علت بالا رفتن فشار پکیج؛ دلایل، خطرات و راه‌حل

دیدن عقربه فشارسنج در محدوده‌ای بالاتر از بازه استاندارد الزاما اتفاق بدی نیست اما به‌هرحال باید برای آن دست به اقدام زد. فشارسنج در حالت عادی باید محدوده 1 تا 1.5 بار را نشان دهد و عبور آن از مرز 2 یا 2.5 بار غیرعادی به حساب می‌آید. بالا رفتن فشار پکیج معمولا به چند عامل مشخص مربوط می‌شود و در زمستان و تابستان دلایل متفاوتی دارد. در این مقاله اقدامات ابتدایی را با هم مرور می‌‌کنیم اما اگر باز هم فشار پکیج بالاتر از محدوده مجاز قرار گرفت، بهتر است سراغ تکنسین بروید. خیالتان راحت باشد چون با چند اقدام ساده بعد از خرید پکیج دیواری می‌توانید از سلامت آن مراقبت کرد.

علت‌های اصلی بالا رفتن فشار پکیج

نوسان فشار در سیستم‌های گرمایشی مداربسته به دلایل مختلف رخ می‌دهد. بررسی چند مورد ساده قدم اول است.

بازماندن یا نشتی شیرپرکن

شیرپرکن قطعه‌ای زیر دستگاه است که وظیفه اتصال موقت مدار آب شهری به مدار گرمایش را بر عهده دارد. اگر این شیر بعد از تنظیم عقربه روی 1.5 بار به صورت کامل بسته نشود، آب وارد چرخه شوفاژ می‌شود و درجه فشارسنج را بالا می‌برد. حتی رسوب‌گرفتگی مغزی یا پوسیدگی واشر آب‌بندی این شیر هم مسیری برای نشت مداوم آب به داخل دستگاه ایجاد می‌کند.

خرابی یا کم‌باد شدن منبع انبساط

منبع انبساط محفظه‌ای فلزی است که وظیفه خنثی‌ کردن افزایش حجم آب در اثر بالا رفتن دما را برعهده دارد. فشار باد استاندارد این مخزن در وضعیت تخلیه کامل آب باید حدود 1 بار باشد. در صورت تخلیه تدریجی باد از طریق سوزن والف یا پارگی دیافراگم فضای کافی برای پذیرش حجم اضافی آب داغ وجود نخواهد داشت. در چنین حالتی با روشن شدن مشعل و بالارفتن دما، آب راهی برای جذب ندارد و باعث جهش ناگهانی عقربه فشارسنج به سمت بالا می‌شود.

نشتی مبدل حرارتی و ورود آب مصرفی به مدار گرمایش

در سیستم‌های دو مبدله یا تک مبدله، جداره‌های فلزی نازک باعث جداشدن آب شهری از آب کم‌فشار مدار رادیاتور می‌شوند. در اثر گذشت زمان یا سختی آب و خوردگی شیمیایی احتمال دارد روزنه‌ای کوچک در صفحات داخلی مبدل ایجاد شود. از آنجا که فشار آب سرد ورودی ساختمان معمولا بین 2.5 تا 4 بار و فشار مدار گرمایش روی 1.5 بار است، آب مصرفی از محل این شکاف به داخل سیستم رادیاتورها می‌رود و بار دستگاه را بالا می‌برد.

خرابی فشارسنج یا سنسور فشار

گاهی فشار واقعی آب درون لوله‌ها در محدوده استاندارد قرار دارد اما فشارسنج عدد اشتباهی را نشان می‌دهد. رسوب املاح موجود در آب و گرفتگی لوله منتهی به مانومتر هم می‌تواند مانع عملکرد صحیح عقربه شود.

علت بالا رفتن فشار پکیج به تفکیک حالت کارکرد

تفکیک سه وضعیت مختلف و آشنایی با نوع عملکرد دستگاه می‌تواند به تشخیص درست مشکل کمک کند.

