خرید کارت گرافیک برای سیستم قدیمی؛ قبل از هزینه سنگین، این بنچمارک‌ها را ببینید

در بازار گران سخت‌افزار ایران، خرید کارت گرافیک برای بسیاری از گیمرها تصمیمی سنگین است. تصمیمی که گاهی با ماه‌ها پس‌انداز و چشم‌پوشی از ارتقای دیگر قطعات گرفته می‌شود. اما اگر کارت گرافیک گران‌تر روی سیستم فعلی شما نه‌تنها سریع‌تر نباشد، بلکه از مدلی پایین‌رده‌تر هم عقب بماند، چه؟ مقایسه GeForce RTX 5060 و Radeon RX 9060 XT و GeForce RTX 5070 در کنار 4 پردازنده مختلف نشان می‌دهد که قدرت کارت به‌تنهایی تعیین‌کننده نتیجه نیست و پردازنده، حافظه سیستم و رابط PCIe می‌توانند ترتیب برندگان را تغییر دهند. در این بررسی، نتایج 10 بازی را مرور می‌کنیم تا مشخص شود هنگام ارتقای یک کامپیوتر اقتصادی یا قدیمی، کجا پرداخت هزینه بیشتر به عملکرد بهتر منجر می‌شود و کجا ممکن است بخش مهمی از بودجه شما بدون بازده بماند.

خواندنی‌ها

بهترین کارت گرافیک برای کاربردهای مختلف؛ از گیمینگ تا ماینینگ

چرا کارت گرافیک قوی‌تر همیشه انتخاب بهتری نیست؟

در اغلب بررسی‌های کارت گرافیک، از یک پردازنده پرچم‌دار استفاده می‌شود تا محدودیت پردازنده تا حد امکان کنار برود و توان واقعی کارت‌ها مشخص شود. این روش برای مقایسه قدرت گرافیکی منطقی است، اما الزاماً نتیجه‌ای را نشان نمی‌دهد که خریدار همان کارت روی یک کامپیوتر اقتصادی تجربه خواهد کرد.

وقتی پردازنده نتواند داده‌ها و فرمان‌های لازم را با سرعت کافی آماده کند، کارت گرافیک فرصت استفاده از تمام توان خود را پیدا نمی‌کند. در چنین شرایطی، خرید مدل قوی‌تر ممکن است افزایش اندکی در نرخ فریم ایجاد کند یا عملاً بی‌اثر باشد.

بااین‌حال، مسئله این آزمایش فقط یک گلوگاه معمولی نیست. سربار پردازشی درایور و مسیر آماده‌سازی فرمان‌های گرافیکی نیز می‌تواند روی نتیجه اثر بگذارد. اگر این فرایند برای یک کارت فشار بیشتری به پردازنده وارد کند، در شرایط محدودیت شدید پردازنده، حتی ممکن است آن کارت از رقیبی با توان گرافیکی پایین‌تر عقب بماند.

این همان اتفاقی است که در تعدادی از بازی‌های این بررسی دیده می‌شود: RTX 5070 با پردازنده سریع، برتری روشنی دارد. اما با ضعیف‌تر شدن پردازنده، گاهی پشت سر RX 9060 XT قرار می‌گیرد.

البته نباید تمام اختلاف‌ها را به سربار پردازنده نسبت داد. در بعضی بازی‌ها، ظرفیت حافظه گرافیکی و تعداد مسیرهای PCIe نیز نقش تعیین‌کننده دارند.

مشخصات آزمایش؛ مقایسه‌ای نزدیک‌تر به دغدغه خریداران اقتصادی

در این بررسی، 3 کارت گرافیک با 4 پردازنده آزمایش شده‌اند. هدف، سنجش تأثیر قدرت پردازنده بر عملکرد کارت‌هاست؛ نه ارائه یک مقایسه جامع در تمام وضوح‌ها و تنظیمات ممکن.

آزمایش‌ها در وضوح 1080p انجام شده‌اند تا محدودیت پردازنده آشکارتر شود. بنابراین نتایج را نباید بدون بررسی بیشتر به وضوح 1440p، وضوح 4K یا تنظیمات گرافیکی متفاوت تعمیم داد.

