مزایا و معایب خرید سکه در بورس؛ آیا گواهی سپرده سکه برای سرمایه‌گذاری مناسب است؟

خرید سکه در بورس برای کسی که حتی یک‌بار این روش را تست کرده باشد، مثل آب خوردن است. حالا کسی را تصور کنید که کد بورسی ندارد و نمی‌داند اصلا کارگزاری چیست. همین کار برای چنین سرمایه‌گذاری عذاب‌آور است و احتمالا مراجعه به صرافی و سر و کله‌زدن با صراف را گزینه‌ای راحت‌تر به حساب بیاورد. معاملات سکه در بورس به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد مالکیت سکه را به‌صورت گواهی سپرده سکه داشته باشد و بدون نگهداری فیزیکی سکه، به خرید و فروش گواهی بپردازد. در این مطلب مزایا و معایب خرید سکه در بورس را به‌ساده‌ترین شکل ممکن بررسی می‌کنیم تا نهایتا مطابق شرایط خودتان بهترین روش سرمایه‌گذاری موقع خرید طلا را انتخاب کنید.

خرید سکه در بورس یعنی چه؟

خریدار در بورس کالا سکه فیزیکی دریافت نمی‌کند بلکه گواهی سپرده سکه طلا می‌خرد. یعنی مدرکی که نشان می‌دهد مقدار مشخصی از سکه به اسم خریدار است اما خود سکه در انبار مورد تایید بورس نگهداری می‌شود. پس تا الان می‌دانیم خرید سکه در بورس یعنی معامله گواهی‌ها که بحث سکه فیزیکی در آن مطرح نیست. یعنی برخلاف خرید سکه طلا از بازار که خریدار سکه را به شکل فیزیکی تحویل می‌گیرد.

گواهی سپرده سکه طلا چیست؟

گواهی سپرده سکه طلا سندی است که مالکیت مقدار مشخصی از سکه را نشان می‌دهد. سکه‌ها در خزانه یا انبار مورد تایید بورس کالا نگهداری می‌شوند و دارنده گواهی می‌تواند گواهی را بفروشد، نگه دارد یا در شرایطی خود سکه فیزیکی را تحویل بگیرد.

هر گواهی معمولا معادل بخشی از یک سکه است. معمولا هر 1000 گواهی معادل یک سکه تمام است و خرید یک گواهی به معنای مالکیت یک سکه کامل نیست.

تفاوت نگه‌داشتن گواهی با دریافت سکه فیزیکی

وقتی گواهی سپرده می‌خرید، سکه در انبار باقی می‌ماند. حالا اگر تصمیم بگیرید که سکه را به شکل فیزیکی دریافت کنید، باید شرایط تحویل و هزینه‌های مربوط به دریافت سکه را بررسی کنید.

گواهی سکه برای کسی مناسب است که تمایلی به نگهداری سکه ندارد. برای کسی که فقط می‌خواهد سرمایه‌اش را در سکه نگه دارد، گواهی می‌تواند ساده‌تر باشد. در مقاله راهنمای خرید طلا و سرمایه‌گذاری مطمئن اشاره‌ای به روش‌های معامله غیرحضوری کردیم. یکی از همین روش‌ها دریافت گواهی سپرده سکه است.

مزایای خرید سکه در بورس

اگر تا الان فقط با روش‌هایی مثل خرید ربع‌سکه در بازار طلا سرمایه‌گذاری کردید، لازم است مزایا و معایب خرید سکه در بورس را بدانید.

حذف دغدغه نگهداری و خطر سرقت

خریدار موقع خرید فیزیکی سکه باید به فکر محل نگهداری امن باشد. با خرید سکه در بورس این دغدغه از بین می‌رود و خریدار نگران سرقت هم نیست.

این ویژگی برای کسی مناسب است که نمی‌خواهد سکه را در خانه نگه دارد یا نگران حمل و نقل آن است.

کارمزد کمتر و نبود اجرت ساخت

قیمت خرید و فروش سکه در صرافی‌ها همیشه تفاوت دارد. خریدار موقع خرید سکه در بورس مبلغی را به عنوان کارمزد معامله پرداخت می‌کند اما خبری از اجرت ساخت نیست.

میزان کارمزد و هزینه‌های تحویل نیز ثابت نیست. به‌همین خاطر لازم است جدول کارمزدها و اطلاعیه‌های مربوط به هر مرحله از عرضه سکه در بورس را بررسی کرد.

