند، تا «هنر جنگ» (The Art of War) اثر سان تزو که در زیرلایهی روشهای جنگاوری، فلسفهی شرقی را به خواننده میشناساند، و «انسان در جستجوی معنا» (Man’s Search for Meaning) از ویکتور فرانکل که با توسل به تجربههای تلخ نویسنده در اردوگاههای کار اجباری نازیها از معناگرایی و یافتن معنا در سختترین شرایط حرف میزند.
بهترین کتاب روانشناسی و خودپروری برای دختران نوجوان
اما برای یافتن معنا و زندگی بهتر، تنها کتابهای فلسفی راهگشا نیستند. از کتابهای پرفروشی چون «کتابخانه نیمهشب» (The Midnight Library) نوشتهی مت هیگ که با زبان داستان از یافتن معنا و دوری از حسرتها و ایکاشها میگوید، تا عناوینی که مشخصا به راهکارها و روشهای خودپروری میپردازند، میتوانید برای یافتن راهی برای بهبود زندگی فردی، سراغ کتابهای روانشناسی و خودپروری بروید که گاه با سادهترین تکنیکها، به شکوفایی در بعد شخصی و اجتماعی کمک میکنند. کتابی مثل کتاب «هنر شفاف اندیشیدن» (The Art of Thinking Clearly) از رولف دوبلی از بهترین کتابهای روانشناسی به ویژه برای نوجوانان دختر است که او را به سمتی سوق میدهد تا بیشتر با خودش صادق باشد. با «هنر شفاف اندیشیدن» میتوانید خطاهای رایج شناختی را بشناسید و با درکی تازه، تصمیمهای بهتری در زندگی بگیرید. با اینکه خواندن این کتاب در هر سنی توصیه میشود، اما هرچه سریعتر سراغش بروید، زودتر مسیر درستتری برای زندگی خود تعیین میکنید.
کتاب «چرا تا به حال کسی اینها را به من نگفته بود» نوشتهی جولی اسمیت و محصول سال ۲۰۲۳ میلادی، به منزلهی جعبهابزاری برای بالا بردن درک فردی و دستیابی به سلامت روان است. این کتاب با نثر ساده و روان خود، برخی از عملکردهای ذهن را باز کرده و کمک میکند تا با موقعیتهای دشوار کنار بیایید و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید، انگیزه پیدا کرده و خود را از افسردگی برهانید.
شاید مانند اکثر نوجوانان، که شب و روزشان با فناوری گره خورده، شما یا دختر نوجوان شما با مشکلات اختلال تمرکز و اضطراب مزمن مواجه شده باشد، یکی از بهترین کتابهایی که کمک میکند خود را از اعتیاد به زندگی دیجیتال رها کنید، کتاب «مینیمالیسم دیجیتال» است. این کتاب نوشتهی کال نیوپورت با عنوان کامل «یافتن زندگی متمرکز در یک جهان پرهیاهو»، در پی تبیین روشها و دیدگاههایی است که به بازیابی تمرکز، آرامش و در نهایت دستیابی به اهداف میانجامد.
نیوپورت کتاب جذاب دیگری هم در این موضوع دارد که استراتژیهای دیگری برای آزاد کردن ذهن و بهبود عملکرد ارائه میدهد. به ویژه در عصر مدرن با ظهور تکنولوژیهای گوناگون و هجمهی اطلاعات و آشوب فکری که از هر سو با اخبار و شبکههای اجتماعی ما را احاطه کرده است. کتاب «کار عمیق: قوانینی برای تمرکز در دنیایی آشفته» (Deep Work) عنوان این کتاب است که از بهترین گزینهها برای نوجوانان دختر شما به حساب میآید.
کتابهایی مناسب کوچکترها
عناوینی که تا اینجا ذکر کردیم بیشتر به درد نوجوانان دبیرستانی میخورند. اما اگر برای نوجوانان اواخر دبستان/اوایل متوسطهی اول دنبال کتاب میگردید، حواسمان به شما هم هست. از بهترین کتابهایی که میتوانید به دختر نوجوانتان هدیه بدهید، مجموعهی «قصههای شاهنامه» است که با زبان ساده در هر کتاب سراغ داستانهای مختلفی از شاهنامهی فردوسی میرود. خواندن کتابهای این مجموعه، مثل «گردآفرید»، «ضحاک بندهی ابلیس» و «فرزند سیمرغ» را به نوجوانان ۹ تا ۱۲ ساله توصیه میکنیم.
کتاب «کورالاین» (Coraline) از نیل گیمن، از جمله کتابهای فانتزی نوجوانانهای است که با زبان ساده، شما را به ماجراجویی در اعماق سرزمینهای عجیب و غریب میبرد. این کتاب مثل «آلیس در سرزمین عجایب» با دختری نوجوان آغاز میشود که اتفاقی از یک دنیای اسرارآمیز سردرمیآورد و تجربیاتش در این ماجراجویی، برای همیشه او را دگرگون میکنند.
از بهترین کتابها برای نوجوانان دختر که هنوز وارد متوسطهی اول نشدهاند، کتابهای لوسی ماد مونتگومری، یعنی مجموعه کتاب «آن شرلی در گرین گیبلز» (Anne of Green Gables) هستند که ماجراهای آنِ پرشور با موهای قرمز و پرسشهای فراوانش را روایت میکنند که متأثر از قهرمان کوچک داستان، خواننده هم به تخیل و کنجکاوی فراخوانده میشود.
برای این سنین چند کتاب و مجموعههای فوقالعادهی دیگری هم وجود دارد که با داستانهایی از زبان قهرمانان کوچک، ارتباط عمیقتری با نوجوانان دختر برقرار میکنند، از بهترین نمونههای آنها میتوان به این عناوین اشاره کرد: مجموعهی «رامونا» (Ramona) نوشتهی بورلی کلییری که داستانهای رامونا با خواهر و والدینش را در هشت جلد و از نگاه قهرمان کوچک خود دنبال میکند؛ مجموعه کتابهای «آمبر براون» از بروس کوویل و الیزابت لوی که نشر افق اقدام به چاپ آن کرده است؛ «جودی دمدمی» اثر مگان مکدونالد که در پنج جلد از بازیگوشیهای دخترک نوجوانی میگوید که گاه انجمن مخفی تشکیل میدهد، گاه دکتر و ملکه میشود و یک موقع هم آینده را پیشبینی میکند؛ مجموعه «آرمنته جن زده» نوشتهی انجی سیج شامل کتابهای «توله دراکولا»، «ارواح پرستار»، «خانهی تسخیرشدهی من»، «شمشیری در گروتو» و «قورباغه ربایی» که یک مجموعهی ترسناک و کمدی مناسب دختران هشت سال به بالاست و مجموعه کتابهای «کیتی دختر آتش پاره» از بل مونی مثل کتاب «فکرهای بکر» که با داستانهای طنز و خلاقانه، برای نوجوانان دختر باهوشِ تا دوازده سال بهترین گزینه هستند.
منبع: دیجیکالا مگ
