ریگیری طلا چیست؟
اگر تا الان حتی یکبار به قصد معامله طلای دست دوم یا آبشده راهی بازار شده باشید، احتمالا اصطلاح ریگیری به گوشتان خورده است. منظور از ریگیری طلا به زبان ساده، فرآیندی آزمایشگاهی است که طی آن، عیار دقیق یک قطعه طلا یا طلای آبشده مشخص میشود. وقتی طلای متفرقه یا دست دوم را برای ذوب کردن به کارگاه میبرید، حاصل کار یک قطعه طلای آبشده است که عیار آن نامشخص است. چون ممکن است ترکیبی از طلای ۱۸ عیار، ۲۴ عیار و حتی ناخالصیهای دیگر باشد. در این مرحله قطعه طلا قابل معامله نیست. برای اینکه این طلای آبشده قابل خرید و فروش شود، باید به آزمایشگاههای تخصصی یا همان ریگیری فرستاده شود. در این مرحله با انجام آزمایشهای دقیق شیمیایی و حرارتی، خلوص طلا سنجیده میشود و یک کد اختصاصی به اسم انگ روی آن حک میشود. ریگیری طلا همان شناسنامه معتبر طلای آبشده است که عیار واقعی آن را تضمین میکند و خیال خریدار و فروشنده را از بابت اصالت و خلوص کالا راحت میکند. اگر به فکر سرمایهگذاری هستید و میخواهید بدانید طلای آب شده چیست و چرا ریگیری برای آن الزامی است، این مقاله برای شما مفید خواهد بود.
مراحل ریگیری طلا
1. نمونهبرداری
2. ذوب اولیه و جداسازی ناخالصی
3. کوپلاسیون و اسیدکاری
4. وزنکشی نهایی و تعیین عیار
تفاوت ریگیری طلا با عیارسنجی طلا چیست؟
عیارسنجی
ریگیری
ریگیری طلا چقدر زمان میبرد؟
سامانه ریگیری طلا چیست؟
هزینه ری گیری طلا چقدر است؟
آیا امکان تقلب در ریگیری طلا وجود دارد؟
مراحل ریگیری طلا
برای اینکه بدانید ریگیری طلا چیست، باید با مراحل عملیاتی آن آشنا شوید. این پروسه فقط یک آزمایش ساده نیست و زنجیرهای از اقدامات دقیق است تا هیچ خطایی در تعیین عیار به وجود نیاید. فرآیند ریگیری معمولا به روش کوپلاسیون انجام میشود که یکی از دقیقترین روشهاست.
1. نمونهبرداری
قدم اول بعد از تحویل طلای آبشده به آزمایشگاه، نمونهبرداری است. در این مرحله قطعه طلا را با استفاده از دریل یا قیچی مخصوص سوراخ و مقداری از برادههای آن را که معمولا کمتر از یک گرم است، به عنوان نمونه جدا میکنند. این نمونه باید از کل قطعه باشد. بنابراین عملیات برادهبرداری را از چند نقطه مختلف انجام میدهند.
2. ذوب اولیه و جداسازی ناخالصی
نمونه با ترازوی بسیار دقیق وزن میشود. در قدم بعدی هم نمونه را با مقداری سرب و نقره در بوتههای مخصوصی قرار میدهند و داخل کورهای با دمای بسیار بالا میگذارند. سرب باعث میشود ناخالصیهای موجود در طلا اکسید شده و جذب دیوارههای بوته شوند.
3. کوپلاسیون و اسیدکاری
پس از مرحله کوره گلولهای از آلیاژ طلا و نقره باقی میماند. این گلوله را پهن میکنند و در اسید نیتریک میگذارند. اسید نیتریک نقره را در خود حل میکند اما توانایی اثرگذاری روی طلا ندارد. یعنی چیزی که باقی میماند، طلای خالص است.
4. وزنکشی نهایی و تعیین عیار
طلای خالص باقیمانده دوباره با همان ترازوی دقیق وزن میشود. مقایسه وزن اولیه نمونه و وزن طلای خالص نهایی، عیار دقیق طلا را نشان میدهد. این عیار به همراه یک کد رهگیری مخصوص به اسم انگ روی قطعه طلای اصلی حک میشود که نشاندهنده هویت و عیار تایید شده است. این مراحل تضمین میکند که شما هنگام خرید طلا یا طلای آبشده، دقیقا بابت چه میزان خلوص پول میپردازید.

