مقایسه RX 9060 XT نسخه ۸ و ۱۶ گیگابایتی؛ کدام ارزش خرید دارد؟
کارت گرافیک Radeon RX 9060 XT با جایگاه قیمتی نسبتاً اقتصادی، یکی از گزینه‌های جذاب برای گیمرهایی است که می‌خواهند بدون هزینه یک کارت گرافیک رده‌بالا، سراغ بازی‌های جدید بروند. اما انتخاب میان مدل‌های 8 و 16 گیگابایتی آن، مهم‌تر از چیزی است که نام مشترک این دو محصول نشان می‌دهد. در این مطلب، با تکیه بر آزمایش‌های رسمی، عملکرد هر دو نسخه را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم رابط‌های PCIe 3.0، PCIe 4.0 و PCIe 5.0 چگونه بر تجربه بازی تأثیر می‌گذارند. اگر قصد خرید این کارت یا ارتقای یک کامپیوتر قدیمی را دارید، این مقایسه کمک می‌کند صرفاً براساس قیمت اولیه تصمیم نگیرید و تفاوت میان نرخ فریم مناسب روی کاغذ و اجرای واقعاً روان را بشناسید.
فهرست محتوا
چرا حافظه 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT می‌تواند به نقطه‌ضعف تبدیل شود؟
چرا بنچمارک کوتاه همیشه کمبود حافظه را آشکار نمی‌کند؟
روش آزمایش کارت گرافیک RX 9060 XT؛ جداسازی اثر PCIe از قدرت پردازنده
بنچمارک F1 25 با تنظیمات Very High؛ فاصله‌ای بیش از انتظار
بنچمارک F1 25 با تنظیمات High؛ کاهش کیفیت همه‌چیز را حل نمی‌کند
بنچمارک Monster Hunter Wilds؛ PCIe 5.0 هم نجات‌بخش نیست
بنچمارک Marvel’s Spider-Man 2؛ افت محسوس روی سیستم‌های قدیمی
بنچمارک Ratchet & Clank: Rift Apart؛ حافظه بیشتر، اجرای باثبات‌تر
بنچمارک Indiana Jones and the Great Circle؛ فاصله 3 برابری
بنچمارک Dragon Age: The Veilguard؛ مشکل فقط میانگین نرخ فریم نیست
آزمایش کارت گرافیک RX 9060 XT با Ryzen 7 5800X3D؛ وضعیت روی پلتفرم AM4 چگونه است؟
تعداد مسیرهای PCIe و تنظیمات مادربرد را فراموش نکنید
جمع‌بندی مقایسه کارت گرافیک RX 9060 XT نسخه 8 و 16 گیگابایتی؛ کدام را بخریم؟
باز شدن در صفحه دیجیکالا
باز شدن در صفحه دیجیکالا
چرا حافظه 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT می‌تواند به نقطه‌ضعف تبدیل شود؟
مشکل نسخه 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT صرفاً پایین‌تر بودن چند عدد در نمودارها نیست. در برخی بازی‌های بررسی‌شده، محدودیت حافظه گرافیکی باعث افت شدید نرخ فریم، مکث‌های آزاردهنده و اختلال در بارگذاری بافت‌ها می‌شود؛ مشکلاتی که مستقیماً کیفیت تجربه بازی را پایین می‌آورند.
وقتی داده‌های موردنیاز بازی در حافظه محلی کارت جا نمی‌شوند، جابه‌جایی آن‌ها میان حافظه سیستم و کارت گرافیک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در چنین وضعیتی، سرعت رابط PCIe می‌تواند شدت افت عملکرد را تغییر دهد؛ بااین‌حال، حتی رابط سریع‌تر هم الزاماً جای خالی حافظه گرافیکی را پر نمی‌کند.
