بهترین انیمههای استودیو «ماپا»؛ از «جوجوتسو کایسن» تا «مرد ارهبرقی»
با نگاهی به چشمانداز امروز دنیای انیمه، سایهی سنگین استودیو «ماپا» (MAPPA) بر این صنعت غیرقابل انکار است. برای اکثریت انیمهبازها، نام استودیو ماپا مساوی است با بهترین انیمههای اکشن روز مثل «جوجوتسو کایسن» (Jujutsu Kaisen) و «مرد ارهبرقی» (Chainsaw Man) که نهتنها عرصهی انیمههای سریالی، که حتی گیشهی انیمههای سینمایی را هم تسخیر میکنند.
این استودیو در سال ۲۰۱۱ توسط ماسائو مارویاما، یکی از بنیانگذاران استودیو «مدهاوس» (Madhouse) و از چهرههای انقلابی صنعت انیمه، تأسیس شد تا جایی باشد برای تمرکز بر ساخت انیمههای هنری. مدتها پیش از آنکه ساخت فصلهایی از انیمهی «حمله به تایتان» (Attack on Titan) و «حماسه وینلند» (Vinland Saga) به استودیو ماپا سپرده شود، این استودیو جایی بود که کارگردانان افسانهای میتوانستند خود را از قید و بندهای انیمهسازیِ شرکتی رها کنند و پروژههای شخصی و داستانهای موردعلاقهی خود را بسازند؛ پروژههایی که هیچ استودیوی دیگری حاضر به تأمین منابع مالی آنها نبود. در طول سالها استودیو ماپا توانسته حرف خود را به کرسی بنشاند و از یک استودیوی انیمهسازی مستقل، به صدر استودیوهای بهنامِ این صنعت برسد. حالا ماپا یک هویت منحصربهفرد دارد که حتی بر جریان اصلی انیمهسازی تأثیر میگذارد.
برای اینکه واقعاً جایگاه ماپا را در دنیای انیمه درک کنیم، باید نگاهی بیندازیم به کارنامهی این استودیو از گذشته تاکنون. بهترین انیمههای استودیو ماپا مجموعهای خیرهکننده و متنوع از درامهای تاریخی، پروژههای عجیب و غریب و شوننهای شاهکار هستند که این استودیو را یک سروگردن از استودیوهای انیمهسازی دیگر بالاتر قرار میدهد.
۱۰. یوری روی یخ (Yuri on Ice)
۹. بهشت جهنمیان (Hell’s Paradise: Jigokuraku)
۸. در این گوشه دنیا (In This Corner of the World)
۷. بانانا فیش (Banana Fish)
۶. ترور در رزونانس (Terror in Resonance)
۵. دورورو (Dororo)
۴. جوجوتسو کایسن (Jujutsu Kaisen)
۳. فصل چهارم «حمله به تایتان» (Attack on Titan)
۲. دوروههدورو (Dorohedoro)
۱. مرد ارهبرقی (Chainsaw Man)
۱۰. یوری روی یخ (Yuri on Ice)

- سال انتشار: ۲۰۱۶
- کارگردان: سایو یاماموتو، جون شیشیدو
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۲ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: ۴.۸ از ۵
اگر بخواهیم از یک انیمه یاد کنیم که برای همیشه استودیو ماپا را دگرگون کرد، این انیمه بیشک «یوری روی یخ» است. این درام با محوریت اسکیت روی یخ، به یک پدیدهی جهانی تبدیل شد؛ به ویژه به خاطر به تصویر کشیدن روابطی که به ندرت سر از انیمههای ورزشی سر در میآورند. علاوه بر داستانسرایی نامتعارف، توجه به جزئیات در این انیمه مثالزدنی است؛ تا جایی که اسکیتبازان واقعی انیمیشن و توجه به جزئیات آن را ستودهاند. مهمتر از آن، این انیمهی «یوری روی یخ» بود که استودیو ماپا را بین طرفداران انیمه در سراسر جهان به یکی از سردمداران در این صنعت تبدیل کرد.
سالها از انتشار «یوری روی یخ» میگذرد، اما همچنان از این مجموعهی خوشساخت به عنوان یکی از بهترین انیمههای استودیو ماپا یاد میکنند. تیم ماپا برای ساخت این انیمه سراغ کنجی میاموتو، رقصندهی روی یخ بازنشستهی ژاپنی رفتند و او را به پروژه آوردند تا برای طراحی رقص تکتک حرکات نمایشی کمکشان کند. سازندگان حتی صدای اسکیتبازان واقعی و کشیده شدن تیغهی کفشهایشان را روی یخ را برای انیمه ضبط کردند تا به واقعگرایی انیمه بیفزایند؛ بنابراین، حتی در این جزئیات هم دقت نظر و اصالتی بینظیر وجود دارد.
۹. بهشت جهنمیان (Hell’s Paradise: Jigokuraku)

