۷ فینال جنونآمیز تاریخ جام جهانی؛ از تراژدی باجو و زیدان تا جنون لوسیل
وقتی درباره یک اتفاق دراماتیک در دنیای فوتبال حرف میزنیم، بیشتر مردم همان اول کار قهرمانی سال ۹۹ منچستریونایتد مقابل بایرن مونیخ یا نهایتا تقابل لیورپول و میلان در استانبول را به خاطر میآورند اما تاریخچه جام جهانی پر از سناریوهایی است که اگر آنها را روی کاغذ بنویسید، هالیوود هم از تحمل حجم درام آن عاجز خواهد بود. چند تا از آنها جایگاهی ثابت در ذهن عاشقان فوتبال برای خود ثبت کردهاند و به معنای واقعی کلمه سزاوار صفت «جنونآمیز» هستند. قبل از اینکه فینال جام جهانی ۲۰۲۶ بین تیمهای اسپانیا و آرژانتین برگزار شود، بیایید نگاهی به دیوانهکنندهترین بازیهای نهایی تاریخ بیندازیم.
۱. جام جهانی ۱۹۵۰؛ سکوت ابدی ماراکانا و فاجعه ملی برزیل
۲. فینال لوسیل ۲۰۲۲؛ جنونآمیزترین نبرد تاریخ جام جهانی
۳. بازی نهایی ۱۹۹۴؛ اشکهای روبرتو باجو در پاسادنا
۴. درام برلین ۲۰۰۶؛ آخرین شاهکار زینالدین زیدان
۵. فینال جام جهانی ۱۹۵۴؛ معجزه برن و سقوط مجارستان جادویی
۶. نبرد مکزیکوسیتی ۱۹۸۶؛ تاجگذاری دیگو مارادونا
۷. ومبلی ۱۹۶۶؛ جنجالیترین گل تاریخ فوتبال انگلستان
۱. جام جهانی ۱۹۵۰؛ سکوت ابدی ماراکانا و فاجعه ملی برزیل
- نتیجه: اروگوئه ۲ – برزیل ۱
- چهره ویژه: آلسیدس جیگیا
- اوج درام: سکوت مرگبار استادیوم ۲۰۰ هزار نفری ماراکانا
جام جهانی ۱۹۵۰ در برزیل برگزار شد. در بازی که فینال رسمی نبود اما نتیجهاش قهرمان را مشخص میکرد برزیل در ورزشگاه ماراکانا فقط به یک تساوی مقابل اروگوئه نیاز داشت. روزنامههای صبح برزیل به قدری از خودشان مطمئن بودند که عکس تیم ملیشان را با تیترهایی درباره تبریک قهرمانی چاپ کردند.
- روند درام: ۲۰۰ هزار تماشاگر در استادیوم حضور داشتند. برزیل گل اول را زد و همهچیز تمام شده به نظر میرسید. با این حال اروگوئه در نیمه دوم دو گل به ثمر رساند که گل دوم توسط آلسیدس جیگیا در دقیقه ۷۹ وارد دروازه برزیل شد. ورزشگاه ماراکانا در سکوتی مطلق فرورفت، طوری که حتی با گذشت سالها هنوز از آن به عنوان غمناکترین لحظه تاریخ فوتبال برزیل یاد میشود. جیگیا بعدها گفت: «تنها سه نفر در تاریخ توانستهاند ماراکانا را ساکت کنند: پاپ، فرانک سیناترا و من»!
۲. فینال لوسیل ۲۰۲۲؛ جنونآمیزترین نبرد تاریخ جام جهانی
- نتیجه: آرژانتین ۳ (۴) – فرانسه ۳ (۲)
- چهره ویژه: لیونل مسی و کیلیان امباپه
- اوج درام: مهار ماوراءطبیعی امی مارتینز در دقیقه ۱۲۳
فینال جام جهانی ۲۰۲۲ قطر بین آرژانتین و فرانسه، یکی از دراماتیکترین بازیهاست. یک فیلم سینمایی اکشن تمامعیار ۱۲۰ دقیقهای با تقابل دو نسل یعنی لیونل مسی و کیلیان امباپه.
- روند درام: آرژانتین تا دقیقه ۸۰ با دو گل جلو بود و بازی کاملا یکطرفه دنبال میشد. ناگهان در عرض دو دقیقه، امباپه با یک پنالتی و یک والی فوقالعاده بازی را به تساوی کشاند. در وقتهای اضافه مسی دوباره آرژانتین را جلو انداخت ولی امباپه این بار از روی نقطه پنالتی هتتریک کرد تا بازی ۳-۳ شود.