این مسئله برای خریداری که انتظار دارد کارت گرافیک RX 9060 XT خود را 3 تا 4 سال نگه دارد، اهمیت بیشتری دارد. آزمایش منتشرشده در ژوئن 2025 نشان می‌دهد که محدودیت 8 گیگابایت، در بعضی بازی‌ها و تنظیمات، از همان زمان خرید نیز قابل مشاهده بوده است؛ هرچند نباید این نتیجه را به تمام بازی‌ها و همه تنظیمات تعمیم داد.
| وضعیت حافظه گرافیکی | پیامد احتمالی |
|---|---|
| داده‌های بازی در حافظه کارت جا می‌شوند | وابستگی کمتر به انتقال داده از حافظه سیستم |
| مصرف حافظه از ظرفیت کارت عبور می‌کند | افزایش جابه‌جایی داده و احتمال افت عملکرد |
| کمبود حافظه همراه با رابط کندتر | تشدید افت نرخ فریم و مکث |
| کاهش تنظیمات متناسب با ظرفیت حافظه | امکان کاهش فشار، با هزینه افت کیفیت تصویر |
چرا بنچمارک کوتاه همیشه کمبود حافظه را آشکار نمی‌کند؟
یک آزمایش 30 تا 60 ثانیه‌ای لزوماً نشان نمی‌دهد که پس از یک جلسه طولانی بازی چه اتفاقی می‌افتد. تک‌اسپات برای توضیح این موضوع به Halo Infinite اشاره می‌کند. روی کارت‌های 8 گیگابایتی و با تنظیمات اولترا در وضوح 1080p یا 1440p، گاهی باید مدت بیشتری بازی کرد تا فشار بر حافظه به افت عملکرد محسوس منجر شود.
مشکلات بافت‌ها ممکن است زودتر ظاهر شوند، اما اگر ارزیابی فقط بر شمارنده نرخ فریم متمرکز باشد، به‌راحتی نادیده می‌مانند. یک بازی می‌تواند عدد ظاهراً مناسبی نشان دهد، درحالی‌که کیفیت بافت‌ها یا ثبات حرکت تصویر رضایت‌بخش نباشد.
از سوی دیگر، آزمایش کارت گرافیک RX 9060 XT روی سریع‌ترین پردازنده‌ها و حافظه‌های روز، شرایط مساعدی فراهم می‌کند که الزاماً نماینده سیستم خریداران اقتصادی نیست. تک‌اسپات پیش‌تر با پردازنده Core i7-8700K، حافظه DDR4 و رابط PCIe 3.0 نشان داده بود که محدودیت حافظه گرافیکی روی یک پلتفرم قدیمی‌تر می‌تواند شدیدتر جلوه کند.
| عامل ارزیابی | محدودیت یا اهمیت آن |
|---|---|
| بنچمارک کوتاه | ممکن است مشکلات استفاده طولانی‌مدت را نشان ندهد |
| میانگین نرخ فریم | به‌تنهایی نماینده کیفیت بافت و میزان مکث نیست |
| بررسی بصری بافت‌ها | برای تشخیص افت کیفیت یا تأخیر بارگذاری ضروری است |
| پردازنده و حافظه بسیار سریع | ممکن است شدت مشکل روی سیستم‌های ضعیف‌تر را پنهان کند |
| بازی طولانی‌تر | فرصت بیشتری برای آشکار شدن فشار حافظه فراهم می‌کند |
روش آزمایش کارت گرافیک RX 9060 XT؛ جداسازی اثر PCIe از قدرت پردازنده
برای بررسی دقیق اثر رابط ارتباطی، تک‌اسپات از سیستم مجهز به Ryzen 7 9800X3D استفاده کرده و نسل PCIe را به‌صورت دستی در بایوس تغییر داده است. به این ترتیب، تفاوت پردازنده‌های قدیمی و جدید وارد مقایسه اصلی نمی‌شود.
نسخه 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT روی PCIe 3.0، PCIe 4.0 و PCIe 5.0 آزمایش شده و مبنای مقایسه، نسخه 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 است. این نکته اهمیت زیادی دارد: مدل پرحافظه‌تر در مقایسه اصلی از سریع‌ترین رابط استفاده نمی‌کند، اما همچنان در بازی‌های مورد بررسی برتری چشمگیری دارد.
