معایب صندوق سرمایهگذاری طلا چیست؟
خیلیها تصور میکنند با ورود به بورس و خرید واحدهای صندوقهای طلا، از شر تمام ریسکهای بازار سنتی خلاص میشوند. نوسانات شدید ناشی از حباب قیمت، وابستگی دوگانه به دلار و انس جهانی و همچنین هزینههای پنهان مدیریتی فقط بخشی از معایب صندوق سرمایهگذاری طلا حساب میشود و میتواند بازدهی نهایی شما را تحت تاثیر قرار دهد. اگر قصد خرید طلا دارید، شناخت دقیق نقاط ضعف ابزارهای مالی مدرن به اندازه شناخت مزایای آنها حیاتی است تا بتوانید با دیدی درست و واقعبینانه وارد بازار شوید.
معایب صندوق سرمایهگذاری طلا
وابستگی صندوق سرمایهگذاری طلا به دو متغیر نوسانساز
هزینههای پنهان و کارمزد مدیریت صندوق سرمایهگذاری طلا
حباب قیمتی صندوق سرمایهگذاری طلا و فاصله با ارزش ذاتی
چالشهای نقدشوندگی صندوق سرمایهگذاری طلا
مقایسه صندوق سرمایهگذاری طلا با سکه فیزیکی
جایگزینهای دیجیتالی و مدرن برای صندوق سرمایهگذاری طلا
مقایسه صندوق سرمایهگذاری طلا با طلای آب شده
بهترین راهکار برای مدیریت ریسک
معایب صندوق سرمایهگذاری طلا
وقتی حرف صندوقهای طلا به میان میآید، اولین از همه له امنیت و ساده بودن معامله فکر میکنیم اما سازوکارهایی وجود دارد که میتواند برای سرمایهگذاران تازهکار دردسرساز شود. صندوقهای سرمایهگذاری طلا ابزارهایی به حساب میآیند که داراییهای خود را اغلب روی گواهی سپرده سکه و شمش طلا سرمایهگذاری میکنند. شما مالک فیزیکی طلا نیستید، بلکه صاحب واحدهایی از سبد داراییهای صندوق هستید.
اصلیترین عیب چنین ساختاری این است که خبری از کنترل مستقیم سرمایهگذار بر دارایی نیست. عملکرد صندوقها تمام و کمال به مهارت مدیران صندوق وابسته است. یعنی اگر مدیر صندوق نتواند در زمانهای ریزش بازار، نقدینگی را درست مدیریت کند، زیان شما ممکن است حتی بیشتر از کاهش قیمت خود طلا باشد.
وابستگی صندوق سرمایهگذاری طلا به دو متغیر نوسانساز
صندوق سرمایهگذاری طلا به شکل همزمان گوش به زنگ نرخ دلار در بازار آزاد ایران و قیمت انس جهانی طلاست. این دو وابستگی باعث میشود افراد مبتدی به راحتی در جریان تحلیل روند قیمت قرار نگیرند. برخلاف تصور عموم که فکر میکنند طلا همیشه صعودی است، گاهی در شرایطی که انس جهانی ریزش میکند، حتی با وجود ثبات دلار، ارزش واحدهای صندوق شما آب میرود.
عکس این قضیه هم وجود دارد. گاهی در رسانهها و تلویزیون از رشد انس جهانی میشنوید، اما به خاطر کاهش نرخ دلار، برآیند قیمت طلا در ایران نزولی میشود. این وضعیت میتواند سرمایهگذاران را سردرگم کند. باید از همین اول بدانید شما با خرید صندوق طلا، هم ریسک بازار ارز و هم ریسک بازاره جهانی را میپذیرید. اگر دانش کافی برای رصد اخبار اقتصادی جهان و سیاستهای داخلی را ندارید، معایب صندوق طلا برای سرمایهگذاری خود را بیشتر نشان میدهد. طوریکه درست در زمانی که که انتظار سود دارید، با زیان روبهرو میشوید.
