پشتپرده صفهای خرید طلا در ۱۳ صفر؛ سود واقعی یا خرافه و هیجان؟
هر سال همین موقع، داستان از نو شروع میشود. چند روز مانده به ۱۳ صفر، شبکههای اجتماعی پر میشوند از پیامهایی که ادعا میکنند خرید طلا در این روز خیر و برکت میآورد. بعضیها حتی درباره روایتی منتسب به امام صادق (ع) حرف میزنند. گروهی توصیه میکنند حتی اگر توان خرید یک سکه را ندارید، یک تکه طلای نیمگرمی بخرید تا سال پربرکتی داشته باشید. نتیجه کاملا قابل پیشبینی است؛ صف بلندی جلوی طلافروشیها تشکیل میشود اما پشت پرده این موج خرید چیست؟ آیا فلسفه خرید طلا در ۱۳ صفر واقعا به روایات دینی برمیگردد یا ماجرا چیز دیگری است؟ من با بررسی روند بازار طلا در چند سال گذشته، میتوانم به بخشی از سوالهایتان پاسخ دهم اما از همین حالا بگویم که جوابتان را باید در مسائل اقتصادی جستوجو کنید و نه اعتقادات و خرافات!
فلسفه خرید طلا در ۱۳ صفر از کجا آمد؟
علت اصلی سود خرید طلا در ۱۳ صفر چیست؟
چرا سود طلا را به ۱۳ صفر نسبت میدهیم؟
قیمت طلا امروز؛ عاملی مهمتر از ۱۳ صفر
علت هجوم مردم برای خرید طلا در ۱۳ صفر چیست؟
آیا خرید طلا در ۱۳ صفر توصیه میشود؟
فلسفه خرید طلا در ۱۳ صفر از کجا آمد؟
همه چیز از یک متن آغاز شد که همین دو سه سال پیش در پیامرسانها و شبکههای اجتماعی دستبهدست چرخید. در این متن ادعا شده خرید طلا در روز سیزدهم ماه صفر باعث خیر، برکت و افزایش روزی میشود. نوشته را به امام صادق (ع) منتسب کردهاند هرچند با وجود بررسیهای دقیق تا الان کسی نتوانسته صحت روایت را تایید کند. باورکردنی نیست اما حتی در برخی منابع، نقلهایی کاملا برعکس این ادعا دیده میشود.
همین تناقض، اولین علامت سؤال را ایجاد میکند. اگر قرار باشد یک توصیه دینی مبنای رفتار میلیونها نفر قرار بگیرد، طبیعی است که باید سند روشن و قابل استنادی برای آن وجود داشته باشد. با این حال، شایعه کار خودش را کرده است و در دو سه سال اخیر ۱۳ صفر و خرید طلا برای بسیاری از مردم به هم گره خوردهاند. خیلیها حتی هرگز به خودشان زحمت نمیدهند درباره منشا این باور تحقیق کنند.
علت اصلی سود خرید طلا در ۱۳ صفر چیست؟
اقتصاد اینجا وارد میدان میشود. فرض کنید فردی دو سال پیش، درست در ۱۳ صفر، یک گرم طلای ۱۸ عیار خریده باشد. آن روز قیمت هر گرم طلا سه میلیون و ۵۸۲ هزار تومان بود. یک سال بعد، ارزش همان یک گرم به هفت میلیون تومان رسید و امسال به بیش از ۱۸ میلیون تومان رسیده است!
این اعداد در نگاه اول وسوسهکننده هستند اما واقعیت این است که اقتصاد ایران با تورم مزمن دستوپنجه نرم میکند و داراییهایی مثل طلا در بلندمدت رشد قیمت را تجربه میکنند. اگر همان فرد طلا را یک هفته قبل یا یک ماه بعد از ۱۳ صفر هم میخرید، با اختلافی نهچندان چشمگیر به همین سود میرسید. بنابراین سود خریداران حاصل روند عمومی اقتصاد و حفظ ارزش دارایی است و به ویژگی خاص یک روز در تقویم هیچ ارتباطی ندارد.
چرا سود طلا را به ۱۳ صفر نسبت میدهیم؟
ذهن انسان مشتاق پیدا کردن الگو است و حتی اگر در واقعیت الگویی وجود نداشته باشد باز دست به این کار میزند. اگر کسی در ۱۳ صفر طلا بخرد و یک سال بعد سرمایهاش دو برابر شود، ناخودآگاه این دو اتفاق را به هم ربط میدهد. در حالی که شاید همان میزان سود، برای خرید انجامشده در دهم صفر، بیستم صفر یا حتی یک ماه قبل هم اتفاق میافتاد.