در کنار میانگین نرخ فریم، شاخص «1 درصد پایین» نیز بررسی شده است. این شاخص وضعیت بخش کندتر اجرای بازی را بهتر نشان می‌دهد؛ پایین بودن شدید آن معمولاً هشداری درباره مکث و ناپایداری است، حتی اگر میانگین نرخ فریم مناسب به نظر برسد.
| مؤلفه | روش به‌کاررفته |
|---|---|
| پردازنده آزمایش اصلی | Ryzen 7 9800X3D |
| روش تغییر نسل رابط | تنظیم دستی در بایوس |
| نسخه 8 گیگابایتی | آزمایش روی PCIe 3.0، 4.0 و 5.0 |
| نسخه 16 گیگابایتی | مبنای مقایسه روی PCIe 3.0 |
| شاخص‌های اصلی | میانگین نرخ فریم و 1 درصد پایین |
| آزمایش تکمیلی | سیستم Ryzen 7 5800X3D با PCIe 4.0 |
راهنمای جدول‌های بنچمارک: تمام نرخ‌های فریم با واحد «فریم‌برثانیه» بیان شده‌اند. عبارت «گزارش نشده» یعنی مقدار دقیق در متن قابل‌دسترسی منبع وجود نداشته است.
بنچمارک F1 25 با تنظیمات Very High؛ فاصله‌ای بیش از انتظار
در تنظیمات Very High، نسخه 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 به میانگین 76 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 70 فریم‌برثانیه رسیده است. فاصله کم این دو عدد، در مقایسه با نتایج مدل 8 گیگابایتی، از ثبات بهتر اجرای بازی حکایت دارد.
نسخه 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT حتی با PCIe 5.0 نیز به میانگین 61 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 46 فریم‌برثانیه محدود می‌شود. بنابراین مدل 16 گیگابایتی، با وجود استفاده از رابط قدیمی‌تر، 24.6 درصد میانگین بالاتر و 52.2 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر ارائه می‌کند.
تغییر رابط مدل 8 گیگابایتی از PCIe 5.0 به PCIe 4.0، میانگین را از 61 به 41 فریم‌برثانیه می‌رساند؛ یعنی 32.8 درصد افت. با استفاده از PCIe 3.0، میانگین به 31 فریم‌برثانیه کاهش پیدا می‌کند که نسبت به PCIe 4.0، افتی 24.4 درصدی است.
نکته مهم این است که شاخص 1 درصد پایین مدل 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT روند یکدستی ندارد. این شاخص روی PCIe 4.0 برابر با 18 است، اما روی PCIe 3.0 به 26 می‌رسد. بنابراین نباید افت میانگین را به معنای افت یکسان تمام شاخص‌ها دانست. با یکسان شدن رابط روی PCIe 3.0، مدل 16 گیگابایتی 145.2 درصد میانگین بالاتر و 169.2 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد.
| نسخه کارت | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 76 | 70 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 5.0 | 61 | 46 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 4.0 | 41 | 18 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 31 | 26 |
بنچمارک F1 25 با تنظیمات High؛ کاهش کیفیت همه‌چیز را حل نمی‌کند
با کاهش تنظیمات به High، در وضوح 1440p و با ارتقای مقیاس تصویر در حالت Quality، نرخ فریم هر دو مدل افزایش پیدا می‌کند؛ اما فاصله عملکرد همچنان باقی می‌ماند.
نسخه 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 میانگین 178 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 156 فریم‌برثانیه ثبت می‌کند. مدل 8 گیگابایتی با PCIe 5.0 به میانگین 157 فریم‌برثانیه می‌رسد؛ یعنی 11.8 درصد پایین‌تر از مدل 16 گیگابایتی.
تغییر رابط مدل 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT به PCIe 4.0، میانگین را به 137 فریم‌برثانیه کاهش می‌دهد که معادل 12.7 درصد افت نسبت به PCIe 5.0 است. استفاده از PCIe 3.0 نیز میانگین را به 118 فریم‌برثانیه می‌رساند؛ یعنی 13.9 درصد افت دیگر نسبت به PCIe 4.0.
وقتی هر دو مدل روی PCIe 3.0 قرار می‌گیرند، نسخه 16 گیگابایتی 50.8 درصد میانگین بالاتر و 54.5 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد. در نتیجه، کاهش کیفیت تصویر فشار را کمتر می‌کند، اما در این آزمایش اختلاف دو ظرفیت حافظه را از بین نمی‌برد.
| نسخه کارت | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 178 | 156 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 5.0 | 157 | 138 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 4.0 | 137 | 122 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 118 | 101 |
بنچمارک Monster Hunter Wilds؛ PCIe 5.0 هم نجات‌بخش نیست
در Monster Hunter Wilds، تنظیمات اولترا در وضوح 1440p همراه با ارتقای مقیاس Quality، اختلاف محسوسی میان دو مدل ایجاد می‌کند.