برای گردآوری داده‌ها، هر بازی 36 بار اجرا شده و مجموع اجراهای بنچمارک به 360 نوبت رسیده است.

نکته مهم دیگر اینکه کارت Radeon حاضر در این مقایسه، نسخه 8 گیگابایتی RX 9060 XT است. نتایج این مقاله نباید به‌اشتباه به نسخه 16 گیگابایتی نسبت داده شوند.

در تحلیل‌ها، علاوه بر میانگین نرخ فریم، به شاخص 1 درصد پایین نیز توجه می‌کنیم؛ شاخصی که وضعیت بخش کندتر اجرای بازی را نشان می‌دهد و برای ارزیابی افت‌های نرخ فریم مفید است. میانگین بالا در کنار شاخص 1 درصد پایین ضعیف، لزوماً به معنای تجربه روان نیست.

Ryzen 5 5500 و Ryzen 5 5600؛ شباهت نام‌ها می‌تواند گمراه‌کننده باشد

برای خرید کارت گرافیک برای سیستم قدیمی، شناخت دقیق پردازنده فعلی ضروری است. Ryzen 5 5500 و Ryzen 5 5600 نمونه خوبی هستند: هر دو 6 هسته و 12 رشته دارند، اما تفاوت آن‌ها به کمی اختلاف فرکانس محدود نمی‌شود.

Ryzen 5 5500 علاوه بر حافظه کش کمتر، به PCIe 3.0 محدود است. این تفاوت برای کارتی با رابط 8 مسیره، به‌خصوص هنگام فشار بر حافظه گرافیکی، می‌تواند مهم باشد.

برای خریدار ایرانی، نتیجه روشن است: صرفه‌جویی در قیمت پردازنده را باید در کنار تأثیر آن بر عملکرد کل سیستم سنجید. ارزان‌تر بودن یک قطعه، اگر استفاده مؤثر از قطعه گران‌تر را محدود کند، الزاماً به معنای خرید اقتصادی‌تر نیست.

بنچمارک War Thunder؛ برتری بزرگ RTX 5070 به اختلافی کوچک تبدیل می‌شود

در War Thunder با تنظیمات High Quality و وضوح 1080p، استفاده از Ryzen 7 9800X3D ترتیب مورد انتظار را نشان می‌دهد. RTX 5070 در میانگین نرخ فریم 35 درصد سریع‌تر از RX 9060 XT است و RTX 5060 نیز 10 درصد از کارت Radeon جلو می‌افتد.

اما با جایگزین شدن پردازنده با Ryzen 5 7600، عملکرد هر 3 کارت به یکدیگر نزدیک می‌شود. در این وضعیت، RX 9060 XT اندکی از RTX 5060 جلوتر قرار می‌گیرد، اما اختلاف‌ها آن‌قدر بزرگ نیستند که از یک مزیت تعیین‌کننده صحبت کنیم.

با Ryzen 5 5600 نیز وضعیت مشابهی دیده می‌شود. تغییر مهم‌تر هنگام استفاده از Ryzen 5 5500 رخ می‌دهد؛ جایی که RX 9060 XT، 8 درصد سریع‌تر از RTX 5060 و حتی 5 درصد سریع‌تر از RTX 5070 ظاهر می‌شود.

پیام این بازی برای خریدار روشن است: برتری 35 درصدی یک کارت در کنار پردازنده پرچم‌دار، تضمین نمی‌کند که همان مزیت روی سیستم اقتصادی شما نیز حفظ شود. در این شرایط، هزینه بیشتر برای RTX 5070 با افزایش متناظری در نرخ فریم همراه نیست.بنچمارک Marvel Rivals؛ وقتی کارت اقتصادی از RTX 5070 جلو می‌زند

در Marvel Rivals، تأثیر پردازنده آشکارتر است. با Ryzen 7 9800X3D، کارت RTX 5070 نسبت به RX 9060 XT حدود 42 درصد عملکرد بالاتر دارد. خود RX 9060 XT نیز 6 درصد سریع‌تر از RTX 5060 است.