- سال انتشار: ۲۰۲۳ تاکنون
- کارگردان: کائوری ماکیتا
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۱ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: ۴.۹ از ۵
«بهشت جهنمیان» یکی از جدیدترین انیمههای استودیو ماپا است که تنها پس از دو فصل، به یکی از بهترین مجموعههای این استودیو تبدیل شده است. داستان «بهشت جهنمیان» در ژاپن فئودالی اتفاق میافتد و نینجای بدنامی به نام گابیمارو را دنبال میکند که از کودکی برای تبدیل شدن به یک نینجای قاتل آموزش دیده و حالا در خدمت ایواگاکوره است. او توسط رئیس روستا به جرم خیانت دستگیر و به اعدام محکوم میشود. اما اعدام روی او جواب نمیدهد. پس به جای اعدام، به او، مانند سایر جنایتکاران، از سوی شوگان فرصت دوبارهای میدهند تا خود را از مرگ برهاند و آزادیاش را به دست آورد؛ اما در ازای یافتن اکسیر حیات.
این جنایتکاران به گروهی از جلادان به نام قبیله یامادا آسامون سپرده میشوند که بر اعمال آنها نظارت دارند. گابیمارو و ساگیری، ناظر او، سفری را به سرزمین مرموز کوتاکو آغاز میکنند که در آن با مجموعهای از مخالفان سرسخت و افراد خداگونه با تواناییهای منحصر به فرد روبرو میشوند.
«بهشت جهنمیان» یک مجموعهی انیمهای افسارگسیخته پر از هیولاهای غیرقابل تصور است که گابیمارو و جلادش ساگیری باید از آنها جان سالم به در ببرند. این داستان جالب با مجموعهای از برخی از نفرتانگیزترین ضدقهرمانهایی که تا حالا دیدهاید تکمیل شده است؛ ترکیبی که ذوق استودیو ماپا در ساخت انیمههای عجیب و غریب را نشان میدهد.
۸. در این گوشه دنیا (In This Corner of the World)

- سال انتشار: ۲۰۱۶
- کارگردان: سونائو کاتابوچی
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۸ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: ۴.۸ از ۵
استودیو ماپا معمولا به انیمههای غمانگیز خود شناخته نمیشود. اما یکی از بهترین انیمههای استودیو ماپا، «در این گوشه دنیا» است که کنار فیلمهایی مثل «مدفن کرمهای شبتاب» (Grave of the Fireflies) بین غمانگیزترین انیمههای تمام ادوار قرار میگیرد. فیلمهای انیمهای انگشتشماری هستند که ریتم زندگی روزمره را با چنین ظرافت و انسانیتی به تصویر کشیدهاند. «در این گوشه دنیا» مانند تماشای یک نقاشی در حال حرکت است که داستانی فوقالعاده دلخراش اما مسحورکننده را بر اساس وقایع دنیای واقعی به تصویر میکشد.
«در این گوشه دنیا» داستان سوزو را دنبال میکند؛ زن جوانی که به خاطر جنگ، روزهای سختی را در ژاپن پشت سر میگذارد و در عین حال، لحظات شاد زندگیاش را هم غنیمت میشمارد. فیلم، داستان زندگی او را از دههی سی تا ۱۹۴۵ میلادی دنبال میکند؛ از ازدواج اجباری او با یک کارمند جوان ارتش و نقل مکان او به خانهای در کوره در دوران پرتنشی از تاریخ ژاپن. کوره در ۱۵ مایلی هیروشیما واقع شده است، جایی که سوزو و خانوادهاش از آنجا آمدهاند.
نتیجه، فیلمی عمیقاً تأثیرگذار است از تابآوری، دوستی و فقدان. مدتها پیش از آنکه نام ماپا مترادف شود با پرفروشترین فیلمهای انیمهای و پربازدیدترین انیمههای اکشن، فیلمی مثل «در این گوشه دنیا» تواناییهای این استودیو را در داستانسرایی به تصویر میآورد. این فیلم تحسین منتقدان را در ژاپن و خارج از ژاپن برانگیخت. «در این گوشه دنیا» فیلمی است که هرکسی که انیمه دوست دارد، باید ببیند؛ زیرا جنبهای از جنگ جهانی دوم را که کمتر دیده شده است، به تصویر میکشد؛ جنبهای که به اندازهی تاریخ سیاسی این دوره مهم است.
۷. بانانا فیش (Banana Fish)