تفاوت ریگیری طلا با عیارسنجی طلا چیست؟
خیلیها تصور میکنند ریگیری و عیارسنجی دو واژه هممعنی هستند، اما این دو تفاوتهای ظریفی با هم دارند. با اینکه هدف هر دو عمل تعیین خلوص طلا است اما روش کار، دقت و کاربرد آنها متفاوت است.
عیارسنجی
عیارسنجی به روشهای سریع و دمدستی گفته میشود که اغلب در طلافروشیها برای تعیین عیار طلا استفاده میشود. رایجترین روش عیارسنجی، استفاده از سنگ محک است. در این روش، طلافروش طلا را روی سنگ میکشد و با مشاهده واکنش عیار تقریبی آن را حدس میزند. این روش سریع است اما دقت آزمایشگاهی ندارد و نمیتواند عیار دقیق را مشخص کند. بلکه فقط تایید میکند که طلا ۱۸ عیار است یا نه.
ریگیری
ریگیری یک فرآیند کاملا آزمایشگاهی است. نیاز به زمان دارد بخشی از طلا را تخریب میکند. همانطور که در بخش قبل توضیح دادیم، در ریگیری بخشی از طلا ذوب و تجزیه میشود تا عیار آن با دقت بسیار بالا مشخص شود. نتیجه عملیات ریگیری یک سند رسمی و قابل استناد در بازار است. هر کسی میداند که نتیجه عیارسنجی با سنگ محک ممکن است با خطا همراه شود. به همین دلیل، برای معاملات حجم بالا، شمشها و بخصوص طلای آب شده، حتما باید از روش ریگیری استفاده شود. هیچ بنکداری طلای آبشده را فقط با سنگ محک معامله نمیکند و قطعا دنبال کد ریگیری روی آن میگردد.
ریگیری طلا چقدر زمان میبرد؟
برخلاف عیارسنجی با سنگ محک که ظرف چند ثانیه انجام میشود، ریگیری زمانبر است. به طور معمول اگر شما طلای آبشده خود را صبح زود به آزمایشگاه ریگیری تحویل دهید، میتوانید نتیجه را تا عصر همان روز یا نهایتا صبح روز بعد دریافت کنید. این زمان به ترافیک کاری آزمایشگاه و تعداد نمونههای در صف بستگی دارد.
این زمان ارزشش را دارد. چون نتیجه نهایی یک کد معتبر است که طلای شما را در هر جای ایران به کالایی قابل معامله تبدیل میکند. تصور کنید یک قطعه شمش طلا یا آبشده دارید که عیار دقیق آن مشخص نیست. بدون ریگیری فروش آن بسیار دشوار است و شاید با ضرر همراه باشد.
نکته مهم این است که در روزهای شلوغ بازار که حجم معاملات بالاست، ممکن است زمان پاسخدهی کمی بیشتر از روزهای عادی شود. بنابراین اگر قصد فروش فوری دارید، باید مدت زمان انتظار را در برنامهریزی خود لحاظ کنید.
سامانه ریگیری طلا چیست؟
با پیشرفت تکنولوژی، سامانههای آنلاین و تلفنی برای استعلام ریگیری راهاندازی شدهاند. اما دقیقا کارکرد سامانه ریگیری طلا چیست و چطور میتوان از آن استفاده کرد؟
قبلا تنها راه اطمینان از عیار طلای آبشده، اعتماد به نام و اعتبار آزمایشگاه ریگیری بود که انگ (مهر) خود را روی طلا حک میکرد. اما افراد سودجو گاهی اقدام به جعل این انگها میکردند. برای حل این مشکل، اتحادیه طلا و جواهر و مراکز معتبر ریگیری، سامانهای یکپارچه ایجاد کردند.
وقتی یک قطعه طلا در آزمایشگاه ریگیری میشود، علاوه بر حک کردن عیار و نام آزمایشگاه روی خود طلا، یک کد رهگیری چند رقمی نیز روی آن ضرب میشود. این کد، شناسه منحصربهفرد آن قطعه طلا است. خریدار و فروشنده میتواند با مراجعه به سامانه ریگیری که معمولا به صورت تلفن گویا یا وبسایت در دسترس است، این کد را وارد کند و از اصالت طلا مطمئن شود.