با Ryzen 5 7600، فاصله دو کارت اقتصادی تغییر بزرگی نمی‌کند، اما برتری RTX 5070 نسبت به Radeon از 42 درصد به 23 درصد کاهش پیدا می‌کند.

روی Ryzen 5 5600، RX 9060 XT حدود 7 درصد از RTX 5060 جلوتر است و RTX 5070 نیز فقط 7 درصد سریع‌تر از Radeon باقی می‌ماند. تا این مرحله، عمدتاً شاهد محدود شدن بازده کارت قوی‌تر بر اثر گلوگاه پردازنده هستیم.

اما Ryzen 5 5500 ترتیب را تغییر می‌دهد: RX 9060 XT اکنون 20 درصد سریع‌تر از RTX 5060 و 17 درصد سریع‌تر از RTX 5070 است.

این نتیجه نشان می‌دهد در محدودیت شدید پردازنده، مسئله فقط استفاده‌نشدن از توان اضافه کارت گران‌تر نیست؛ سربار بیشتر می‌تواند نتیجه را کاملاً به سود کارت ضعیف‌تر روی کاغذ تغییر دهد.

بنچمارک Space Marine 2؛ تا 37 درصد برتری در شاخص 1 درصد پایین

در Space Marine 2، کارت RTX 5070 همراه با Ryzen 7 9800X3D به میانگین 127 فریم بر ثانیه می‌رسد. این نتیجه 21 درصد بالاتر از RTX 5060 و 31 درصد بالاتر از RX 9060 XT است.

اما با Ryzen 5 7600، محدودیت پردازنده به‌اندازه‌ای جدی می‌شود که RX 9060 XT از هر دو کارت GeForce جلو می‌افتد. برتری آن نسبت به RTX 5060 در میانگین نرخ فریم 6 درصد و در شاخص 1 درصد پایین 10 درصد است.

با Ryzen 5 5600، فاصله Radeon با RTX 5060 به 15 درصد در میانگین و نزدیک به 20 درصد در شاخص 1 درصد پایین افزایش پیدا می‌کند.

بیشترین اختلاف روی Ryzen 5 5500 دیده می‌شود. در این پیکربندی، RX 9060 XT نسبت به RTX 5060، 32 درصد میانگین بالاتر و 37 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد. RTX 5070 کمی بهتر از RTX 5060 عمل می‌کند، اما همچنان 25 درصد از Radeon عقب می‌ماند؛ به این معنا که نرخ فریم Radeon نسبت به RTX 5070، 25 درصد بالاتر است.

برای کسی که فعلاً امکان تعویض پردازنده را ندارد، این بازی یکی از روشن‌ترین نمونه‌های اهمیت هماهنگی قطعات است؛ اختلاف فقط در عدد میانگین نیست و به افت‌های نرخ فریم نیز می‌رسد.

بنچمارک Hitman World of Assassination؛ افت RTX 5070 از 245 به 136 فریم

در Hitman World of Assassination، کارت RTX 5070 با Ryzen 7 9800X3D میانگین 245 فریم بر ثانیه و شاخص 1 درصد پایین 128 فریم بر ثانیه ثبت می‌کند. در همین شرایط، میانگین RX 9060 XT برابر با 184 فریم بر ثانیه و میانگین RTX 5060 برابر با 181 فریم بر ثانیه است.

بنابراین RTX 5070 در کنار پردازنده پرچم‌دار، حدود 33 درصد از Radeon سریع‌تر است.

با تغییر پردازنده به Ryzen 5 7600، میانگین RTX 5070 به 136 فریم بر ثانیه می‌رسد؛ یعنی حدود 44 درصد افت. شاخص 1 درصد پایین آن نیز به 74 فریم بر ثانیه کاهش پیدا می‌کند.

در مقابل، RX 9060 XT روی همین پردازنده میانگین 138 فریم بر ثانیه و شاخص 1 درصد پایین 77 فریم بر ثانیه دارد. اختلاف کوچک است، اما نکته اصلی از بین رفتن برتری بزرگ کارت قوی‌تر است.