- سال انتشار: ۲۰۱۸
- کارگردان: هیروکو اوتسومی
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۱ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: – از ۵
اقتباس از یک مانگای محبوب مثل «بانانا فیش» کار سادهای نیست؛ اما در استودیو ماپا انگار راز ساخت این اقتباسهای دشوار را کشف کردهاند. تیم استودیو ماپا با «بانانا فیش» توانستهاند یک برداشت مدرن از درام جنایی آکیمی یوشیدا را به شکلی فراموشنشدنی بسازند. این انیمه با حس و حال بهشدت تاریک خود شناخته میشود که بهخاطر داستان سیاسی و تکاندهندهاش، دیدن آن کار هر کسی نیست. اما ماپا با تعهد به اقتباس وفادارانه از مانگا، انیمهای تاریک و بزرگسالانه ساخت که اساسا تعریف انیمهی شوجو را دگرگون کرد.
«بانانا فیش» داستان رهبر گروه خلافکاری و عکاسی به نام ایجی اوکومورا را در نیویورک دهههشتادی دنبال میکند که از یک توطئهی مرگبار، پرده برمیدارند. اکشن، تراژدی و عشق همه در یکی از احساسیترین انیمههای دههی اخیر ترکیب شده است. «بانانا فیش» توانایی استودیو ماپا در داستانسرایی شخصیتمحور را به نمایش میگذارد و یکی از بهترین شاهکارهای کلاسیک مانگا را به نسل جدیدی از انیمهبازها میشناساند.
۶. ترور در رزونانس (Terror in Resonance)

- سال انتشار: ۲۰۱۴
- کارگردان: شینیچیرو واتانابه
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۸ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: – از ۵
پس از «کیدز آن دِ اسلوپ» (Kids on the Slope) و تنها چند سال پس از تأسیس استودیو ماپا، آنها دوباره یکی از بزرگترین کارگردانان صنعت انیمه، شینیچیرو واتانابه یعنی مغز متفکر پشت انیمههای کلاسیکی مانند «کابوی بیباپ» (Cowboy Bebop) و «سامورایی چامپلو» (Samurai Champloo)، را به خدمت گرفتند تا «ترور در رزونانس» را بسازد. رابطهی نزدیک واتانابه با مارویاما، بنیانگذار ماپا، او را به سمت ساخت یک فیلم انیمهای اورجینال سوق داد که داستانش از توطئههای سیاسی به سبک فیلم «مردی که خورشید را دزدید» (The Man Who Stole the Sun) محصول ۱۹۷۹ و موسیقیاش از موسیقی اتمسفریک گروه پست راک ایسلندی Sigur Rós الهام میگیرد.
با اینکه آخرسر «ترور در رزونانس» از یک فیلم سینمایی، به مجموعهی انیمهای تلویزیونی تبدیل شد و موانع مالی بسیاری هم سر راه آن وجود داشت، اما این انیمه بالاخره به ثمر نشست؛ هرچند ساختش پنج سالی طول کشید. «ترور در رزونانس» در ۱۱ قسمت، داستان دو تروریست نوجوان را دنبال میکند که از طریق یک سری حملات مرموز در سراسر توکیو، مقامات را به چالش میکشند. با اینکه داستانِ «ترور در رزونانس» با گذشت بیش از ده سال از پخش آن همچنان دستمایهی بحثهای فراوانی است، اما این انیمه دغدغهی ماپا را نشان داد و آنها را به عنوان استودیویی تثبیت کرد که فقط دنبال بیشترین بازدیدها و نمرات نیستند؛ بلکه از کارگردانان صاحب سبک و ایدههای عجیبتر هم حمایت میکنند. با کارگردانی واتانابه، موسیقی متن یوکو کانو و طراحی بصری خیرهکننده، «ترور در رزونانس» همچنان یکی از بارزترین نمونههای جاهطلبیهای هنری اولیهی استودیو ماپا است.
۵. دورورو (Dororo)

