گزارش دیجی‌کالا از فروش کتاب: رشد ۴۴۷ درصدی خرید آنلاین کتاب با شیوع کرونا

۴ آذر ۱۴۰۰ | ۱۹:۰۰ ۵ اسفند ۱۴۰۰ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۶ دقیقه
گزارش کتاب دیجی‌کالا

به نقل از دیجیاتو؛ گزارش دیجی‌کالا از خرید و فروش کتاب حاکی از آن است که طی سال ۹۹ نزدیک به ۴ میلیون کتاب در این پلتفرم به فروش رفته است. این رقم ۲.۵۶ درصد از کل کتاب‌های چاپ شده در سال گذشته را شامل می‌شود. یکی دیگر از نکات جالب توجه این گزارش رشد ۴۴۷ درصدی فروش آنلاین کتاب در سال ۹۹ و پس از شیوع کرونا است. به نظر می‌رسد در ایام قرنطینه مردم با کتاب آشتی کرده و همچنین علاقمندان به خرید کتاب، خرید اینترنتی را به روش حضوری ترجیح داده‌اند. همچنین رمان «۱۹۸۴» اثر جورج اورول در میان ده کالای پرفروش دیجی‌کالا در سال ۹۹ قرار گرفته است.

در این روزها که شبکه‌های اجتماعی و تلفن‌های هوشمند به جزء جدایی ناپذیر زندگی مردم تبدیل شده‌اند، کتاب و کتاب‌خوانی بیش از پیش مهجور شده است. طبق آخرین آمارهای منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، در سال ۹۹ سرانه مطالعه ایرانی‌ها روزی ۱۶ دقیقه و ۳۲ ثانیه بوده است. همچنین ۳۳.۲ درصد از افراد حاضر در این جامعه آماری تنها یک کتاب در طول سال گذشته مطالعه کرده‌اند.

حال دیجی‌کالا برای اولین بار گزارشی جامع از فروش آنلاین کتاب در این پلتفرم را منتشر ساخته است. رویکرد این گزارش داده محور و آماری بوده تا جایگاه کتاب در میان مخاطبان و مشتریان بزرگترین فروشگاه اینترنتی کشور مشخص شود. این آمار می‌تواند راهنمایی برای دیگر بازیگران بازار، فعالان حوزه کتاب، تحلیلگران اجتماعی، سیاست‌گذاران فرهنگی و دیگر بازیگران عرصه تجارت الکترونیک ایران باشد.

این گزارش خرید و فروش آنلاین کتاب در دیجی‌کالا را از ابتدای سال ۱۳۹۹ و شش ماهه اول سال ۱۴۰۰ بررسی کرده است. همچنین به طور دقیق‌تر به بازار کتاب ایران و جهان، مسیر و تاریخچه دیجی‌کالا در بازار کتاب، مسئولیت اجتماعی و فرهنگی دیجی‌کالا در حوزه کتاب و رفتار و عادت‌های کاربران در خرید کتاب می‌پردازد.

کتاب در دیجی‌کالا

دیجی‌کالا از سال ۱۳۹۳ درگیر توسعه‌ای همه‌جانبه شد و اولین گام در مسیر این تغییر را در حوزه فروش کتاب برداشت. جالب است بدانید اولین دسته‌بندی کالایی غیردیجیتال در دیجی‌کالا، کتاب بود.

در ۳۱ شهریور آن سال، گروه کتاب دیجی‌کالا با ۳۷۷۰ عنوان کتاب فعال شد و از آن زمان با شیب قابل قبولی هر ساله تعداد عنوان کتاب‌های موجود در دیجی‌کالا رشد داشته تا امروز که شاهد بیش از ۱۸۹هزار عنوان کتاب در بزرگترین فروشگاه اینترنتی ایران هستیم.