نسخه 16 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT با PCIe 3.0 به میانگین 70 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 57 فریم‌برثانیه می‌رسد. در مقابل، مدل 8 گیگابایتی روی همان رابط میانگین 38 و شاخص 1 درصد پایین فقط 8 فریم‌برثانیه دارد. بنابراین مدل 16 گیگابایتی 84.2 درصد میانگین بالاتر ارائه می‌کند و شاخص 1 درصد پایین آن حدود 7.1 برابر است.
افزایش پهنای باند برای مدل 8 گیگابایتی در این بازی به هر دو شاخص کمک می‌کند. تغییر PCIe 3.0 به PCIe 4.0، میانگین را با 26.3 درصد رشد به 48 فریم‌برثانیه می‌رساند. استفاده از PCIe 5.0 نیز 22.9 درصد بهبود دیگر ایجاد می‌کند و میانگین را به 59 فریم‌برثانیه افزایش می‌دهد.
شاخص 1 درصد پایین مدل 8 گیگابایتی روی PCIe 5.0 برابر با 36 فریم‌برثانیه است، نه 2 فریم‌برثانیه. همچنین برخلاف توضیح قبلی، افزایش پهنای باند این شاخص را بدتر نکرده؛ بلکه آن را از 8 روی PCIe 3.0 به 33 روی PCIe 4.0 و سپس 36 روی PCIe 5.0 رسانده است.
| نسخه کارت | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 70 | 57 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 5.0 | 59 | 36 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 4.0 | 48 | 33 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 38 | 8 |
بااین‌حال، نسخه 16 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT روی PCIe 3.0 همچنان نسبت به مدل 8 گیگابایتی روی PCIe 5.0، 18.6 درصد میانگین بالاتر و 58.3 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد. رابط سریع‌تر وضعیت را بهبود می‌دهد، اما جای ظرفیت بیشتر حافظه را کاملاً نمی‌گیرد.
| وضعیت آزمایش | نتیجه |
|---|---|
| 16 گیگابایتی با PCIe 3.0 | میانگین 70 و شاخص 1 درصد پایین 57 فریم‌برثانیه |
| مقایسه دو مدل روی PCIe 3.0 | میانگین مدل 16 گیگابایتی 84.2 درصد بالاتر است |
| 8 گیگابایتی با PCIe 5.0 | میانگین 59 و شاخص 1 درصد پایین 36 فریم‌برثانیه |
| افزایش پهنای باند برای مدل 8 گیگابایتی | بهبود میانگین و شاخص 1 درصد پایین |
| نتیجه عملی | رابط سریع‌تر فاصله را کاهش می‌دهد، اما برتری مدل 16 گیگابایتی باقی می‌ماند |
بنچمارک Marvel’s Spider-Man 2؛ افت محسوس روی سیستم‌های قدیمی
در Spider-Man 2، نسخه 16 گیگابایتی در وضوح 1440p و با ارتقای مقیاس تصویر، روی PCIe 3.0 میانگین 109 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 63 فریم‌برثانیه ثبت کرده است.
این مدل حتی در برابر نسخه 8 گیگابایتی مجهز به PCIe 5.0 نیز 25.3 درصد میانگین بالاتر و 34 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد.
در مدل 8 گیگابایتی، تغییر PCIe 5.0 به PCIe 4.0 میانگین را از 87 به 70 فریم‌برثانیه کاهش می‌دهد؛ یعنی 19.5 درصد افت. تغییر بعدی به PCIe 3.0 نیز افتی 18.6 درصدی ایجاد می‌کند و میانگین را به 57 فریم‌برثانیه می‌رساند.
در مقایسه دو مدل روی PCIe 3.0، برتری نسخه 16 گیگابایتی به 91.2 درصد در میانگین و 162.5 درصد در شاخص 1 درصد پایین می‌رسد. حتی در برابر مدل 8 گیگابایتی روی PCIe 4.0 نیز برتری آن به‌ترتیب 55.7 و 65.8 درصد است. این نتایج برای خریدارانی که قصد استفاده از کارت روی سیستم‌های محدود به PCIe 3.0 را دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
| نسخه کارت | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 109 | 63 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 5.0 | 87 | 47 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 4.0 | 70 | 38 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 57 | 24 |
بنچمارک Ratchet & Clank: Rift Apart؛ حافظه بیشتر، اجرای باثبات‌تر
در Ratchet & Clank: Rift Apart، آزمایش با تنظیمات Very High، وضوح 1440p و ارتقای مقیاس Quality انجام شده است. مدل 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 به میانگین 124 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 97 فریم‌برثانیه دست پیدا می‌کند.