با Ryzen 5 5600 و Ryzen 5 5500، میانگین Radeon به‌ترتیب 124 و 106 فریم بر ثانیه است و در هر دو حالت حدود 7 تا 8 درصد از RTX 5070 جلو می‌افتد.

اگر بازی‌های پردازنده‌محور سهم بزرگی از استفاده شما دارند، این نتیجه هشدار می‌دهد که ارتقای کارت بدون توجه به پردازنده ممکن است بسیار کمتر از انتظار بازده داشته باشد.

بنچمارک Battlefield 6؛ سه کارت متفاوت، تقریباً یک نرخ فریم

در Battlefield 6، کارت RTX 5070 همراه با Ryzen 7 9800X3D میانگین 251 فریم بر ثانیه ارائه می‌کند؛ نتیجه‌ای که 44 درصد بالاتر از RTX 5060 و 48 درصد بالاتر از RX 9060 XT است.

اما با Ryzen 5 7600، میانگین هر 3 کارت در محدوده 167 تا 169 فریم بر ثانیه قرار می‌گیرد. در این وضعیت، توان اضافه RTX 5070 تقریباً مزیتی در میانگین ایجاد نمی‌کند؛ ضمن اینکه شاخص 1 درصد پایین Radeon بهتر است.

با Ryzen 5 5600، میانگین RX 9060 XT به 156 فریم بر ثانیه می‌رسد و RTX 5070 عدد 151 فریم بر ثانیه را ثبت می‌کند.

روی Ryzen 5 5500، هر دو کارت GeForce نتیجه یکسانی دارند: میانگین 126 فریم بر ثانیه و شاخص 1 درصد پایین 97 فریم بر ثانیه. Radeon در مقابل به میانگین 143 فریم بر ثانیه و شاخص 1 درصد پایین 111 فریم بر ثانیه می‌رسد؛ یعنی حدود 13 درصد برتری در میانگین و 14 درصد برتری در شاخص 1 درصد پایین.

برای کاربری که به‌دنبال نرخ فریم بالا در بازی‌های رقابتی است، این نتایج اهمیت ویژه‌ای دارند: همیشه کارت گرافیک نیست که سقف عملکرد را تعیین می‌کند.

بنچمارک Horizon Zero Dawn Remastered؛ این بار پای حافظه و PCIe در میان است

Horizon Zero Dawn Remastered نمونه‌ای است که نباید نتیجه آن را صرفاً با سربار پردازنده توضیح داد. در این بازی، محدودیت حافظه گرافیکی و پهنای باند ارتباط کارت با سیستم نقش مهمی دارند.

هر دو کارت RTX 5060 و RX 9060 XT حاضر در آزمایش، 8 گیگابایت حافظه گرافیکی دارند؛ اما RTX 5060 از رابط 8 مسیره استفاده می‌کند، درحالی‌که RX 9060 XT رابط 16 مسیره دارد. در نسل یکسان PCIe، این تفاوت به معنای 2 برابر بودن پهنای باند نظری رابط Radeon است، نه 2 برابر شدن خودکار عملکرد بازی.

با Ryzen 7 9800X3D، کارت RX 9060 XT نسبت به RTX 5060، 27 درصد میانگین بالاتر و 47 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد. در همین شرایط، RTX 5070 همچنان 40 درصد سریع‌تر از Radeon است.

با Ryzen 5 7600، محدودیت پردازنده بیشتر بر Radeon اثر می‌گذارد، اما هر دو کارت همچنان به پلتفرم دارای PCIe 5.0 و حافظه DDR5 دسترسی دارند.

تغییر به Ryzen 5 5600، رابط را به PCIe 4.0 و حافظه سیستم را به DDR4 محدود می‌کند. این وضعیت برای RTX 5060 دشوارتر است و برتری Radeon در شاخص 1 درصد پایین به 61 درصد می‌رسد.