از حوالی سال‌های ۹۵-۹۶ که این پلتفرم به مارکت‌پلیسی برای ورود تمامی کسب‌وکارها تبدیل شد، تا به امروز کسب‌وکارهای فعال در حوزه کتاب در دیجی‌کالا بیش از ۳۷ برابر شده است. در حال حاضر ۱۵۶۳ کسب‌وکار فعال حوزه کتاب در دیجی‌کالا حاضر بوده و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پایان سال به ۲۱۰۰ مورد برسد.

اما خریداران کتاب در دیجی‌کالا چند نفر هستند؟ طبق گزارش منتشر شده بیش از یک میلیون از کاربران دیجی‌کالا از ۱۸۴۲ شهر کشور از این پلتفرم کتاب خریداری کرده‌اند.

تعداد کتاب فروش رفته در این پلتفرم طی سال ۹۹ بیش از ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار کتاب بوده است. جدول زیر نشان می‌دهد طی سال‌های اخیر فروش کتاب در مارکت پلیس با میزان فروش کمتری نسبت به خرده‌فروشی آغاز شده اما اکنون سهمی ۹۰ درصدی از فروش کتاب در دیجی‌کالا را به خود اختصاص داده است.

نکته جالب توجه دیگر رشد ۴۴۷ درصدی خرید کتاب از دیجی‌کالا در سال ۹۹ نسبت به سال ۹۸ است. به نظر می‌رسد با شیوع کرونا علاقمندان به کتاب تمایل بسیاری به خرید کتاب از بستر آنلاین داشته اند تا سلامتی خود را با حضور در کتاب‌فروشی‌ها به خطر نیندازند.

آمارها نشان می‌دهد بیشترین فروش تعدادی کتاب در ۱۵ فروردین ۱۴۰۰ اتفاق افتاده و رکورد خرید بیش از ۵۰۰ هزار کتاب ثبت شده است. به طور کلی در این ماه ۸۶۹ هزار کتاب به فروش رفته است که در نوع خود آمار قابل توجهی است.

بررسی رفتار خریداران

براساس این گزارش در میان تمام گروه‌های سنی، متولدین دهه ۶۰ بیشترین خرید کتاب را از دیجی‌کالا داشته‌اند. همچنین ۶۱ درصد خریداران کتاب در این پلتفرم مرد بوده‌اند.

مقایسه نسبت تعداد خرید کتاب از دیجی‌کالا به جمعیت هر استان نیز نشان می‌دهد تهرانی‌ها بیش‌تر از سایر استان‌ها به خرید آنلاین کتاب علاقمند هستند. استان‌های البرز، گیلان و یزد نیز از این حیث در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

کمترین نسبت تعداد خرید کتاب از دیجی‌کالا به جمعیت هر استان نیز متعلق به سیستان و بلوچستان با نسبتی حدود ۲ درصد بوده است.

آنطور که گزارش دیجی‌کالا نشان می‌دهد در سال ۹۹ کتاب دهمین کالای پرجستجو در این پلتفرم است که نسبت به سال ۹۸، صعودی ۱۸ رتبه‌ای داشته است. گوشی موبایل، کفش و ماسک تنفسی نیز بیشترین کالاهای جستجو شده در دیجی‌کالا طی سال گذشته هستند.

نکته جالب توجه حضور رمان «۱۹۸۴» اثر جورج اورول در میان ده کالای پرفروش دیجی‌کالا در سال ۹۹ است. این کتاب، دنیای ترسناکی را توصیف می‌کند که تنها سه کشور بزرگ در آن وجود دارند و این کشورهای بی رحم هم همیشه با یکدیگر در حال جنگند. این داستان در کشور اوشینیا رخ می‌دهد و جامعه آن به سه طبقه و سه دسته تقسیم می‌شود که نوشتن در آن جامعه ممنوع است و آزادی‌های فردی پایمال می‌شود.