علت بالا رفتن فشار پکیج در حالت زمستانی

پکیج در فصل سرما، آب گرم را در شبکه رادیاتورها به گردش درمی‌آورد و کمک می‌کند آب به شکل مداوم با دمای بین 60 تا 70 درجه سانتی‌گراد داغ شود. بالا رفتن فشار تا حدود 2 بار در این شرایط یک واکنش طبیعی است. با این حال اگر عقربه به محض شروع کار رادیاتورها از مرز 2.5 بار گذشت عیب اصلی از منبع انبساط است. در چنین شرایطی تنظیم نبودن باد مخزن یا گرفتگی شلنگ رابط منبع انبساط به بلوک هیدرولیکی یا بسته بودن مسیرهای خروجی در شبکه لوله‌کشی و رادیاتورها مانع گردش روان آب می‌شود. به همین خاطر فشار بالا می‌رود. بعد از خرید رادیاتور باید هرچند وقت‌یکبار وضعیت اتصالات را بررسی کرد تا مشکلی ایجاد نشود.

علت بالا رفتن فشار پکیج در حالت تابستانه

سیستم گرمایش رادیاتورها در تابستان کاملا از مدار خارج است و دستگاه فقط موقع باز شدن شیر آب گرم روشن می‌شود. اگر در این حالت با باز کردن شیر حمام یا ظرفشویی عقربه فشار بار مدار بالا برود، محتمل‌ترین عامل سوراخ‌شدن مبدل ثانویه یا مبدل دو منظوره است. با باز شدن شیر، آب پرفشار سرد مصرفی به بخش مبدل وارد شده و به دلیل سوراخ بودن جداره میانی فشار خود را به مدار بسته شوفاژ تزریق می‌کند.

علت بالا رفتن فشار پکیج در حالت خاموش

زمانی که پکیج کاملا خاموش و آب درون مدار سرد است، انبساط گرمایی رخ نمی‌دهد. افزایش تدریجی عقربه در این شرایط به احتمال بسیار بالا ناشی از ورود آب تازه به دستگاه است. در این حالت می‌توان دو قطعه را مظنون اصلی دانست. یکی شیرپرکن زیر دستگاه و دیگری جداره مبدل حرارتی. اگر شیرپرکن به طور کامل مسدود نشده یا واشر آن هرز رفته باشد، آب شهری وارد لوله‌ها می‌شود. برای آزمایش این وضعیت اگر شیر ورودی آب سرد به دستگاه بسته شود و افزایش عقربه متوقف شود، وجود نشتی در یکی از این دو قطعه حتمی است. در مقاله راهنمای جامع عیب‌یابی پکیج ایران‌رادیاتور نکات مهمی وجود دارد و پیشنهاد می‌کنیم مطالعه آن را از دست ندهید.

اگر فشار پکیج بالا رفت چه کنیم؟

اقدامات اولیه با بالا رفتن فشار باید بدون دست‌کاری قطعات تخصصی باشد. به خصوص اگر تخصص زیادی در این حوزه ندارید.

• بررسی وضعیت شیرپرکن: بلافاصله به زیر دستگاه نگاه کنید و مطمئن شوید فلکه گرد یا میله‌ای شیرپرکن کاملا در جهت عقربه‌های ساعت می‌چرخد و بسته است.
• بستن فلکه آب سرد ورودی: اگر با بستن شیرپرکن عقربه همچنان بالا می‌رود، فلکه ورودی آب سرد پکیج را ببندید تا راه نفوذ آب شهری قطع شود.
• تخلیه آب اضافه از طریق رادیاتور: برای کاهش فشار پیچ هواگیری یکی از رادیاتورها مثلا حوله‌خشک‌کن حمام را به کمک آچار مخصوص یا پیچ‌گوشتی باز کنید و ظرفی زیر آن بگیرید تا آب خارج شود. با خروج مقداری آب عقربه مانومتر شروع به پایین آمدن می‌کند. به محض رسیدن فشار به عدد 1.3 تا 1.5 بار شیر هواگیری را محکم ببندید.
• پرهیز از باز کردن شیر اطمینان: به هیچ عنوان از شیر اطمینان دستگاه برای خالی کردن دستی آب استفاده نکنید. این قطعه برای شرایط بحرانی طراحی شده و با تخلیه دستی دچار رسوب می‌شود.
• ارزیابی عملکرد دستگاه پس از تنظیم: پکیج را روشن کنید و مراقب عقربه باشید. اگر فشار دوباره بالا رفت، دستگاه را خاموش کنید و با تعمیرکار مجاز تماس بگیرید. ادامه کار نیاز به سنجش فشار باد منبع یا تعویض قطعه داخلی دارد.