در علم اقتصاد به این موضوع «اشتباه در نسبت دادن علت و معلول» میگویند؛ یعنی ما نتیجهای را که محصول چند عامل مختلف است فقط به یک اتفاق نسبت میدهیم. دقیقا به همین دلیل است که بسیاری از سرمایهگذاران حرفهای هنگام تحلیل بازار، به جای توجه به تاریخهای خاص، روندهای اقتصادی را بررسی میکنند و دنبال روند تورم، نرخ ارز، سیاستهای بانکهای مرکزی و قیمت جهانی اونس طلا میروند.

قیمت طلا امروز؛ عاملی مهمتر از ۱۳ صفر
بیایید با هم صادق باشیم! اگر هدف شما از خرید طلا، سرمایهگذاری است نباید از خودتان بپرسید «۱۳ صفر چه روزی است؟»
بهجای مسائل حاشیهای دنبال قیمت طلا امروز بگردید و تلاش کنید بفهمید آیا بازار با یک موج اصلاحی دستوپنجه نرم میکند یا در اوج هیجان خرید قرار دارد؟ اینکه نرخ ارز در حال افزایش است یا کاهش قطعا تعیینکننده خواهد بود و راهی ندارید جز اینکه دنبال سیگنالهای وضعیت بازارهای جهانی بگردید. یادتان باشد مسیر قیمت طلا را چنین عواملی تعیین میکنند، نه شماره روز در تقویم قمری!
علت هجوم مردم برای خرید طلا در ۱۳ صفر چیست؟
اگر این اتفاق فقط یک بار رخ میداد، شاید میشد آن را یک هیجان مقطعی دانست اما ماجرا در چند سال گذشته مدام تکرار شده است. اگر چند روز مانده به ۱۳ صفر سری به شبکههای اجتماعی بزنید، دهها صفحه و کانال، بدون ارائه هیچ سند معتبری، مردم را به خرید طلا دعوت میکنند. همین موج تبلیغاتی، خودبهخود تقاضا را افزایش میدهد.
بازار هم به زبان عرضه و تقاضا واکنش نشان میدهد. وقتی تعداد خریداران ناگهان زیاد شود، طبیعی است که معاملات رونق بگیرد و حتی در بعضی ساعتها قیمتها نوسان بیشتری را تجربه کنند. اتفاقی که در نخستین سال فراگیر شدن این شایعه نیز دیده شد و افزایش تقاضا، فضای متفاوتی در بازار طلا ایجاد کرد.
بسیاری از مردم در چنین شرایطی تصور میکنند افزایش قیمت، تاییدی بر درستی همان شایعه است اما شما که میتوانید عواطف و احساساتتان را کنترل کنید بهتر از هرکسی میدانید آنچه رخ داده بیشتر نتیجه رفتار جمعی خریداران است و ربطی به عوامل ماورایی ندارد.
آیا خرید طلا در ۱۳ صفر توصیه میشود؟
پاسخ این سؤال را باید با توجه به هدف خریدار داد. اگر هدفتان سرمایهگذاری بلندمدت باشد، طلا یکی از گزینههای قابل توجه برای حفظ ارزش دارایی به شمار میرود ولی اگر تصور میکنید صرف انتخاب روز ۱۳ صفر باعث سودآوری خواهد شد باید بدانید چنین برداشتی پشتوانه اقتصادی یا سند معتبر دینی ندارد.
زمان خرید برای کسب بیشترین سود مهم است بنابراین سرمایهگذار باید قیمت طلا امروز، روند نرخ ارز، شرایط اقتصاد کلان و افق سرمایهگذاری خود را بررسی کند.
جمعبندی
تب خرید طلا در ۱۳ صفر احتمالا همچنان در سالهای آینده تکرار خواهد شد. ترکیب شبکههای اجتماعی، انتشار گسترده شایعات و سودهای جذاب گذشته، هر سال گروههای تازهای از مردم را به بازار میکشاند اما آنچه باعث شده خریداران قدیمی امروز احساس رضایت کنند، بیش از هر چیز به رشد مستمر قیمت طلا در اقتصاد تورمی ایران مربوط میشود.
به همین دلیل توصیه میکنم توجهی به موج اخیر نداشته باشید و اگر هم کسی پرسید «آیا ۱۳ صفر طلا بخریم؟» با هم دنبال نشانههایی بگردید که ثابت میکنند آیا قیمت طلا امروز برای سرمایهگذاری مناسب است؟ با هم که تعارف نداریم؛ شما باید پاسخ سوالتان را نه در روایات بدون سند، بلکه روی نمودارهای بازار، نرخ تورم، قیمت جهانی اونس و شرایط اقتصادی جستوجو کنید.
منبع: دیجیکالا مگ