با Ryzen 5 5500 و محدودیت PCIe 3.0، اختلاف شدیدتر می‌شود و Radeon بیش از 2 برابر سریع‌تر است. RTX 5060 در شرایط این آزمایش با مکث‌های مداوم و توقف‌های مقطعی هنگام جابه‌جایی داده میان حافظه گرافیکی و حافظه سیستم مواجه می‌شود.

نکته کاربردی برای خرید کارت گرافیک برای سیستم قدیمی این است که ظرفیت حافظه، نسل PCIe و تعداد مسیرهای کارت باید کنار یکدیگر بررسی شوند. البته برتری RX 9060 XT در این آزمایش به معنای کافی بودن همیشگی 8 گیگابایت حافظه نیست.

بنچمارک Gears of War: E-Day؛ ثبات Radeon در برابر افت کارت قوی‌تر

در Gears of War: E-Day، عملکرد RX 9060 XT با تغییر پردازنده بسیار کم تغییر می‌کند. این کارت با هر 3 پردازنده Ryzen 7 9800X3D، Ryzen 5 7600 و Ryzen 5 5600، میانگین 72 فریم بر ثانیه دارد و با Ryzen 5 5500 نیز به 70 فریم بر ثانیه می‌رسد.

در مقابل، RTX 5070 با دو پردازنده سریع‌تر به‌ترتیب 97 و 96 فریم بر ثانیه ثبت می‌کند، اما با Ryzen 5 5600 به 79 فریم بر ثانیه و با Ryzen 5 5500 به 67 فریم بر ثانیه کاهش پیدا می‌کند.

به این ترتیب، Radeon روی ضعیف‌ترین پردازنده آزمایش از RTX 5070 جلو می‌افتد. شاخص 1 درصد پایین آن نیز 53 فریم بر ثانیه است؛ در برابر 45 فریم بر ثانیه برای RTX 5070، یعنی حدود 18 درصد برتری. این شاخص برای Radeon نسبت به RTX 5060 نیز 36 درصد بهتر است.

نتیجه به معنای بی‌اهمیت بودن پردازنده در این بازی نیست؛ بلکه نشان می‌دهد حساسیت کارت‌ها به محدودیت پردازنده یکسان نیست. Radeon در شرایط این آزمایش عملکرد تقریباً ثابتی دارد، اما حفظ برتری RTX 5070 به پردازنده سریع‌تر وابسته است.

بنچمارک Hogwarts Legacy؛ برتری روی سیستم قوی، شکست روی سیستم اقتصادی

در Hogwarts Legacy، کارت RTX 5070 با حافظه گرافیکی 12 گیگابایتی و پردازنده Ryzen 7 9800X3D به میانگین 133 فریم بر ثانیه می‌رسد. RX 9060 XT میانگین 103 فریم بر ثانیه و RTX 5060 میانگین 99 فریم بر ثانیه دارند.

اما با Ryzen 5 7600، میانگین RTX 5070 به 76 فریم بر ثانیه کاهش پیدا می‌کند. Radeon در همین پیکربندی 91 فریم بر ثانیه ثبت می‌کند و حدود 20 درصد سریع‌تر است.

با Ryzen 5 5600 نیز Radeon میانگین 76 فریم بر ثانیه دارد؛ در برابر 68 فریم بر ثانیه برای RTX 5070. برتری آن نسبت به RTX 5070 حدود 12 درصد و نسبت به RTX 5060 حدود 17 درصد است.

روی Ryzen 5 5500، هر دو کارت GeForce به میانگین 60 فریم بر ثانیه محدود می‌شوند، اما RX 9060 XT به 73 فریم بر ثانیه می‌رسد؛ یعنی حدود 22 درصد میانگین بالاتر. شاخص 1 درصد پایین Radeon نیز 44 فریم بر ثانیه است.

در نتیجه، حتی حافظه بیشتر و توان گرافیکی بالاتر RTX 5070 نیز تضمین نمی‌کنند که این کارت در وضعیت محدودیت پردازنده، انتخاب سریع‌تری باشد.