همچنین اگر آمارهای سال ۹۹ و نیم سال اول ۱۴۰۰ را ادغام کنیم، کتاب‌های «تخت‌خوابت را مرتب کن»، «۱۹۸۴» و «خودت را به فنا نده» پرفروش‌ترین کتاب‌های دیجی‌کالا در این بازه زمانی بوده‌اند. رکورد بیشترین فروش در ۵ روز نخست عرضه در دیجی‌کالا نیز به کتاب «عصرهای کریسکان» اختصاص داشته که ۱۴۱ جلد آن در این مدت به فروش رفته است.

جالب است بدانید یک مشتری دیجی‌کالا در یک سال ۱۹ هزار و ۹۰۶ کتاب را به ارزش بیش از ۴۸ میلیون تومان خریداری کرده است. البته رکورد خرید کتاب در یک سفارش در اختیار فردی از خرم آباد بوده که ۸۱۳ کتاب خریداری کرده است.

خانمی از قزوین نیز در یک سفارش از دیجی‌کالا ۱۶۷ جلد کتاب که شامل ۲۵ عنوان متفاوت بوده را خریداری کرده است که با پرداخت مبلغ ۱۴ میلیون و ۹۰۰هزار تومان، بیش‌ترین مبلغ را در یک سفارش برای خرید کتاب پرداخت کرده است.

طبق این گزارش، «تحلیل تکنیکال در بازار سرمایه» پرفروش‌ترین کتاب در میان آقایان بوده است. به نظر می‌رسد بازدهی قابل توجه بورس و ارزهای دیجیتال و هجوم مردم به این بازارها در ثبت این رکورد بی‌تاثیر نیست.

نکته جالب توجه دیگر این آمار، قرار گرفتن «عم جزء – خلاصه‌ای از آموزش قرآن» در صدر فهرست پرفروش‌ترین کتاب برای افراد بالای ۴۵ سال است. به نظر می‌رسد افراد با ورود به میان‌سالی تمایل بیشتری به مسائل دینی و مذهبی پیدا می‌کنند.

از چاپ ۱۱۷ میلیون کتاب در ایران تا بررسی وضعیت فروش آنلاین در دنیا

طبق آمارهای رسمی حدود ۹۳ هزار عنوان کتاب در ۱۱۷ میلیون جلد طی سال ۹۹ چاپ شده است. این یعنی ۲.۵۶ درصد از کل کتاب‌های چاپ شده در این سال در دیجی‌کالا به فروش رفته است. ارزش کل کتاب‌های منتشر شده نیز ۴۲هزار میلیارد ریال است که درصد از آن در دیجی‌کالا به فروش رفته است.

همچنین ۲۴ درصد از کتاب‌های چاپ شده در سال گذشته با موضوع کودک و نوجوان بوده که نشان می‌دهد حوزه کتاب هم‌چنان در تولید محتوا و جذب این قشر موفق عمل می‌کند.

دیجی‌کالا همواره در گزارش‌هایی که منتشر می‌کند سعی دارد تا با ارائه آمار و ارقام برترین‌های حوزه فروش آنلاین در دنیا، دید مناسبی برای مقایسه ایران با وضعیت جهانی ارائه کند. طبق جدول منتشر شده، آمازون که غول خرده‌فروشی جهان است ۴۸.۵ میلیون کتاب را برای عرضه در اختیار مشتریانش قرار داده است.

این درحالی است که وبسایت FlipKart و Snapdeal که از سرشناس‌ترین خرده‌فروشی‌های آنلاین هند هستند کمتر از ۲۰۰هزار کتاب را برای فروش عرضه کرده‌اند. به نظر می‌رسد سرانه مطالعه کتاب در هندوستان که یکی از پرجمعیت‌ترین کشورهای دنیاست، بسیار پایین است.

یکی از بخش‌های جالب توجه این گزارش همچنین چالش دسترسی به کتاب در ایران است. به طور میانگین به ازای هر صدهزار نفر، ۱۰ کتاب‌فروشی در کشور داریم که این نسبت در بعضی از استان‌ها تا سه کتاب‌فروشی به ازای هر ۱۰۰هزار نفر نیز کاهش می‌یابد.