مدل 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT روی همین رابط میانگین 62 فریم‌برثانیه دارد. تغییر رابط آن به PCIe 4.0، میانگین را با 27.4 درصد افزایش به 79 فریم‌برثانیه می‌رساند. رفتن به PCIe 5.0 نیز 36.7 درصد بهبود دیگر به همراه دارد و میانگین را به 108 فریم‌برثانیه افزایش می‌دهد.
بااین‌حال، مدل 16 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT روی PCIe 3.0 همچنان نسبت به مدل 8 گیگابایتی روی PCIe 5.0، 14.8 درصد میانگین بالاتر و 31.1 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد.
با یکسان شدن رابط روی PCIe 3.0، میانگین مدل 16 گیگابایتی دقیقاً 2 برابر مدل 8 گیگابایتی است؛ یعنی 100 درصد بالاتر. برتری شاخص 1 درصد پایین نیز به 120.5 درصد می‌رسد.
| نسخه کارت | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 124 | 97 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 5.0 | 108 | 74 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 4.0 | 79 | 20 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 62 | 44 |
نکته قابل‌توجه، نتیجه مدل 8 گیگابایتی روی PCIe 4.0 است: با وجود میانگین بالاتر نسبت به PCIe 3.0، شاخص 1 درصد پایین از 44 به 20 افت کرده است؛ یعنی 54.5 درصد کاهش. این نتیجه نشان می‌دهد که افزایش میانگین نرخ فریم، به‌تنهایی تضمین‌کننده اجرای باثبات‌تر نیست.
بنچمارک Indiana Jones and the Great Circle؛ فاصله 3 برابری
در Indiana Jones and the Great Circle، نسخه 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 میانگین 131 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 114 فریم‌برثانیه ثبت کرده است.
نسخه 8 گیگابایتی روی همان رابط به میانگین 46 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 36 فریم‌برثانیه می‌رسد. به این ترتیب، میانگین مدل 16 گیگابایتی 184.8 درصد بالاتر است؛ یعنی حدود 2.85 برابر، نه دقیقاً 3 برابر. برتری شاخص 1 درصد پایین نیز به 216.7 درصد می‌رسد.
افزایش سرعت رابط برای مدل 8 گیگابایتی تأثیر زیادی دارد. PCIe 4.0 میانگین را با 45.7 درصد رشد به 67 فریم‌برثانیه می‌رساند و PCIe 5.0 با 35.8 درصد بهبود دیگر، آن را به 91 فریم‌برثانیه افزایش می‌دهد.
حتی پس از این بهبودها، نسخه 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 نسبت به نسخه 8 گیگابایتی روی PCIe 5.0، 44 درصد میانگین بالاتر و 40.7 درصد شاخص 1 درصد پایین بهتر دارد. بنابراین در این بازی، ظرفیت بیشتر حافظه همچنان مزیتی جدی است.
| نسخه کارت | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 131 | 114 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 5.0 | 91 | 81 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 4.0 | 67 | 55 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 46 | 36 |
بنچمارک Dragon Age: The Veilguard؛ مشکل فقط میانگین نرخ فریم نیست
در Dragon Age: The Veilguard، تنظیمات اولترا در وضوح 1440p همراه با ارتقای مقیاس تصویر، اختلاف قابل‌توجهی میان دو مدل ایجاد می‌کند. نسخه 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 میانگین 62 فریم‌برثانیه و شاخص 1 درصد پایین 53 فریم‌برثانیه دارد؛ درحالی‌که مدل 8 گیگابایتی روی همان رابط به‌ترتیب 29 و 10 فریم‌برثانیه ثبت می‌کند.
در این مقایسه، مدل 16 گیگابایتی 113.8 درصد میانگین بالاتر دارد. شاخص 1 درصد پایین آن نیز 430 درصد بالاتر است؛ یعنی 5.3 برابر مدل 8 گیگابایتی.