هزینههای پنهان و کارمزد مدیریت صندوق سرمایهگذاری طلا
خرید طلای فیزیکی برای شما فقط یکبار کارمزد ساخت و سود فروشنده دارد اما در صندوقهای سرمایهگذاری طلا با هزینههای جاری سر و کار خواهید داشت. صندوقهای طلا دارای هزینههای مدیریتی، هزینه متولی، حسابرس و هزینههای نرمافزاری هستند که به صورت روزانه از ارزش خالص داراییها کم میشود. اگرچه این مبلغ در ظاهر درصد کمی به نظر میرسد و معمولا حدود 1 تا 2 درصد به شکل سالانه است اما در بلندمدت عدد قابل توجهی میشود.
علاوه بر هزینههای مدیریتی، پای کارمزد معاملات خرید و فروش در بورس هم وسط است. هر بار که واحدی را میخرید یا میفروشید، درصدی به عنوان کارمزد کارگزاری فاکتور میشود. این موضوع برای کسانی که استراتژی نوسانگیری دارند و تعداد معاملاتشان زیاد است، جلوه بیشتری دارد. نگهداری طولانیمدت واحدهای صندوق به دلیل همین هزینهها، بازدهی اسمی صندوق را در مقایسه با شیوههای سنتی سرمایهگذاری روی طلا پایین میآورد.
حباب قیمتی صندوق سرمایهگذاری طلا و فاصله با ارزش ذاتی
حباب قیمت را شاید بتوانیم بزرگترین ریسک فنی در صندوقهای طلا بدانیم. هر واحد صندوق دارای یک ارزش خالص دارایی است که ارزش واقعی طلای موجود در آن را نشان میدهد. اما میدانید که در بورس، قیمت معامله بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود. در زمانهای هیجانی که تقاضا برای خرید طلا بالا میرود، قیمت بازاری هر واحد ممکن است بسیار بالاتر از ارزش ذاتی آن معامله شود.
خرید در این شرایط کار منطقی نیست. اگر شما واحدی را 20 درصد بیشتر از ارزش واقعی آن بخرید، به محض فروکش کردن هیجانات بازار و یا در زمان اصلاح قیمتها، حباب تخلیه شده و شما زیان سنگینی متحمل میشوید. حتی اگر قیمت طلای جهانی تغییر خاصی نکرده باشد. این فاصله بین قیمت تابلو و ارزش واقعی، حکم دام برای بسیاری از سرمایهگذاران تازهکار است. از بد ماجرا تشخیص این حباب کار هر کسی نیست.
چالشهای نقدشوندگی صندوق سرمایهگذاری طلا
صندوقهای طلا نقدشوندگی بالایی دارند و وظیفه بازارگردانها نقد کردن داراییهاست اما در شرایط بحرانی وضعیت متفاوت میشود. در برهههایی که بازار با ریزش شدید مواجه میشود یا یک خبر سیاسی منفی مخابره میشود، صفهای فروش سنگینی به وجود میآید. در این لحظات، ممکن است بازارگردان هم توانایی جمعآوری تمامی صفهای فروش را نداشته باشد.
محدودیت دامنه نوسان در بورس که اغلب برای صندوقها مثبت و منفی 10 درصد است، میتواند مانع از خروج سریع شما شود. در حالی که در بازار سنتی طلا، شما میتوانید حتی در بدترین شرایط با کمی پایین آوردن قیمت، سکه یا طلای خود را به طلافروشی بفروشید و پولتان را نقد کنید. در بورس ممکن است روزها در صف فروش بمانید و شاهد آب شدن سرمایهتان باشید. تا زمانی که نوبت به اجرای سفارش شما برسد.
مقایسه صندوق سرمایهگذاری طلا با سکه فیزیکی
خیلیها نمیدانند برای سرمایه گذاری طلا بخریم یا سکه یا سراغ صندوقهای طلا برویم؟ صندوقهای طلا ادعا میکنند ریسک سرقت و نگهداری را حذف کردهاند، اما در مقابل، لذت مالکیت آنی و حتی قابلیت استفاده به عنوان وثیقه را از شما میگیرند.
