نقد فیلم «در منطقه خاکستری»؛ ماجراهای تکراری گای ریچی و دوستان

گای ریچی در ساخت اکشن-کمدی‌های متوسط استاد شده است. «در منطقه خاکستری» (In the Grey) یک اکشن-کمدی دیگر از اوست که هشتمین فیلم ریچی در هفت سال به حساب می‌آید؛ تازه برای آنکه دلتان برایش تنگ نشود، اواخر امسال، فیلم دیگری هم از ریچی (Wife and Dog) در راه است. گای ریچی با بازیگران همیشگی‌اش، مثل ایزا گونزالس، جیک جیلنهال و هنری کویل،‌ همراه شده و فرمولی را که از ۲۰۱۹ یاد گرفته، دوباره تکرار می‌کند؛ با این تفاوت که این فرمول این بار کمی بهتر جواب داده است. در نقد فیلم «در منطقه خاکستری» به مسیری می‌پردازم که گای ریچی چندسالی است با فیلم‌های خود پیشه کرده و به نظر دوست ندارد از آن خارج شود.

هشدار! در نقد فیلم «در منطقه خاکستری» خطر لو رفتن داستان وجود دارد

نقد فیلم «در منطقه خاکستری»؛ یک اکشن-کمدی خاکستری

«در منطقه خاکستری» حول سه شخصیت اصلی می‌گردد؛ اولی ریچل وایلد (ایزا گونزالس که او را در فیلم‌های ریچی، «وزارت جنگ ناجوانمردانه» (۲۰۲۴) و «چشمه جوانی» (۲۰۲۵) دیده‌اید)‌، وکیل کاردانی است که او را استخدام می‌کنند تا بدهی یک میلیارد دلاری را از تبهکاری خطرناک به نام مانی سالازار (کارلوس بارد) پس بگیرد. ریچل برای این کار، گروهی از متخصص‌ها را خبر می‌کند تا همزمان از مسیرهای قانونی و کمتر-قانونی به سالازار فشار بیاورند.

رهبری گروه غیرقانونی برعهده‌ی سید (هنری کویل از فیلم‌های «مردی از یو.ان.سی.ال.ای.» (۲۰۱۵) و «وزارت جنگ ناجوانمردانه») و برانکو (جیک جیلنهال از محصول ۲۰۲۳ «پیمان» گای ریچی) است که فیلم توضیح زیادی درباره‌اشان نمی‌دهد، اما می‌دانیم که ریچل آن‌ها را از مخمصه بیرون کشیده و حالا سید و برانکو نیروی پیاده‌ی ریچل در میدان به حساب می‌آیند.

خواندنی‌ها

۱۵ فیلم اکشن هیجان‌انگیز که می‌توانید چندین‌بار تماشایشان کنید

بعد از آشنایی‌های اولیه و توضیحات پیچیده‌ی ریچل درباره‌ی سازوکارهای مالی و قانونیِ چگونه پس گرفتن وام از سالازار، نوبت به سید و برانکو می‌رسد تا خودی نشان دهند. آن‌ها به کارکنان بندر رشوه می‌دهند، پای پلیس عربستان سعودی را وسط می‌کشند (فیلم با بودجه‌ی سعودی‌ها ساخته و بخش‌هایی از آن تقریباً بی‌دلیل در جده فیلمبرداری شده است)، و خلاصه کاری می‌کنند که پروژه‌های سالازار همه به بن‌بست بخورند. همه‌ی این‌ها به ریچل اجازه می‌دهد تا سالازار را لای منگنه بگذارد و یک میلیارد دلار را از او بگیرد.

سالازار بالاخره به قرار ملاقات با ریچل راضی می‌شود؛ اما در جزیره‌ی شخصی خودش که در آن از پلیس تا خلافکاران، همه برای سالازار کار می‌کنند. پیش از رفتن پای معامله، سید و برانکو دست به کار شده و در جزیره حاضر می‌شوند تا با بررسی احتمالات ممکن، امنیت ریچل را حفظ کنند. آن‌ها تمام راه‌ها برای فرار سریع از جزیره و نجات ریچل را در نظر می‌گیرند و بارها و بارها تمرینشان می‌کنند تا برای هر سناریویی آماده باشند.

فیلم این اطلاعات را با سرعتی به‌شدت بالا به ما می‌دهد. مثل سید و برانکو که می‌خواهند فرایند فرار را به زیر سه دقیقه برسانند، ریچی هم انگار می‌خواسته هرطور شده «در منطقه خاکستری» را به زیر ۱۰۰ دقیقه برساند. نتیجه این است که فیلم زمانی برای نفس کشیدن به کاراکترها و به بیننده نمی‌دهد و بدون زمانی برای تثبیت کاراکترها و تعیین پویایی بین آن‌ها، هجمه‌ای از اطلاعات را به سمتتان روانه می‌کند. روی دیگر این سکه این است که با وجود کلی پروسه و توضیحات حقوقی، فیلم با سرعتی خیره‌کننده می‌گذرد.