شفافیت قیمت و قیمت‌گذاری رسمی

قیمت سکه در بورس کالا بر پایه عرضه و تقاضا تعیین می‌شود و با قیمت سکه در صرافی‌های فردوسی و سبزه‌میدان برابر نیست. رقمی که به اسم قیمت سکه در بورس کالا اعلام می‌شود به نوع نماد، شرایط عرضه و تقاضا و هزینه‌های جانبی ارتباط دارد.

خرید و فروش آنلاین بدون مراجعه حضوری

خریدار برای خرید یا فروش گواهی سپرده از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری اقدام می‌کند. یعنی برای هر معامله لازم نیست به صرافی یا فروشنده حضوری مراجعه کند.

این روش برای کسی با خرید و فروش آنلاین آشنایی دارد، راحت است. اما برای فردی که با کارگزاری و کد بورسی کار نکرده است، می‌تواند دشوار باشد.

امکان دریافت سکه فیزیکی در صورت نیاز

دارنده گواهی سپرده می‌تواند هر وقت که اراده کرد و شرایط فراهم بود، سکه را تحویل بگیرد. برای این کار همیشه شرایط تحویل، انبار مربوط، مدارک لازم و مهلت اعلام‌شده برای دریافت اعلام می‌شود.

حداقل تعداد گواهی برای دریافت یک سکه فیزیکی معمولا مشخص است. مثلا وقتی درباره اوراق سلف سکه با نماد عسکه 2 حرف می‌زنیم، هر 1000 گواهی معادل یک سکه تمام است.

معایب خرید سکه در بورس

مزایا و معایب خرید سکه در بورس را باید کنار هم بررسی کرد. با این کار می‌توانید فرق خرید سکه در بورس با روش‌های فیزیکی مثل خرید نیم‌سکه را مقایسه کنید.

نیاز به کد بورسی، احراز هویت و کارگزاری

هر خریداری برای معامله گواهی سپرده سکه باید کد بورسی و کد معاملاتی داشته باشد. هر معامله‌ای هم باید از مسیر یک کارگزاری انجام شود. خریدار باید اول ثبت‌نام کند. بعد مرحله احراز هویت را پشت‌سر بگذارد. مرحله بعدی هم انتخاب کارگزاری است.

محدودیت ساعات معاملات و نقدشوندگی خارج از بازار

گواهی سپرده سکه مثل صندوق طلا فقط در ساعات معاملاتی مشخصی قابل خرید و فروش است. این ساعت‌ها هر از گاهی تغییر می‌کنند اما هیچ‌وقت سابقه نداشته که مثلا ساعت 12 شب امکان معامله باشد. پس وقتی بازار تعطیل باشد یا نماد متوقف شود، سرمایه‌گذار نمی‌تواند در همان لحظه معامله کند.

سکه فیزیکی را اما می‌توان در زمان‌های مختلف از فروشنده خرید یا فروخت. حتی روزهای پنجشنبه که بورس تعطیل است.

محدودیت‌های قیمتی و تفاوت احتمالی با بازار آزاد

قیمت گواهی سپرده در بورس ممکن است با قیمت سکه در بازار آزاد تفاوت داشته باشد. این تفاوت می‌تواند به عرضه و تقاضا، حجم معاملات، نوع نماد و زمان معامله ارتباط داشته باشد. خریدار نباید فرض کند قیمت بورس همیشه پایین‌تر یا دقیقا برابر قیمت صرافی است.

فرآیند و مهلت دریافت سکه فیزیکی

دریافت سکه فیزیکی از مسیر گواهی سپرده فرآیند خاص خود را دارد. دارنده گواهی اول باید درخواست تحویل بدهد. سپس مدارک لازم را ارائه کند و به انبار یا خزانه مربوط مراجعه کند.

اغلب گواهی‌ها تاریخ سررسید دارند. بعد از سررسید ممکن است دارنده گواهی فقط با پرداخت جریمه بتواند سکه را به شکل فیزیکی دریافت کند.

وابستگی به سامانه‌ها، کارگزار و تغییر مقررات

معامله گواهی سپرده از طریق کارگزاری‌ها انجام می‌شود و به قوانین بورس وابسته است. هر تغییر و تحولی در این قوانین می‌تواند روی خرید و فروش اثر بگذارد. سازمان بورس همیشه قبل از عرضه گواهی سپرده سکه اطلاعیه‌هایی را برای خریداران منتشر می‌کند.

پیچیدگی برای افراد تازه‌وارد

برای کسی که هیچ‌وقت در بورس فعالیت نداشته است، مفاهیمی مثل کد معاملاتی، نماد، سررسید، کارمزد و تحویل فیزیکی ممکن است پیچیده باشند. راه‌حل ساده این است که فرد قبل از خرید شرایط نماد را بخواند و وقتی با همه‌چیز آشنا شد، دست‌به‌کار شود.