بنچمارک Call of Duty: Modern Warfare 4؛ اهمیت افت‌های نرخ فریم در رقابت

در Modern Warfare 4، استفاده از Ryzen 7 9800X3D بار دیگر RTX 5070 را در جایگاه نخست قرار می‌دهد. میانگین این کارت 237 فریم بر ثانیه است؛ درحالی‌که RX 9060 XT به 195 فریم بر ثانیه و RTX 5060 به 173 فریم بر ثانیه می‌رسند.

با Ryzen 5 7600، RTX 5070 همچنان جلوتر است، اما فاصله آن با Radeon به فقط 16 فریم بر ثانیه کاهش پیدا می‌کند.

با Ryzen 5 5600، ترتیب تغییر می‌کند. RX 9060 XT میانگین 187 فریم بر ثانیه دارد و RTX 5070 عدد 175 فریم بر ثانیه را ثبت می‌کند؛ حدود 7 درصد برتری برای Radeon. شاخص 1 درصد پایین Radeon نیز به 133 فریم بر ثانیه می‌رسد و برتری آن در این شاخص نسبت به RTX 5070 حدود 16 درصد است.

با Ryzen 5 5500، میانگین Radeon برابر با 167 فریم بر ثانیه است و از هر دو کارت GeForce جلو می‌افتد. نکته مهم‌تر اینکه شاخص 1 درصد پایین آن دست‌کم 31 درصد بهتر از دو رقیب است.

برای بازی رقابتی، همین شاخص اهمیت زیادی دارد. کارتی که میانگین مناسبی ارائه می‌کند اما افت‌های شدیدتری دارد، الزاماً تجربه باثبات‌تری فراهم نمی‌کند.

بنچمارک Stalker 2؛ عبور از گلوگاه معمولی به تغییر برنده

در Stalker 2: Heart of Chornobyl، کارت RTX 5070 همراه با Ryzen 5 7600 میانگین 102 فریم بر ثانیه دارد و برتری خود را حفظ می‌کند.

با Ryzen 5 5600، فاصله هر 3 کارت بسیار کمتر می‌شود و میانگین آن‌ها در محدوده 75 تا 78 فریم بر ثانیه قرار می‌گیرد؛ رفتاری که با یک گلوگاه معمولی پردازنده سازگار است.

اما با Ryzen 5 5500، Radeon جلو می‌افتد. میانگین RX 9060 XT برابر با 73 فریم بر ثانیه است، درحالی‌که RTX 5070 به 65 فریم بر ثانیه می‌رسد. شاخص 1 درصد پایین نیز برای Radeon 61 فریم بر ثانیه و برای RTX 5070 52 فریم بر ثانیه است.

این اختلاف معادل حدود 12 درصد برتری در میانگین و 17 درصد برتری در شاخص 1 درصد پایین برای Radeon است. بار دیگر، ضعیف‌تر شدن پردازنده فقط فاصله دو کارت را کم نکرده، بلکه جای آن‌ها را تغییر داده است.

میانگین 10 بازی؛ مهم‌ترین نتیجه برای خرید کارت گرافیک برای سیستم قدیمی

نتیجه یک بازی می‌تواند تحت‌تأثیر ویژگی‌های همان موتور گرافیکی یا شرایط خاص آزمایش باشد. میانگین 10 بازی، تصویر گسترده‌تری از روند کلی ارائه می‌کند.

با Ryzen 7 9800X3D، کارت RTX 5070 حدود 36 تا 39 درصد سریع‌تر از دو کارت اقتصادی است. در همین پیکربندی، RX 9060 XT فقط 2 درصد از RTX 5060 جلوتر قرار می‌گیرد.

با Ryzen 5 7600، برتری RTX 5070 نسبت به RTX 5060 به 16 درصد و نسبت به RX 9060 XT به فقط 7 درصد کاهش پیدا می‌کند. هم‌زمان، فاصله Radeon با RTX 5060 به 8 درصد افزایش می‌یابد.

با Ryzen 5 5600، عملکرد میانگین RX 9060 XT به RTX 5070 می‌رسد. Radeon در میانگین نرخ فریم 12 درصد از RTX 5060 سریع‌تر است و برتری آن در شاخص 1 درصد پایین به حدود 17 درصد می‌رسد.