در مواردی که مشکل از فرسایش شیرآلات مصرفی است، باید برای تعویض و خرید شیرآلات استاندارد اقدام کنید.

بالا رفتن فشار پکیج خطرناک است؟

اگر واقعا پیش خودتان فکر می‌کنید در اثر افزایش فشار بار با خطر انفجار پکیج دیواری روبرو هستید، باید خیالتان را راحت کنم. سیستم‌های مدرن دارای چند لایه مکانیزم محافظتی خودکار هستند اما به هر حال باید مراقب پکیج باشید.

خطرات بالا رفتن فشار پکیج

بالا رفتن فشار دستگاه منجر به انفجار نمی‌شود. چون برای جلوگیری از ترکیدن مدار، شیر اطمینان مکانیکی حساس به 3 بار فشار تعبیه شده است. خطر اصلی این اتفاق آسیب دیدن قطعات حساس داخلی در اثر تحمل تنش مکانیکی بالا است. در صورت رسیدن عقربه فشارسنج به عدد 3، شیر اطمینان باز می‌شود و حجم قابل توجهی از آب داغ مدار شوفاژ از زیر دستگاه تخلیه خواهد شد. استانداردهای ایمنی لازم را قبلا در مقاله بهترین پکیج دیواری موجود در بازار ایران توضیح داده‌ایم.

خطرات بالا رفتن فشار پکیج ایران‌رادیاتور

در مدل‌های آنالوگ و دیجیتال شرکت ایران‌رادیاتور نظیر سری‌های M،L و اکو بالاتر رفتن فشار از 2.5 بار باعث اعلام هشدارهای فنی مشخصی می‌شود. در نمونه‌های آنالوگ چکیدن مداوم آب باعث رسوب گرفتن فنر داخلی سوپاپ اطمینان خواهد شد. تداوم فشار غیرمجاز در مدل‌های دیجیتال می‌تواند فرمان قفل شدن کارکرد دستگاه و نمایش کدهای خطای مربوط به گردش آب را صادر کند. به تخلیه مکرر آب شیر اطمینان بی‌توجه نباشید. در مقاله بهترین مدل پکیج ایران‌رادیاتور دیدیم که تجهیز دستگاه به خروجی تخلیه استاندارد چقدر اهمیت دارد.

اشتباهات رایج هنگام بالا رفتن فشار پکیج

برخی از اشتباهات دامنه آسیب را از یک قطعه مصرفی ساده به خرابی کل پکیج می‌رساند.

• دست‌کاری و چرخاندن اهرم سرخ‌رنگ شیر اطمینان 3 بار به قصد کاهش سریع فشار
• باز گذاشتن دائمی شیرپرکن دستگاه به تصور تامین مداوم آب سیستم گرمایش
• بی‌توجهی به بالا رفتن‌های مکرر عقربه و اکتفا کردن به تخلیه هر روزه آب از رادیاتور
• تنظیم فشار اولیه در حالت داغ بودن دستگاه روی عددهای بیشتر از 1.5 بار
• باز کردن خودسرانه پیچ والف منبع انبساط و تخلیه هوای داخل مخزن
• محکم کردن بیش از حد شیرپرکن با انبردست و شکستن مغزی پلاستیکی آن
• نادیده گرفتن چکه کردن آب از زیر دستگاه

این خطاها نه تنها علت بالا رفتن فشار پکیج را مشخص نمی‌کنند، بلکه با ایجاد نشتی دستگاه را با خسارت‌های بیشتری روبرو می‌کنند.

جمع‌بندی

تثبیت فشار بار پکیج در محدوده 1 تا 1.5، تضمین‌کننده گردش روان آب و پیشگیری از استهلاک قطعات است. بالا رفتن فشار در حالت خاموش معمولا ریشه در خرابی یا بسته نبودن کامل شیرپرکن و نشتی جداره مبدل دارد. وقتی افزایش بار در زمستان رخ می‌دهد، علت می‌تواند کاهش فشار باد یا پارگی دیافراگم منبع انبساط باشد. تخلیه مقطعی آب از طریق شیر هواگیری رادیاتورها راهکاری ساده و بی‌خطر برای کنترل وضعیت اضطراری است. با این حال تعمیرات اساسی باید توسط تکنسین متخصص انجام شود و اگر بلد نیستید، نباید دست به کار شوید.

منبع: دیجی‌کالا مگ