وقتی سکه فیزیکی میخرید، حباب مشخص است و خودتان مسئول اول و آخر نگهداری هستید. اما در صندوقها، سبد دارایی ترکیبی از سکههای مختلف و شمش است. اگر حباب سکه در بازار آزاد کوچک شود، ارزش واحدهای صندوق نیز به شدت تقلیل پیدا میکند. حتی اگر شما نقشی در خرید سکههای صندوق نداشته باشید. شما با خرید صندوق، به طور غیرمستقیم ریسک حباب سکههای موجود در پرتفوی صندوق را نیز به جان میخرید. بدون اینکه سکهای در جیب داشته باشید. همچنین در شرایط اضطراری مثل روزهای تعطیل که نیاز فوری به پول نقد دارید، دسترسی به سرمایه صندوقها تا بازگشایی بورس غیرممکن است.
جایگزینهای دیجیتالی و مدرن برای صندوق سرمایهگذاری طلا
روشهای جدیدتری نسبت به صندوقهای بورسی وجود دارد. یکی از این روشها طلا دیجیتال است که سعی کرده برخی از معایب صندوقها مانند محدودیت زمان معامله یا کارمزدهای پیچیده را از بین ببرد. در پلتفرمهای طلای دیجیتال، شما میتوانید معادل گرمی طلا را بدون نیاز به خرید واحدهای کامل صندوق بخرید.
البته حتی این روش هم بدون ریسک نیست. پلتفرمهای دیجیتال نیازمند زیرساختهای امنیتی بسیار قوی هستند و خطر هک شدن یا مشکلات نرمافزاری همیشه وجود دارد. با این حال، برای کسانی که از چارچوب مقررات بورس و صفهای خرید و فروش خسته شدهاند، شاید گزینههایی که امکان خرید در هر ساعت از شبانه روز را فراهم میکنند جذابتر باشد.
مقایسه صندوق سرمایهگذاری طلا با طلای آب شده
طلای آب شده یکی دیگر از رقبای صندوق سرمایهگذاری طلاست. معاملهگران حرفهای به دلیل نداشتن اجرت ساخت و مالیات کمتر، از قدیم روی طلای آب شده سرمایهگذاری میکنند. شاید بپرسید طلای آب شده از کجا بخریم که ریسک تقلبی بودن نداشته باشد. صندوقهای طلا ریسک تقلبی بودن را به صفر رساندهاند اما در عوض بازدهی خالص طلای آب شده را ندارند.
طلای آب شده اگر از جای معتبر خریداری شود، تمام سود ناشی از رشد طلا را به جیب شما میریزد و هیچ مدیر صندوقی درصدی از آن را بر نمیدارد. اما صندوقها بخشی از سود را بابت هزینههای عملیاتی کسر میکنند.
بهترین راهکار برای مدیریت ریسک
با تمام این تفاسیر، آیا باید دور صندوقهای طلا را خط کشید؟ خیر. نکته کلیدی در تنوعبخشی است. دانستن اینکه بهترین روش سرمایه گذاری در طلا برای شما چیست، بستگی به میزان سرمایه و ریسکپذیری شما دارد. صندوقها برای مبالغ خرد و افرادی که مکان امنی برای نگهداری طلا ندارند توصیه میشود اما نباید تمام سرمایه خود را به آنها محدود کنید.
ترکیبی از طلای فیزیکی (برای امنیت و دسترسی فوری) و صندوقهای طلا (برای نقدشوندگی و سهولت معامله) میتواند استراتژی بهتری باشد. آگاهی از معایبی که گفتیم به شما کمک میکند تا در زمانهایی که حباب قیمتی صندوقها بالاست، از خرید اجتناب کنید و در زمانهای رکود که قیمتها به ارزش ذاتی نزدیک هستند، وارد بازار شوید. در نهایت، هیچ ابزار مالی بینقصی وجود ندارد و هنر سرمایهگذار در مدیریت این نقصهاست.
منبع: دیجیکالا مگ