بیشترین تغییر روی Ryzen 5 5500 دیده می‌شود:

• RX 9060 XT نسبت به RTX 5060، 24 درصد میانگین بالاتر دارد.
• برتری Radeon نسبت به RTX 5060 در شاخص 1 درصد پایین به 36 درصد می‌رسد.
• Radeon حتی نسبت به RTX 5070 نیز 12 درصد میانگین بالاتر ارائه می‌کند.
• شاخص 1 درصد پایین Radeon نسبت به RTX 5070، 14 درصد بهتر است.

بخشی از اختلاف Radeon با RTX 5060 تحت‌تأثیر محدودیت رابط PCIe این کارت قرار دارد؛ بنابراین نباید تمام فاصله 24 درصدی را صرفاً نتیجه سربار پردازنده دانست. بااین‌حال، جلو افتادن Radeon از RTX 5070 نیز نشان می‌دهد که مسئله به رابط 8 مسیره RTX 5060 محدود نیست.

این نتایج برای کاربران ایرانی چه معنایی دارد؟

اگر فعلاً بودجه تعویض پردازنده را ندارید، براساس سیستم فعلی خود خرید کنید

بسیاری از کاربران نمی‌توانند هم‌زمان کارت گرافیک، پردازنده، مادربرد و حافظه سیستم خود را ارتقا دهند. به همین دلیل، نباید فقط براساس نتایجی که کارت‌های گرافیک روی یک سیستم قدرتمند به دست آورده‌اند، تصمیم به خرید بگیرید.

برای مثال، اگر پردازنده شما Ryzen 5 5500 است و بیشتر بازی‌ها را با وضوح 1080p اجرا می‌کنید، نتایج این آزمایش نشان می‌دهند که RX 9060 XT می‌تواند انتخاب بهتری نسبت به RTX 5060 باشد. این کارت حتی در بعضی بازی‌ها عملکرد بهتری از RTX 5070 دارد.

البته این موضوع به شرایط آزمایش بستگی دارد و به این معنی نیست که Radeon در تمام بازی‌ها و کاربردها عملکرد بهتری دارد.

هزینه ارتقای کل سیستم را در نظر بگیرید

در بازار گران ایران، فقط نباید بپرسید «کدام کارت گرافیک قوی‌تر است؟» سؤال مهم‌تر این است: با بودجه‌ای که دارم، کدام کارت گرافیک روی سیستم فعلی من عملکرد بهتری خواهد داشت؟

گاهی خرید یک کارت گرافیک گران‌تر، بدون ارتقای پردازنده، نتیجه‌ای که انتظار دارید به همراه ندارد. در چنین شرایطی، بهتر است هزینه خرید یک کارت گرافیک قوی‌تر را با هزینه ارتقای متعادل‌تر سیستم مقایسه کنید.

البته این آزمایش به‌تنهایی مشخص نمی‌کند کدام ترکیب پردازنده و کارت گرافیک در بازار ایران ارزش خرید بیشتری دارد. برای تصمیم‌گیری بهتر باید قیمت روز قطعات و سازگاری آن‌ها با مادربرد خود را هم بررسی کنید.

محدودیت سیستم‌های قدیمی فقط به Ryzen 5 5500 مربوط نمی‌شود

از نظر قدرت پردازشی، Ryzen 5 5500 تقریباً در سطح Ryzen 5 3600 قرار دارد. بنابراین اگر از این پردازنده یا مدل‌های ضعیف‌تر استفاده می‌کنید، ممکن است با محدودیت مشابهی روبه‌رو شوید.

البته نزدیک بودن قدرت دو پردازنده به این معنی نیست که عملکرد آن‌ها در تمام شرایط یکسان است. برای مثال، تفاوت در پشتیبانی از PCIe می‌تواند روی عملکرد بعضی کارت‌های گرافیک تأثیر بگذارد.

به همین دلیل، نباید نتایج و درصدهای این آزمایش را مستقیماً به پردازنده‌هایی که در آن بررسی نشده‌اند تعمیم داد.