- سکانس بهیادماندنی: در دقیقه ۱۲۳، امی مارتینز (دروازهبان آرژانتین) ابتدا با مهار فراانسانی شوت کولو موانی مانع گلزنی حریف شد و در ادامه گل تساوی تیمش را پایهگذاری کرد. مسابقه به پنالتی رفت و در نهایت مسی به آرزوی دیرینهاش رسید.
۳. بازی نهایی ۱۹۹۴؛ اشکهای روبرتو باجو در پاسادنا
- نتیجه: برزیل ۰ (۳) – ایتالیا ۰ (۲)
- چهره ویژه: روبرتو باجو
- اوج درام: میخکوب شدن باجو پس از فرستادن توپ به آسمان کالیفرنیا
فینال ۱۹۹۴ در گرمای طاقتفرسای کالیفرنیا بین برزیل و ایتالیا برگزار شد. بازی در ۱۲۰ دقیقه بدون گل به پایان رسید تا برای اولین بار در تاریخ، قهرمان جام جهانی در ضربات پنالتی مشخص شود.
- روند درام: روبرتو باجو ملقب به «بودای کوچک»، با وجود مصدومیت شدید، در مراحل حذفی یکتنه ایتالیا را نجات داد؛ دو گل به نیجریه، گل ثانیههای آخر به اسپانیا و دو گل به بلغارستان. او واقعا فرشته نجات لاجوردیپوشان بود. بازی به ضربات مرگبار پنالتی رسید. بارهسی و ماسارو پنالتیهای ایتالیا را خراب کردند. فرانکو بارهسی پس از هدر رفتن ضربهاش روی شانه پزشک تیم گریه میکرد. ایتالیا برای زنده ماندن در رقابت، به گل شدن پنالتی آخرش توسط باجو نیاز مبرم داشت.
- سکانس بهیادماندنی: باجو، مطمئنترین پنالتیزن و فوقستاره تیم پشت توپ ایستاد. تافارل (دروازهبان برزیل) درون دروازه گارد گرفت. باجو ضربه را زد اما توپ با اختلافی زیاد از بالای تیر افقی به آسمان رفت. در یک ثانیه، جهان برای باجو تغییر کرد. تافارل به نشان شکرگزاری زانو زد و بازیکنان برزیل دویدند اما باجو دقایق طولانی با سر پایین و دستهایی روی کمر، وسط زمین میخکوب ماند. تصویری که به نماد تنهایی مفرط یک قهرمان مغلوب در تاریخ فوتبال تبدیل شد. باجو بعدها در زندگینامهاش نوشت: «آن پنالتی تا آخر عمر با من خواهد بود. من همیشه خوابش را میبینم».
۴. درام برلین ۲۰۰۶؛ آخرین شاهکار زینالدین زیدان
- نتیجه: ایتالیا ۱ (۵) – فرانسه ۱ (۳)
- چهره ویژه: زینالدین زیدان و مارکو ماتراتزی
- اوج درام: ضربه سر زیدان به سینه ماتراتزی و عبور تلخ او از کنار جام
فینال جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان، قرار بود آخرین نمایش یکی از بزرگترین بازیکنان دنیای فوتبال، یعنی زینالدین زیدان باشد اما نهایتا این بازی به یکی از عجیبترین و دراماتیکترین قابهای تاریخ ورزش تبدیل شد.
- روند درام: بازی با پنالتی چیپ و بینقص زیدان اوج گرفت اما مارکو ماتراتزی خیلی زود کار را برای ایتالیا به تساوی کشاند تا دو قهرمان اصلی داستان از همان ابتدا مشخص شوند. بازی در وقتهای قانونی با تساوی ۱-۱ به پایان رسید و به وقتهای اضافه رفت. خستگی در ساق پای بازیکنان فریاد میزد.
- سکانس بهیادماندنی: در دقیقه ۱۱۰، دوربین بیخیال جریان عادی بازی شد و روی زمین افتادن ماتراتزی را نشان داد. تصاویر آهسته ضربه سر محکم زیدان به سینه مدافع ایتالیا را ثبت کرده بودند. کارت قرمز مستقیم بالا رفت و زیزو بدون نگاه کردن به جام طلایی، از کنار آن گذشت و به رختکن رفت. بازی به پنالتی کشیده شد و ایتالیاییها با ضرباتی بینقص، جام را بالای سر بردند.