به نظر می‌رسد با توجه به عدم استقبال مردم از خرید کتاب، علاقمندان این یار مهربان در برخی از استان‌ها با چالش جدی رو به رو هستند اما بستر فروش آنلاین فرصت مناسبی را برایشان فراهم ساخته است.

این مطلب اولین بار در دیجیاتو منتشر شده و در اتاق خبر دیجی‌کالا باز نشر شده است.

دیدگاه شما

۲ دیدگاه
  1. Avatar هانی

    دقیقا من عاشق کتابم ولی توی شهری زندگی میکنم ک یک کتابفروشی هم نداره حتی شهرهای اطرافم ندارن و باید برای خرید کتاب ب شهرهای دور برم بخاطر همین همیشه ناراحت بودم گ چرا نمیتونم کتاب بخونم و کتابخونه من ۴ تا کتاب داشت که همون هارو چن بار خونده بودم تا اینکه با دیجی کالا اشنا شدم و دیدم ک فروش انلاین کتاب داره کلی خوشحال شدم تا الان ۱۱تا کتاب گرفتم ک همشون عالی بودن و انشالله واسه سال بعدم کلی کتاب درنظر دارم بگیرم.شاید یکی از دلایل سرانه مطالعه پایین ایرانیا همین عدم دسترسی ب کتاب باسه وگرنه مطمعنم خیلی از مردم ما هستن که عاشق کتابن ولی دسترسی ندارن

  2. Avatar مرتضی

    تو دیجی کالا بعضی کتابای کم یاب پیدا میشه و حسنش به اینه که میشه درخواست بدی تا موجود کنن همین طور در مورد قیمت ، که برای این مورد هم امکان قرار دادن کتاب یا هر کالای دیگه ای رو تو زنگ تخفیف شگفت انگیز فراهم کردن ، منتها با تمام این تسهیل شرایط ، در کل قیمت کتاب رو به افزایشه ، مثلا من کتابی که میخواستم سال نود و هشت با فلان قیمت بخرم مجبور شدم امسال با مثلا صدهزار تومن افزایش تازه با لحاظ کردن تخفیف بخرم ، افزایش قیمت و رشد تورم اقتصادی انگیزه هر خریداری رو می کشه ، نرخ باید به سطح درآمد مردم بخوره وگرنه چطوری کالایی مثل کتاب که در برابر غذا ، غیر ضروری به نظر میرسه ، میتونه سر از سبد از خرید مردم در بیاره؟ افزایش کوتاه مدت فروش کتاب نشانه رشد فرهنگ نمیتونه باشه ، وقتی میانگین فروش کتاب در طی چند سال از حد بد فعلی بالا تر بره می تونیم ادعا کنیم که بگیم مردم به کتاب رو آوردن ، از طرفی ، کم کم کتاب داره تبدیل میشه به یک کالای لوکس ! کتاب خوب مثلا رمانی از یک نویسنده مشهور مثل داستایوفسکی با یک ترجمه معتبر مثل سروش حبیبی ، مهری آهی یا حمید رضا آتش برآب ، بالای دویست هزار تومن قیمشه ، خرید و خوانش این جور کتاباست که آدمو تغییر میده ، نه هر کتابی یا هر ترجمه ای ، این تضاد قیمت منصفانه در مورد کیفیت کالای کتاب از نظر ترجمه و نویسنده ، هنوز معضله ، هنوز قیمت این طور کتابا رو به افزایشه ، و این بالا موندن قیمت باعث میشه مردم رو به خرید ترجمه های دست چندمی و بعضا اشتباه بیارن بخاطر قیمت کمتر ، این به فهم مردم ضربه میزنه ، چه در مورد رمان چه در هر موضوع کتاب دیگه ای ، ممنون از دیجی کالا که حداقل در فرصت بلک فرایدی یه فرصت خریدی به خریداران کتاب داد ، امید وارم در طول سال چند بار این برنامه رو تکرار کنه