جدول مقایسه خرید سکه در بورس با خرید فیزیکی سکه

در جدول زیر می‌توانید مزایا و معایب خرید سکه در بورس را با مقایسه خرید سکه به شکل سنتی ببینید.

خرید سکه در بورس برای چه کسانی مناسب است؟

کسی که سراغ سکه فیزیکی می‌رود، معمولا به آیتم‌های زیادی فکر نمی‌کند. مثلا خریدار سکه امامی فقط به تفاوت قیمت خرید و فروش سکه اهمیت می‌دهد اما خرید سکه در بورس ابعاد بزرگتری دارد.

چه کسانی از این روش بیشتر سود می‌برند؟

این روش برای کسی مناسب است که می‌خواهد بدون نگهداری سکه در خانه مالک سکه باشد. همچنین برای فردی مناسب است که با کارگزاری و سامانه معاملاتی آشناست. این افراد دنبال کاهش هزینه‌های جانبی و حذف دغدغه نگهداری هستند.

چه کسانی بهتر است روش‌های دیگر را هم بررسی کنند؟

کسی که سکه را برای هدیه دادن می‌خواهد یا سکه فیزیکی را به گواهی سکه ترجیح می‌دهد، بهتر است سراغ صرافی‌ها برود. اگر کسی با بورس آشنا نیست، باید اول الفبای این بازار را یاد بگیرد. گاهی خرید سکه تمام از صرافی برای یک سرمایه‌گذار راحت‌تر از گذراندن مراحل خرید سکه در بورس است.

اگر شما هم با روش‌های سنتی در بازار طلا معامله می‌کنید، می‌توانید مقاله برای سرمایه‌گذاری طلا بخریم یا سکه را مطالعه کنید.

جایگزین‌های خرید سکه در بورس

اگر خرید سکه در بورس مناسب شما نیست، می‌توانید به گزینه‌های دیگری فکر کنید. هر گزینه مزایا و معایب خود را دارد.

صندوق طلا

صندوق طلا ابزاری بورسی است که سرمایه را در دارایی‌های مرتبط با طلا نگه می‌دارد. این گزینه برای کسی مناسب است که نمی‌خواهد مستقیم سکه بخرد یا نگهداری کند. یادتان باشد که این گزینه بی‌شباهت به خرید سکه در بورس نیست.

طلای دیجیتال دیجی‌کالا

طلای دیجیتال از همه گزینه‌ها جدیدتر است و روشی برای خرید و فروش طلا به‌صورت آنلاین است. خریدار در این روش بدون نگهداری فیزیکی مالک طلا می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با این روش می‌توانید مقاله طلای دیجیتال دیجی‌کالا را بخوانید. معامله آنلاین طلا محدودیت زمانی ندارد و سرمایه‌گذار در هر ساعتی از شبانه‌روز می‌تواند برای خرید یا فروش اقدام کند.‌

خرید سکه فیزیکی

خرید سکه به شیوه سنتی برای کسی مناسب است که می‌خواهد سکه را کادو بدهد. معمولا افرادی که تمایل ندارند با مراحل خرید سکه در بورس روبرو شوند، سراغ صرافی‌ها می‌روند.

اشتباهات رایج در خرید سکه در بورس

بعضی از اشتباه‌ها می‌توانند روی سود نهایی شما تاثیر داشته باشند.

• ورود به بازار بدون بررسی کارمزدها و شرایط تحویل
• معامله هیجانی در ساعات پرنوسان
• بی‌توجهی به مهلت‌ها و قوانین دریافت فیزیکی
• تبدیل کل سرمایه به یک ابزار معاملاتی
• استفاده از کارگزار یا سامانه نامعتبر

جمع‌بندی

خرید سکه در بورس برای کسی مناسب است که تمایلی به نگهداری فیزیکی ندارد و با کارگزاری و سامانه معاملاتی آشناست. این روش می‌تواند هزینه‌های جانبی را کم کند اما به ساعات معاملات و قوانین بورس وابسته است.

برای کسی که نسبت به مراحل خرید سکه در بورس رغبتی ندارد، خرید فیزیکی مناسب است. البته روش دیگری هم وجود دارد و الان بخش زیادی از معامله‌گران بازار سراغ طلای دیجیتال می‌روند.

همیشه باید بدانید انتخاب روش نهایی باید متناسب با معیارهای خودتان باشد. هر روش مزایا و معایب خاص خود را دارد و هیچ‌کدام از روش‌ها برای همه سرمایه‌گذاران قابل تجویز نیست.

منبع: دیجی‌کالا مگ