ویژگی دیگری که «در منطقه خاکستری» را به نحوی نجات می‌دهد (یا حداقل دیدنش را از سه-چهار فیلم قبلی ریچی لذتبخش‌تر می‌کند) مثلث اصلی بازیگران آن است. ایزا گونزالس، با جدیتِ تمام در نقش خانم وکیل فرورفته و واقعا این حس را القاء می‌کند که هیچکس جرئت درافتادن با او را ندارد. حتی سید و برانکو هم به شوخی یا جدی با اسم رمز «مامان» از ریچل یاد می‌کنند که سلطه‌ی او روی نوچه‌هایش را نشان می‌دهد.

در طرف دیگر، دوتایی سید و برانکو را داریم که اگر داستان بیشتر رویشان مانور می‌داد، ریچی حتی می‌توانست نام آن‌ها را روی فیلم بگذارد. این دو سرباز/قاتل/هیتمنِ کاربلد – که نه گذشته‌اشان و نه هویتشان فراتر از اسم‌های آن‌ها توضیح داده نمی‌شود – رابطه‌ی عجیبی با هم دارند و اگر بگومگوهای مدل زن و شوهری آن‌ها نبود، تلاشِ فیلم برای غالب کردنِ کمدی خود به ما همه بی‌نتیجه می‌ماند. جیلنهال و کویل هم با اجرای خونسرد و حساب‌شده‌ی خود تلاش زیادی برای نشان دادن این پویایی نمی‌کنند، اما ثابت می‌کنند گاه صرف گذاشتن دو ستاره کنار هم برای دیدن فیلمی کافی است.

خواندنی‌ها

10 نقش‌آفرینی برتر هنری کویل در فیلم‌ها و سریال‌ها

گای ریچی باید فرمولش را عوض کند

فیلم‌های گای ریچی از زمان دو شاهکار اولیه‌ی او، «قفل، اﻧﺒﺎر و دو ﺑﺸﮑﻪ ﺑﺎروت» (Lock, Stock and Two Smoking Barrels) و «قاپ‌زنی» (Snatch)، کمتر شگفت‌زده‌امان کرده‌اند. اما این را هم نمی‌توان انکار کرد که فیلم‌هایش حداقل سرگرم‌کننده‌اند. به خصوص از ۲۰۱۹ تاکنون او مسیر ساخت فیلم‌های اکشن بودجه‌بالا و خوش‌ساخت، با ستاره‌های جذاب را در پیش گرفته که هرچه نیستند، حداقل یک ساعت و نیم مفرحی را برایتان رقم می‌زنند. اما برای کارگردانی چون ریچی، این دستاورد بالایی به حساب نمی‌آید.

در فیلم تازه‌ی ریچی دیگر آن چنان خبری از تدوین‌های هوشمندانه و کمدی ناب انگلیسیِ او نیست. به نظر می‌رسد از سال ۲۰۲۳، که فیلمبرداری «در منطقه خاکستری» تمام شده تا امروز ریچی آنقدر سر و ته فیلم را زده تا آن را در منطقه‌ی (خاکستریِ) یک ساعت و نیم نگه دارد. تدوین فیلم هم گاه چنان سرگیجه‌آور است که دنبال کردن داستان را دشوار می‌کند؛ مثلا صحنه‌ای در اوایل فیلم وجود دارد که در آن ریچل درباره‌ی چگونه گیر انداختن سالازار توضیح می‌دهد. همزمان او دارد برای خودش نوشیدنی درست می‌کند و مواد اولیه‌ی آن روی تصویر لیست می‌شود. تازه تصویر بین این‌ها و عملیات سید و برانکو روی زمین کات می‌خورد؛ یعنی حجم وسیعی از اطلاعات شنیداری و دیداری که با نوشته‌های روی تصویر مدام حواستان از آن‌ها پرت می‌شود.

البته فیلم‌های گای ریچی همیشه پر از دیالوگ‌اند و ما هم به این سبک دیالوگ‌های طولانی و اکسپوزیشن‌های فراوان عادت کرده‌ایم. اما در «منطقه خاکستری» این توضیحات به‌شدت پیچیده‌اند؛ آنقدر که ریچل باید عملاً تک‌تک اتفاقاتی که روی تصویر می‌افتد را برایمان هجی کند. قانونی بودنِ اتفاقات هم زیر سوال است؛ مثلا چطور ممکن است وکیلی دست‌تنها در عرض چند روز از دادگاه حکم توقیف تمام دارایی‌های خلافکاری با قدرت سالازار را بگیرد؟ خلاصه، این پیچیدگی و ابهام چاره‌ای برایتان نمی‌گذارد جز اینکه منطقِ فیلم را بپذیرید و خودتان را به دست گای ریچی و تدوینگرش، مارتین والش، بسپارید تا با تدوینی سریع و سرسام‌آور شما را به سکانس بعدی ببرند.

