با تار آوا آشنا شوید

استودیوی فنی و هنری دیجی‌‌کالا ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ | ۱۲:۰۲ 18 ژوئن 2018

به‌سختی می‌توان با توجه به نوع متریال به‌کاررفته درباره‌ی ساخت ساز تار قضاوت کرد. به شکل سنتی چوب مورداستفاده برای ساخت کاسه و دسته‌ی تار همیشه توت و گردو بوده است و سازندگان معدودی تجربه‌های جدید و متنوع در این زمینه انجام داده‌اند که همه‌گیر و دائمی نشده است. آنچه نقشی تعیین‌کننده‌ در کیفیت صدای ساز تار دارد، کیفیت و ساختمان چوب به‌کاررفته در ساخت آن است.

فاکتورهایی مانند سالخوردگی یا به‌عبارت‌دیگر خشک‌بودن چوب، یکدست و یکنواخت‌بودن رگه‌ها و وجودنداشتن گره در تعیین خاصیت آکوستیکی و درنهایت کیفیت صدای ساز تأثیر زیادی می‌گذارد. غیر از متریال اصلی به‌کاررفته در ساخت کاسه و دسته‌ی تار استاندارد‌های دیگری نیز معمول است مانند: استفاده از استخوان در دو طرف دسته برای افزایش عمر دسته و زیبایی ظاهری ساز در ترکیب با نوار میانی که معمولا از چوب فوفل ساخته می‌شود. برخی تزئینات دیگر مانند نقش و نگار روی دسته‌ی ساز که در تار آوا نیز به ‌کار رفته است، تنها در راستای زیبایی‌بخشیدن به تار نقش دارند و در کیفیت صوتی یا نوازندگی آن تأثیری نمی‌گذارند اما در قیمت ساز تار نیز بی‌تاثیر نیست.

یکی از مشخصات متمایزکننده‌ی این ساز با ساختمان‌های سنتی، ساختار و شکل جعبه‌ی گوشی‌های کوک یا به‌اصطلاح سرپنجه‌ی این تار است. به شکل سنتی جعبه گوشی‌های ساز تار به شکل مکعب‌ مستطیل ساخته شده و گوشی‌ها به‌صورت دو زوج سه‌تایی از بالا و پایین جانمایی می‌شوند. به این نحو که گوشی‎‌های بالایی که مربوط به سیم‌های زرد و بم هستند، یکی در جلو و دو گوشی در عقب قرار گرفته‌اند و گوشی‌های پایینی که مسئولیت کوک سیم‌های سفید را دارند، دو تا در جلو و یکی در عقب قرار می‌گیرد. این شکل چیدمان سنتی به دلیل دشواربودن تعویض سیم در گوشی‌های درونی ساز و دسترسی نامناسب به برخی از گوشی‌ها برای کسانی که دستان کوچک‌تری دارند، سال‌هاست که مورد اصلاح و بازبینی قرار گرفته است. اولین بار استاد قنبری‌مهر، سازنده‌ی طرازاول ویلن، به ابداع و ساخت ساز با جعبه گوشی‌های جدید دست زد؛ به همین دلیل ساختار خطی گوشی‌ها که در ساز آوا هم به‌ کار رفته است، گاه به نام استاد قنبری‌مهر شناخته می‌شود.

ساز تار

برچسب‌ها :
دیدگاه شما