استفاده از رابط سریع‌تر، هر دو شاخص مدل 8 گیگابایتی را بهتر می‌کند. میانگین روی PCIe 4.0 به 32 و روی PCIe 5.0 به 44 فریم‌برثانیه می‌رسد؛ شاخص 1 درصد پایین نیز به‌ترتیب به 25 و 31 افزایش پیدا می‌کند.
بااین‌حال، میانگین مدل 16 گیگابایتی روی PCIe 3.0 همچنان 93.8 درصد بالاتر از مدل 8 گیگابایتی روی PCIe 4.0 و 40.9 درصد بالاتر از آن روی PCIe 5.0 است. حتی در مقایسه با سریع‌ترین رابط مدل 8 گیگابایتی، برتری شاخص 1 درصد پایین مدل 16 گیگابایتی به 71 درصد می‌رسد.
| نسخه کارت | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 62 | 53 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 5.0 | 44 | 31 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 4.0 | 32 | 25 |
| 8 گیگابایتی | PCIe 3.0 | 29 | 10 |
پس مسئله فقط رسیدن به میانگین بالاتر نیست؛ اختلاف در افت‌های نرخ فریم نیز بخش مهمی از تفاوت تجربه بازی را تشکیل می‌دهد.
آزمایش کارت گرافیک RX 9060 XT با Ryzen 7 5800X3D؛ وضعیت روی پلتفرم AM4 چگونه است؟
آزمایش تکمیلی، عملکرد کارت گرافیک RX 9060 XT را روی سیستم مجهز به Ryzen 7 5800X3D و رابط PCIe 4.0 بررسی می‌کند و آن را در کنار نتایج سیستم Ryzen 7 9800X3D قرار می‌دهد. این بخش برای دارندگان سیستم‌های AM4 اهمیت دارد، زیرا به شرایط ارتقای کارت گرافیک بدون تعویض کامل پلتفرم نزدیک‌تر است.
البته این نتایج، مقایسه دو سیستم هستند و نباید تمام اختلاف‌ها را فقط به پردازنده نسبت داد؛ نوع حافظه و در برخی ردیف‌ها نسل رابط PCIe نیز متفاوت است.
F1 25؛ فاصله روی پلتفرم قدیمی‌تر بیشتر می‌شود
نسخه 16 گیگابایتی در این آزمایش، روی سیستم 5800X3D میانگین 183 فریم‌برثانیه و روی سیستم 9800X3D میانگین 181 فریم‌برثانیه ثبت کرده است؛ اختلافی حدود 1.1 درصد. شاخص 1 درصد پایین نیز روی هر دو سیستم 150 فریم‌برثانیه است. بنابراین عملکرد این مدل در دو پیکربندی آزمایش‌شده بسیار نزدیک است.
اما وضعیت مدل 8 گیگابایتی متفاوت است. با وجود استفاده از PCIe 4.0 در هر دو سیستم، میانگین از 142 فریم‌برثانیه روی 9800X3D به 123 فریم‌برثانیه روی 5800X3D کاهش پیدا می‌کند؛ یعنی 13.4 درصد افت. شاخص 1 درصد پایین نیز از 123 به 98 می‌رسد که معادل 20.3 درصد کاهش است.
| نسخه کارت | پردازنده | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | Ryzen 7 5800X3D | PCIe 4.0 | 183 | 150 |
| 16 گیگابایتی | Ryzen 7 9800X3D | PCIe 3.0 | 181 | 150 |
| 8 گیگابایتی | Ryzen 7 5800X3D | PCIe 4.0 | 123 | 98 |
| 8 گیگابایتی | Ryzen 7 9800X3D | PCIe 4.0 | 142 | 123 |
در نتیجه، برتری میانگین مدل 16 گیگابایتی نسبت به مدل 8 گیگابایتی، از 27.5 درصد روی سیستم 9800X3D به 48.8 درصد روی سیستم 5800X3D افزایش پیدا می‌کند. برتری شاخص 1 درصد پایین نیز از 22 درصد به 53.1 درصد می‌رسد.
حافظه کندتر DDR4-3600 می‌تواند یکی از توضیح‌های احتمالی این رفتار باشد. بااین‌حال، این جدول به‌تنهایی نقش مستقل حافظه سیستم یا پردازنده را اثبات نمی‌کند. همچنین نتایج آزمایش تکمیلی باید جدا از جدول‌های اصلی بررسی شوند و بدون تطبیق کامل شرایط آزمایش، با آن‌ها ادغام نشوند.