۵. فینال جام جهانی ۱۹۵۴؛ معجزه برن و سقوط مجارستان جادویی
- نتیجه: آلمان غربی ۳ – مجارستان ۲
- چهره ویژه: هلموت ران
- اوج درام: مردود شدن گل تساوی ثانیههای آخر مجارستان
تیم ملی مجارستان در دهه ۵۰ میلادی جادویی بود. آنها ۴ سال در هیچ مسابقهای شکست نخوردند و در مرحله گروهی همین جام جهانی نیز موفق شدند آلمان غربی را ۸ بر ۳ له کنند. به نظر همه قهرمانی مجارستان قطعی بود.
- روند درام: در فینال و در زیر باران شدید شهر برن، مجارستان در همان ۸ دقیقه اول ۲ بر صفر جلو افتاد. همه منتظر یک نتیجه تحقیرآمیز دیگر بودند اما آلمانیها با روحیهای فولادین قبل از پایان نیمه اول بازی را ۲-۲ کردند. هلموت ران در دقیقه ۸۴ گل سوم آلمان را زد. مجارستان در دقیقه ۸۹ مساوی کرد اما داور طی تصمیمی جنجالی آن را مردود دانست تا یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ رقم بخورد.
۶. نبرد مکزیکوسیتی ۱۹۸۶؛ تاجگذاری دیگو مارادونا
- نتیجه: آرژانتین ۳ – آلمان غربی ۲
- چهره ویژه: دیگو مارادونا و خورخه بوروچاگا
- اوج درام: پاس مینیاتوری مارادونا از بین دفاع آلمان در دقیقه ۸۴
جام جهانی ۱۹۸۶ دربست به نام دیگو آرماندو مارادونا سند زده شده است. او در بازی جنجالی با انگلستان، اتفاقاتی مثل دست خدا و گل قرن را رقم زده بود ولی فینال برابر آلمان غربی سختیهای خودش را داشت.
- روند درام: آرژانتین ۲ بر صفر جلو افتاد اما آلمانیها مثل همیشه با دو کرنر در دقایق ۷۴ و ۸۰ برگشتند و بازی را ۲-۲ کردند. در حالی که بازیکنان آرژانتین روحیه خود را باخته بودند، مارادونا در دقیقه ۸۴ با یک پاس بینظیر از بین چند مدافع، خورخه بوروچاگا را روانه دروازه کرد تا گل سوم و قهرمانی به ثمر برسد.
۷. ومبلی ۱۹۶۶؛ جنجالیترین گل تاریخ فوتبال انگلستان
- نتیجه: انگلستان ۴ – آلمان غربی ۲ (در وقتهای اضافه)
- چهره ویژه: جف هرست و توفیق بهراموف
- اوج درام: شوت مشکوک جف هرست و تایید گل توسط کمکداور آذربایجانی
تنها قهرمانی انگلستان در تاریخ جام جهانی، دراماتیکترین و البته جنجالیترین قاب تاریخ فوتبال بریتانیا را رقم زده است. تقابل سنتی انگلستان و آلمان غربی در ورزشگاه ومبلی لندن که با حضور ملکه الیزابت و ۱۰۰ هزار تماشاگر برگزار میشد، سروشکل یک نبرد تمامعیار ملی را به خود گرفت.
- روند درام: انگلستان تا دقیقه ۸۹ مسابقه ۲ بر ۱ جلو بود و خود را قهرمان جهان میدانست اما آلمانیها با همان سختجانی معروفشان در آخرین دقیقه کار را به تساوی کشاندند تا ومبلی در بهت و سکوت فرو برود. بازی در وقتهای اضافه دنبال شد تا نوبت به بحثبرانگیزترین صحنه تاریخ فوتبال برسد.
- سکانس بهیادماندنی: شوت سهمگین جف هرست (مهاجم انگلیس) در دقیقه ۱۰۱ به زیر طاق دروازه آلمان خورد، روی خط دروازه فرود آمد و به زمین برگشت. بازیکنان انگلیس دستها را به نشانه گل بالا بردند و آلمانیها به شدت اعتراض کردند. داور سوئیسی که مردد بود، به سراغ کمکداور آذربایجانی (توفیق بهراموف) رفت. بهراموف با قاطعیت گل را پذیرفت؛ تصمیمی که هنوز هم بعد از دههها، با هیچ فناوری و زاویه دوربینی کاملا اثبات نشده است. انگلیس روحیه گرفت، در ثانیه آخر وقت اضافه گل چهارم را هم زد و برای اولین و آخرین بار جام را در خانه بالای سر برد.
منبع: دیجیکالا مگ