با وارد کردن کد در سامانه، اطلاعاتی مثل نام آزمایشگاه ریگیری کننده. تاریخ انجام آزمایش، عیار دقیق تعیین شده و وزن قطعه طلا مشخص میشود. اگر این اطلاعات با مشخصات فیزیکی طلا مطابقت داشته باشد، یعنی طلا اصل است و انگ آن جعل نشده. اگر شما میخواهید تفاوت قیمت و ارزش طلای خود را با انس طلا حساب کنید، اول باید از عیار دقیق طلای خود از طریق همین سامانه مطمئن شوید. استفاده از ریگیری آنلاین و استعلام کد، ریسک خرید طلای تقلبی یا کمعیار را تقریبا به صفر میرساند.

هزینه ری گیری طلا چقدر است؟
هزینه ریگیری در مقایسه با ارزش خود طلا ناچیز است. اما مبنای محاسبه این هزینه در ری گیری طلا چیست؟ هزینه ریگیری معمولا تعرفه ثابتی دارد که توسط اتحادیه طلا و جواهر تعیین میشود و ممکن است سالانه تغییر کند. این هزینه به ازای هر قطعه دریافت میشود و وزن طلا تاثیری ندارد. یعنی هزینه ریگیری یک قطعه طلای ۵۰ گرمی با یک قطعه ۵۰۰ گرمی تفاوت زیادی ندارد. چون فرآیند آزمایش و مواد مصرفی برای هر دو یکسان است. اگر در معاملهای خریدار شک داشته باشد و درخواست ریگیری مجدد کند، توافق بر سر پرداخت هزینه با طرفین است اما طبق عرف، درخواستکننده هزینه را تقبل میکند.
این هزینه شامل خدمات ذوب نمونه، استفاده از کوره، مواد شیمیایی (اسید و…) و صدور کد رهگیری است. با توجه به اینکه نتیجه این آزمایش ارزش میلیونی یا میلیاردی قطعه طلا را تضمین میکند، پرداخت این مبلغ منطقی و اقتصادی است. یادتان باشد که در خرید و فروشهای مدرن مثل طلای دیجیتال، شما به شکل مستقیم با این هزینهها درگیر نیستید ولی در بازار سنتی، آگاهی از این تعرفهها برای محاسبه سود خالص ضروری است.
آیا امکان تقلب در ریگیری طلا وجود دارد؟
امکان تقلب در ریگیری که طی یک فرآیند آزمایشگاهی انجام میشود، بسیار بعید است اما در بازار امکان جعل انگ و هر چیزی ممکن است. آزمایشگاههای ریگیری تحت نظارت اتحادیه طلا و جواهر فعالیت میکنند. یک خطای عمدی یا سهوی کافی است تا کار به ابطال مجوز و نابودی شهرت یک آزمایشگاه بکشد. به همین خاطر خود آزمایشگاهها با وسواس زیادی عمل میکنند تا احتمال تبانی یا تقلب در اعلام عیار نزدیک به صفر باشد.
اما خطر اصلی در جعل انگ یا دستکاری طلا پس از ریگیری است. کلاهبرداران ممکن است کدهای یک آزمایشگاه معتبر را روی طلای کمعیار حک کنند. راه مقابله با این تقلب هم استفاده از سامانه ریگیری طلا و استعلام کد است.
از طرفی گاهی ممکن است قطعه طلایی که ریگیری شده، بریده شود و فلزات دیگر در دل آن جایگذاری شود. برای جلوگیری از این اتفاق باید طلا را از طلافروشیهای معتیر بخرید.
همچنین قیچی کردن یا برش زدن طلای آبشده توسط خریدار نهایی برای اطمینان از یکنواختی آن، روشی قدیمی برای چک کردن سلامت طلا است. در نهایت، سیستم ریگیری آنلاین و کدهای رهگیری تا حد زیادی کار متقلبها را سخت میکند.
جمعبندی و نتیجهگیری
هر چیزی که درباره ریگیری طلا لازم بود بررسی کردیم اما دانستن نکات زیر بد نیست.
- اعتبار: خرید طلای آبشده بدون انگ و کد ریگیری، ریسک زیادی دارد.
- استعلام: همیشه قبل از خرید، کد حک شده روی طلا را از طریق سامانه ریگیری استعلام کنید.
- زمان و هزینه: ریگیری چند ساعت از وقت شما را میگیرد و هزینه خواهد داشت. اما هزینه آن بابت اطمینانی که حاصل میکند، ارزش دارد.
چه دنبال خرید شمش باشید و چه طلای آبشده، شناخت مفهوم ریگیری به شما کمک میکند تا با دیدی بهتر در بازار فعالیت کنید و سرمایه خود را از گزند کلاهبرداریها و اشتباهات محاسباتی حفظ کنید.
منبع: دیجیکالا مگ