Ratchet & Clank؛ میانگین مشابه، اما مکث بیشتر
در Ratchet & Clank، مدل 8 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT با PCIe 4.0 روی هر دو سیستم میانگین تقریباً یکسانی دارد: 80 فریم‌برثانیه روی 5800X3D در برابر 79 فریم‌برثانیه روی 9800X3D. این اختلاف حدود 1.3 درصدی، در مقایسه با تفاوت شاخص 1 درصد پایین، ناچیز است.
شاخص 1 درصد پایین مدل 8 گیگابایتی روی سیستم 5800X3D فقط 12 فریم‌برثانیه است؛ درحالی‌که روی سیستم 9800X3D به 20 فریم‌برثانیه می‌رسد. بنابراین با وجود میانگین مشابه، این شاخص روی سیستم قدیمی‌تر 40 درصد پایین‌تر است و از افت‌های شدیدتر نرخ فریم حکایت دارد.
روی سیستم 5800X3D، نسخه 16 گیگابایتی نسبت به نسخه 8 گیگابایتی 63.7 درصد میانگین بالاتر دارد و شاخص 1 درصد پایین آن 8.5 برابر است. روی سیستم 9800X3D نیز با پیکربندی‌های درج‌شده در جدول، برتری میانگین مدل 16 گیگابایتی 57 درصد است و شاخص 1 درصد پایین آن 4.9 برابر مدل 8 گیگابایتی محسوب می‌شود.
این آزمایش نشان می‌دهد تأثیر پلتفرم در همه بازی‌ها یکسان نیست: گاهی اختلاف در میانگین نرخ فریم آشکار می‌شود و گاهی، مانند اینجا، بیشتر در افت‌های لحظه‌ای و ثبات اجرا دیده می‌شود.
| نسخه کارت | پردازنده | رابط | میانگین نرخ فریم | 1 درصد پایین |
|---|---|---|---|---|
| 16 گیگابایتی | Ryzen 7 5800X3D | PCIe 4.0 | 131 | 102 |
| 16 گیگابایتی | Ryzen 7 9800X3D | PCIe 3.0 | 124 | 98 |
| 8 گیگابایتی | Ryzen 7 5800X3D | PCIe 4.0 | 80 | 12 |
| 8 گیگابایتی | Ryzen 7 9800X3D | PCIe 4.0 | 79 | 20 |
تعداد مسیرهای PCIe و تنظیمات مادربرد را فراموش نکنید
نسل PCIe تنها عامل تعیین‌کننده پهنای باند نیست؛ تعداد مسیرهای فعال نیز اهمیت دارد. در برخی مادربردها، استفاده از اسلات دوم یا تجهیزات دارای مسیر مشترک می‌تواند تعداد مسیرهای در دسترس اسلات اصلی را کاهش دهد. این رفتار به طراحی مادربرد و امکانات پردازنده وابسته است و باید در دفترچه همان مدل بررسی شود.
برای نمونه، PCIe 4.0 با 8 مسیر تقریباً همان پهنای باند نظری PCIe 3.0 با 16 مسیر را فراهم می‌کند. همچنین باید میان پهنای باند یک‌طرفه و مجموع ظرفیت دو جهت تفاوت گذاشت؛ مجموع دو جهت به معنای امکان انتقال همان مقدار داده در یک جهت نیست.
این اعداد، پهنای باند نظری پس از لحاظ‌کردن سربار کدگذاری هستند، نه سرعت واقعی انتقال داده در بازی؛ سربارهای دیگر و شرایط سیستم می‌توانند نرخ انتقال عملی را کمتر کنند. ارقام حدود 32 و 64 گیگابایت‌برثانیه برای PCIe 3.0 و PCIe 4.0 با 16 مسیر، به مجموع گرد‌شده ظرفیت دو جهت اشاره دارند.