داشتن پردازنده Intel، احتمال این محدودیت را از بین نمی‌برد

محدودیت پردازنده در عملکرد کارت گرافیک فقط مخصوص پردازنده‌های AMD نیست. بنابراین، استفاده از پردازنده Intel هم لزوماً مانع بروز این مشکل نمی‌شود.

برای مثال، پردازنده‌هایی مانند Core i5-10400F و Core i5-11400F از نظر رده قیمتی و سطح عملکرد، گزینه‌هایی نزدیک به Ryzen 5 5500 هستند. بنابراین کاربران این پردازنده‌ها هم باید هنگام خرید کارت گرافیک به احتمال ایجاد گلوگاه پردازنده توجه کنند.

البته در این آزمایش از پردازنده‌های Intel استفاده نشده است. بنابراین نمی‌توان نتایج و درصدهای به‌دست‌آمده از Ryzen 5 5500 را مستقیماً به این پردازنده‌ها تعمیم داد. برای مقایسه دقیق‌تر، باید بنچمارک هر پردازنده در کنار کارت گرافیک موردنظر بررسی شود.

برتری در این آزمایش، حکم خرید بی‌قیدوشرط نیست

برای خرید کارت گرافیک، فقط به قدرت آن توجه نکنید. قیمت روز بازار، مقدار حافظه گرافیکی، وضوح نمایشگر، بازی‌هایی که اجرا می‌کنید، امکانات موردنیاز، مصرف برق و وضعیت گارانتی هم اهمیت دارند.

نکته مهم دیگر این است که RX 9060 XT استفاده‌شده در این آزمایش، نسخه 8 گیگابایتی است. عملکرد خوب این کارت در مقایسه با رقبا به این معنی نیست که مشکل محدودیت حافظه در بازی‌های سنگین برطرف شده است.

بنابراین نباید نتایج این آزمایش را به معنی توصیه قطعی برای خرید نسخه 8 گیگابایتی در نظر گرفت. بهتر است هنگام خرید، نسخه 16 گیگابایتی را هم بررسی و مقایسه کنید.

جمع‌بندی؛ گران‌ترین کارتِ قابل‌خرید، الزاماً بهترین ارتقا نیست

مهم‌ترین نکته این بررسی برای خرید کارت گرافیک برای سیستم قدیمی این است: کارتی بخرید که با سیستم فعلی شما هماهنگ باشد، نه کارتی که فقط روی یک کامپیوتر بسیار قدرتمند عملکرد خوبی دارد.

RTX 5070 در کنار پردازنده قدرتمند Ryzen 7 9800X3D عملکرد سریع‌تری دارد. اما با ضعیف‌تر شدن پردازنده، این برتری کمتر می‌شود. برای مثال، وقتی از Ryzen 5 5500 استفاده می‌کنیم، RTX 5070 در میانگین 10 بازی، 12 درصد عملکرد ضعیف‌تری نسبت به RX 9060 XT دارد. به زبان ساده، Radeon در این مقایسه به‌طور میانگین 12 درصد سریع‌تر است.

اختلاف RX 9060 XT با RTX 5060 هم تغییر قابل‌توجهی دارد. این اختلاف که روی پردازنده قدرتمند فقط 2 درصد بود، با استفاده از Ryzen 5 5500 به 24 درصد می‌رسد.

برای کاربرانی که در بازار ایران با هزینه زیادی قطعات کامپیوتر خود را ارتقا می‌دهند، این اختلاف‌ها اهمیت زیادی دارد. قبل از اینکه برای خرید یک کارت گرافیک گران‌تر هزینه کنید، مطمئن شوید پردازنده و سایر قطعات سیستم شما می‌توانند از قدرت آن به‌خوبی استفاده کنند.

در نهایت، خرید هوشمندانه به معنی انتخاب گران‌ترین یا قوی‌ترین قطعه نیست؛ بلکه باید قطعه‌ای را انتخاب کنید که با سیستم شما سازگار باشد و در ازای هزینه‌ای که می‌پردازید، بهترین عملکرد را ارائه دهد.