- سال انتشار: ۲۰۱۹
- کارگردان: کازوهیرو فوروهاشی
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۲ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: – از ۵
انیمهی «دورورو» که براساس مانگایی از مانگاکای افسانهای، اوسامو تزوکا ساخته شده است، یکی از معدود بازسازیهای خوب در دنیای انیمه است. اولین بار این مانگا در سال ۱۹۶۹ به تلویزیون ژاپن آمد؛ اما این اقتباس بهراحتی در برابر نسخهی ۲۰۱۹ رنگ میبازد. نسخهی مدرن «دورورو» با سکانسهای اکشن شمشیربازی فوقالعاده و موسیقی متن کوبندهاش، به سرعت شما را جذب خود میکند. استودیو ماپا با این اقتباس، اکشن وحشیانه را با شخصیتپردازی احساسی و غافلگیرکننده ترکیب کرده و داستانی آشنا را به سبکی تازه دوباره به میدان میآورد.
داستان «دورورو» دربارهی شمشیرزن جوانی به نام هیاکیمارو است که اعضای بدنش قبل از تولد قربانی شیاطین شده. با وجود همهی مشکلات، او برای پس گرفتن اندامهای از دست رفتهاش دست به کار شده و اندیشهی انتقام به سرش میافتد. این بازسازی توسط کازوهیرو فوروهاشی، کارگردان پیشکسوت در صنعت انیمه کارگردانی شده که در کارنامهاش میتوانید آثاری از قبیل «هانتر در برابر هانتر» (Hunter x Hunter)، «رورونی کنشین» (Rurouni Kenshin) و «موبایل سوت گاندام یونیکورن» (Mobile Suit Gundam Unicorn) را ببینید. «دوروو» یکی از انیمههای موفقی بود که کمک کرد استودیو ماپا خود را به عنوان یکی از بهترین استودیوهای انیمهسازی در این صنعت جا بیندازد.
۴. جوجوتسو کایسن (Jujutsu Kaisen)

- سال انتشار: ۲۰۲۰ تاکنون
- کارگردان: سونگو پارک، شوتا گوشوزونو، تاکرو ساتو
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۵ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: ۴.۹ از ۵
اغلب انیمهبازها استودیو ماپا را با این انیمه میشناسند؛ یک انیمهی شونن با عناصر فانتزی تاریک و ماجراجویی که با اینکه چندسالی از انتشار آن میگذرد، هنوز طرفداران پروپاقرص خود را از دست نداده است. به جز عناصر تاریک، کلی هم طنز عجیب و غریب در آن نهفته شده. علت محبوبیتش مشخص است. «جوجوتسو کایسن» شباهتهایی زیادی با انیمههای شونن محبوب دیگر، مثل «بلیچ» (Bleach) و «ناروتو» (Naruto) دارد؛ اما این بار با تمرکز بر وحشت ماورای طبیعی و در پسزمینهی ژاپن مدرن، که داستانی کاملاً منحصربهفرد را خلق میکند
با انتشار «جوجوتسو کایسن» در سال ۲۰۲۰، این مجموعهی استودیو ماپا به سرعت طوفانی در جهان انیمه به راه انداخت. «جوجوتسو کایسن» یک انیمهی تقریباً بینقص است که به لطف کیفیت انیمیشن، ریتم روایی درخشان و صداپیشگی فوقالعادهی آن، به یکی از بهترین انیمههای شونن سالهای اخیر تبدیل شده است. این انیمه، که اقتباسی از مانگای گگه آکوتامی به حساب میآید، داستان یوجی ایتادوری را روایت میکند که پس از بلعیدن یک شیء نفرینشده، ناخواسته وارد دنیای ماجراجویانهی جادوگران جوجوتسو میشود.
۳. فصل چهارم «حمله به تایتان» (Attack on Titan)

- سال انتشار: ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳
- کارگردان: تتسورو آراکی، یویچیرو هایاشی
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۹.۱ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: ۴.۹ از ۵
شکی در آن نیست که «حمله به تایتان» یکی از محبوبترین انیمههایی است که حداقل طی ده سال گذشته بین انیمهبازها مشهور شده. برخی معتقدند این میزان از محبوبیت برای «حمله به تایتان» زیادی است و برخی دیگر این انیمه را یکی از بهترین چیزهایی میدانند که بشریت تاکنون به تصویر آورده. مهم نیست شما در این سوگیریها طرف کدام را میگیرید؛ چون همه متفقالقولیم که «حمله به تایتان» یک انیمهی پیشگام است که هرگز فراموش نخواهد شد. پس از اینکه استودیو «ویت» (Wit Studio) تصمیم گرفت پس از فصل سوم دیگر به ساخت این انیمه ادامه ندهد، ماپا وارد عمل شد و از جایی که داستان نیمهکاره مانده بود، انیمه را دست گرفت و فصل چهارم و پایانی آن را ساخت.
راحت بگوییم، فصل چهارم «حمله به تایتان» فوقالعاده است. از داستانسرایی تأثیرگذار آن گرفته، تا انیمیشن روان، سکانسهای اکشن نفسگیر و موسیقی هیجانانگیز، همه در کنار هم جمع شدند تا فصلی از انیمه را بسازند که نهتنها داستان را به پایان میبرد، که آن را به بهترین شکل ممکن به مقصد میرساند. ناگفته نماند که کارگردانی کلی فصل هم بسیار خوب انجام شده است. خلاصه وقتی صحبت از «حمله به تایتان» میشود، بحثها بسیار است، اما یک چیز را میتوان با اطمینان گفت و آن اینکه استودیو ماپا با دست گرفتن فصل چهارم «حمله به تایتان»، یکی از بهترین انیمههای ده سال اخیر را به کارنامهاش اضافه کرد.
۲. دوروههدورو (Dorohedoro)