| پیکربندی | پهنای باند تقریبی یک‌طرفه | مجموع نظری دو جهت |
|---|---|---|
| PCIe 3.0 با 8 مسیر | 7.9 گیگابایت‌برثانیه | 15.8 گیگابایت‌برثانیه |
| PCIe 3.0 با 16 مسیر | 15.8 گیگابایت‌برثانیه | 31.5 گیگابایت‌برثانیه |
| PCIe 4.0 با 8 مسیر | 15.8 گیگابایت‌برثانیه | 31.5 گیگابایت‌برثانیه |
| PCIe 4.0 با 16 مسیر | 31.5 گیگابایت‌برثانیه | 63 گیگابایت‌برثانیه |
| PCIe 5.0 با 8 مسیر | 31.5 گیگابایت‌برثانیه | 63 گیگابایت‌برثانیه |
| PCIe 5.0 با 16 مسیر | 63 گیگابایت‌برثانیه | 126 گیگابایت‌برثانیه |
درباره تعداد مسیرهای آزمایش نیز باید محتاط بود: با توجه به اشاره‌های متفاوت متن منبع به 8 و 16 مسیر، نباید صرفاً از یک عبارت نتیجه گرفت که تمام تست‌ها با 8 مسیر انجام شده‌اند. در جدول‌های بنچمارک بالا، فقط نسل رابط درج شده و تعداد مسیرها به آن‌ها نسبت داده نشده است.
جمع‌بندی مقایسه کارت گرافیک RX 9060 XT نسخه 8 و 16 گیگابایتی؛ کدام را بخریم؟
نتیجه این آزمایش‌ها روشن است: برای بازی‌های سنگین بررسی‌شده، به‌خصوص در وضوح 1440p و تنظیمات بالا، نسخه 16 گیگابایتی کارت گرافیک RX 9060 XT انتخاب مطمئن‌تری است. این نسخه حتی روی PCIe 3.0 بارها از مدل 8 گیگابایتی روی PCIe 5.0 سریع‌تر بوده است.
مدل 8 گیگابایتی در بسیاری از سناریوهای این بررسی با PCIe 3.0 افت شدید یا ناپایداری جدی داشته؛ F1 25 با تنظیمات High استثنای مهمی است که همچنان نرخ فریم بالایی ارائه می‌کند، هرچند از مدل 16 گیگابایتی عقب می‌ماند.
بااین‌حال، این نتایج به معنای نامناسب بودن 8 گیگابایت برای تمام بازی‌ها نیست. بازی‌های سبک‌تر، تنظیمات پایین‌تر و بارهای کاری با مصرف حافظه کمتر می‌توانند شرایط متفاوتی داشته باشند. این مجموعه آزمایش، بیش از آنکه میانگین عملکرد کارت در همه بازی‌ها باشد، محدودیت آن را هنگام فشار بر حافظه نشان می‌دهد.
| شرایط خریدار | پیشنهاد مبتنی بر این بررسی |
|---|---|
| سیستم PCIe 3.0 و علاقه به بازی‌های سنگین | نسخه 16 گیگابایتی به‌وضوح ترجیح دارد |
| سیستم PCIe 4.0 و بازی در وضوح 1440p | نسخه 16 گیگابایتی انتخاب کم‌ریسک‌تری است |
| سیستم PCIe 5.0 | رابط جدید، کمبود حافظه را در همه بازی‌ها جبران نمی‌کند |
| بازی‌های سبک یا پذیرش کاهش تنظیمات | مدل 8 گیگابایتی را باید با قیمت و آزمون همان بازی‌ها سنجید |
| برنامه نگهداری کارت برای 3 تا 4 سال | ظرفیت 16 گیگابایتی حاشیه اطمینان بیشتری فراهم می‌کند |
| اختلاف قیمت زیاد بین دو مدل | قیمت روز و گزینه‌های رقیب نیز باید بررسی شوند |
حرف آخر: اگر کارت گرافیک RX 9060 XT را برای ارتقای یک سیستم قدیمی یا اجرای بازی‌های سنگین می‌خرید، صرفه‌جویی اولیه در انتخاب نسخه 8 گیگابایتی ممکن است با کاهش کیفیت تصویر، مکث و افت نرخ فریم همراه شود. در این آزمایش‌ها، داشتن حافظه کافی بسیار مؤثرتر از اتکا به نسل جدیدتر PCIe بوده است. هرچند قضاوت نهایی درباره ارزش خرید، بدون دانستن اختلاف قیمت روز دو نسخه کامل نمی‌شود.
باز شدن در صفحه دیجیکالا
باز شدن در صفحه دیجیکالا