خوشبختانه، بعد از عبور از این توضیحات حقوقی، فیلم سریع به سکانس‌های اکشن خود می‌رسد که فیلم از آن‌ها کم ندارد؛ سکانس‌های اکشنی که با وجود تلاش قابل تحسین تیم جلوه‌های ویژه و بدلکاری، به خال نمی‌زنند و آن تأثیری را که باید بر بیننده نمی‌گذارند. چندین انفجار بزرگ، دنبال‌بازی با موتور و ماشین و تیراندازی در فیلم کاشته شده، اما پس از سکانس طولانی آماده‌سازی در نیمه‌ی اول فیلم، دیگر عنصر غافلگیری از آن‌ها گرفته می‌شود. در واقع، بعد از یک بار دیدن «در منطقه خاکستری»، انگار آن را دوبار دیده‌اید: یک بار وقتی کاراکترها از صفر تا صد فرایند چگونه فرار کردن از مخمصه را توضیح می‌دهند؛ و بار دیگر وقتی آن را اجراء می‌کنند.

«در منطقه خاکستری» درست در حد وسط بازی می‌کند. نه به اندازه‌ی فیلم قبلی او، «چشمه جوانی»، بد است، نه به اندازه‌ی فیلم‌های سابق گای ریچی هوشمندانه. اما اگر ریچی اسم سید و برانکو را روی عنوان فیلم می‌گذاشت، شانس زیادی برای درآوردن یک فرنچایز از دلِ این فیلم داشت. مجموعه فیلم‌هایی را تصور کنید با حضور دوتایی کویل/جیلنهال در میدان که با حمایت‌های کاملا قانونی وکیل زبردستشان هربار روش‌های تازه‌ای برای شرخری پیدا می‌کنند. بد نیست اگر روزی سعودی پول کلفت دیگری به ریچی  بدهد تا دنباله‌ای برای ماجرای سید و برانکو و مامانِ باجذبه‌اشان بسازد.

با اینکه در مقایسه با «در منطقه خاکستری»، «سید و برانکو» عنوانی است که بیشتر در ذهن می‌ماند و وعده‌ی مأموریت‌ها و دنباله‌های دیگری با مثلث جیلنهال، کویل و گونزالس را می‌دهد، اما فعلاً عنوان فیلم ریچی برازنده‌اش است. «در منطقه خاکستری» فیلمی سرگرم‌کننده اما بی‌رنگ است که فقط ارزش یکبار دیدن دارد؛ مخصوصا اگر می‌خواهید ببینید هنری کویل «سلام علیکم» بگوید!

شناسنامه فیلم «در منطقه خاکستری» (In the Grey)

کارگردان: گای ریچی
نویسنده: گای ریچی
بازیگران: ایزا گونزالس، جیک جیلنهال، هنری کویل، رزماند پایک، فیشر استیونز
محصول: ۲۰۲۶، ایالات متحده
امتیاز سایت IMDb به فیلم: ۶.۴ از ۱۰
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز:  ۴۷٪
خلاصه داستان: ریچل وایلد وکیل حاذق و استاد وصول بدهی است که استخدام می‌شود تا یک میلیارد دلار قرض گرفته‌شده به دست تبهکار خطرناک، سالازار، را زنده کند. برای آنکه ریچل بتواند سالازار را برای بازپرداخت وام تحت فشار بگذارد، او باید از راه‌های قانونی و غیرقانونی وارد عمل شود؛ مثلا برخی از دارایی‌های سالازار را از طریق دادگاه مصادره کند و بالاخره به هر طریقی او را به میز مذاکره بکشاند. در کنار گروه حرفه‌ای از هکرها و وکیل‌های زیردست ریچل که این وظیفه را برعهده دارند، گروه حرفه‌ای دیگری، این بار در حوزه‌ی اسلحه و مین‌گذاری، زمینه‌ی موفقیت عملیات را روی زمین فراهم می‌کنند. این گروه با رهبری سید و برانکو، مراقب امنیت ریچل، به ویژه در ملاقات او با سالازار در جزیره‌ی شخصی این تبهکار، هستند؛ جزیره‌ای که از پلیس‌ها گرفته تا خلافکارانش، همه برای سالازار کار می‌کنند…

منبع: دیجی‌کالا مگ