- سال انتشار: ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶
- کارگردان: یوئیچیرو هایاشی
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: ۴.۸ از ۵
قریب به دو دهه، کسی جرئت نمیکرد نزدیک مانگای شگفتانگیز کیو هایاشیدا برود و دست به اقتباس آن بزند؛ مانگایی استثنایی مملو از نقاشیهای گروتسک و شخصیتها و انرژی پرآشوبی که برای طرفداران، اقتباس آن غیرممکن به نظر میرسید. تا اینکه استودیو ماپا پا به میدان گذاشت و انگار رمز اقتباس این مانگا را شکست.
«دوروههدورو» انیمهای عجیب و غریب، پر از المانهای ژانر وحشت، کمدی سیاه و فانتزی است که هویت بصری متمایز آن، با تمام انیمههای دیگر این استودیو فرق دارد. اقتباس ماپا از «دوروههدورو» به یکی از بهترین انیمههای فانتزی تاریک تمام دوران تبدیل شده است؛ یک انیمهی تأثیرگذار که تمایل استودیو به ریسک کردن روی مانگاهای غیرمتعارف را نشان میدهد.
داستان «دوروههدورو» دربارهی مردی به نام کایمن است که نفرین شده. این نفرین سری مانند خزندگان به کایمن میدهد. قهرمان داستان ما همچنین از فراموشی رنج میبرد و میکوشد هویت واقعی و علت نفرین شدنش را کشف کند. دنیای دیستوپیایی که داستان در آن میگذرد، یک «حفره» با جادوگران و اسرار فراوان است و کلی شخصیت منحصربهفرد که کایمن با آنها روبرو میشود.
۱. مرد ارهبرقی (Chainsaw Man)

- سال انتشار: ۲۰۲۲ تاکنون
- کارگردان: ریو ناکایاما، ماکوتو ناکازونو
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۳ از ۱۰
- امتیاز وبسایت کرانچیرول به انیمه: ۴.۹ از ۵
«مرد ارهبرقی» یکی از جدیدترین انیمههای استودیو ماپا است که تنها با یک فصل، به بهترین انیمهی این استودیو تبدیل شد. انیمیشن شگفتانگیز «مرد ارهبرقی» و کارگردانی منحصربهفرد و سینماتیک آن، چیزی نیست که بتوانید مانندش را در سایر انیمههای این فهرست پیدا کنید. این انیمه سفر دنجی را دنبال میکند؛ پسرک شوربختی که با یک شیطان ترکیب شده و به مرد ارهبرقی تبدیل میشود؛ سپس به سازمانی میپیوندد که کارش، شکار شیاطین است.
«مرد ارهبرقی»، که به راحتی بین بهترین انیمههای شونن جای میگیرد، نهتنها ژانرِ شونن را دگرگون کرد، که استانداردها را برای سایر انیمههای اکشن بالا برد. صحنههای اکشن در این انیمه به وفور پیدا میشوند که در نگاه اول مثل CGI به نظر میرسند. اما در واقع این صحنهها همه دوبعدی هستند و حاصل تلاش عدهی زیادی که از جان و دل برای انیمه مایه گذاشتهاند. موسیقی متن شگفتانگیز، در کنار داستان و کاراکترهایی منحصربهفرد، همه و همه ترکیبی عالی از ماجراجویی، نقد اجتماعی و سرگرمی را ساختهاند که یک بار دیدنش برای درک کامل درخشش آن کافی نیست. پس از فصل اول انیمه، فیلم «مرد ارهبرقی: آرک رزه» (Chainsaw Man – The Movie: Reze Arc) هم به سینماها آمد که داستانش را میتوانید میانپردهای بین فصل اول و دوم انیمه در نظر بگیرید که داستانی فرعی با محوریت کاراکتر رزه و رابطهی او با دنجی را دنبال میکند.
منبع: Collider





