چین برای نخستین بار از نزدیک روی سطح ماه آب کشف کرد

۲۰ دی ۱۴۰۰ | ۱۵:۳۰ ۲۲ دی ۱۴۰۰ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۲ دقیقه
سایت فرود فضاپیمای چانگ‌ای 5 و سنگ دارای آب

برای نخستین بار پس از سال‌ها مطالعه و تشخیص، کاوشگر چانگ‌ای ۵ چین موفق شد نشانه‌هایی از آب را از نزدیک در سطح ماه شناسایی کند.

یک تیم پژوهشی مشترک به سرپرستی پروفسور «لین یانگ‌تینگ» (LIN Yangting) و «لین هونگ‌لی» (LIN Honglei) از مؤسسه‌ی زمین‌شناسی و ژئوفیزیک آکادمی علوم چین (IGGCAS) در داده‌های طیفی بازتابی از سطح ماه که توسط فرودگر «چانگ‌ای-۵» (Chang’e-5) به‌دست آمده بود، نشانه‌های مشاهده کردند و این نخستین شواهد از وجود آب در محل روی ماه است.

این مطالعه که ۷ ژانویه (۱۷ دی) در نشریه‌ی «ساینس ادونسز» (Science Advances) منتشر شد، توسط پژوهشگرانی از مرکز ملی علوم فضایی CAS، دانشگاه هاوایی در مانوآ، مؤسسه‌ی فیزیک فنی شانگهای CAS و دانشگاه نانجینگ انجام شده است.

بسیاری از مشاهدات مداری و اندازه‌گیری‌های نمونه که در دهه‌ی گذشته انجام شده‌اند، شواهدی مبنی بر وجود آب (به‌صورت هیدروکسیل و یا H2O) در ماه ارائه کرده‌اند اما تاکنون هیچ اندازه‌گیری از نزدیک روی سطح ماه انجام نشده بود.

حالا فضاپیمای چانگ‌ای ۵ که بر روی یکی از جوان‌ترین مناطق بازالتی واقع در عرض جغرافیایی میانی روی ماه فرود آمد، ۱۷۳۱ گرم نمونه را به زمین بازگردانده است. این نخستین مأموریت بازگردانی نمونه‌های ماه پس از بیش از ۴۰ سال، یعنی از زمان مأموریت «لونا ۲۴» (Luna 24) اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۷۶ میلادی بود.

علاوه بر این پیش از نمونه‌برداری و بازگرداندن خاک ماه به زمین، «طیف‌سنج کانی‌شناسی ماه» (LMS) روی سطح‌نشین، اندازه‌گیری‌های طیفی بازتابی از سنگ‌پوشه‌ها و یک سنگ را انجام داد و درنتیجه فرصت بی‌سابقه‌ای را برای شناسایی آب‌های سطحی ماه فراهم کرد.

شناسایی مولکول‌های آب در سطح ماه توسط کاوشگر چانگ‌ای-5 چین

شناسایی مولکول‌های آب در سطح ماه توسط کاوشگر چانگ‌ای-۵ چین
Credit: LIN Honglei

آب (به‌صورت OH یا H2O) را می‌توان با استفاده از ویژگی‌های طیفی آن در ابعاد حدود ۳ میکرومتر تشخیص داد. اما از سویی در ابعاد بیش از ۲ میکرومتر، انتشار حرارتی از سطح گرم ماه، ویژگی‌های طیفی را به‌طور قابل توجهی تغییر می‌دهد و دچار خطا می‌کند. بنابراین پژوهشگران از یک مدل تصحیح گرمایی برای تصحیح طیف دریافت شده از LMS استفاده کردند و در نتیجه طیف جذبی در ابعاد ۲٫۸۵ میکرومتر با قاطعیت در محل فرود چانگ‌ای ۵ مشاهده شد.

تجزیه‌وتحلیل کمی طیف نشان می‌دهد که خاک ماه در محل فرود، حاوی کمتر از ۱۲۰ppm آب است که بیشتر به اثر باد خورشیدی نسبت داده می‌شود و این عدد با تجزیه‌وتحلیل اولیه‌ی نمونه‌های بازگشتی چانگ‌ای ۵ هم مطابقت دارد. گفته می‌شود ممکن است باد خورشیدی به‌تدریج اتم‌های هیدروژن را به سمت ماه برده باشد. در مقابل بررسی یک سنگ سبک و متخلخل (CE5-Rock) طیف جذبی بسیار قوی‌تری در ابعاد ۲٫۸۵ میکرومتر نشان داد که در حدود ۱۸۰ppm اندازه‌گیری شد و از منبع آب اضافی از داخل ماه حکایت دارد.

نتایج تحلیل‌های سنجش از دور ترکیبی و مداری نشان می‌دهد که این سنگ ممکن است از یک واحد بازالتی قدیمی‌تر جدا شده و به محل فرود چانگ‌ای ۵ پرتاب شده باشد. بنابراین بر اساس محتوای آب کمتر در خاک، در مقایسه با محتوای آب بیشتر در قطعه سنگ، این احتمال وجود دارد که در زیر سایت فرود، در گوشته‌ی ماه گاززدایی روی داده است.

این کشف با فوران‌های طولانی‌مدت آتشفشانی در منطقه‌ی «پروسلاروم کریپ» (Procellarum KREEP) که از پتاسیم، عناصر زمینی کمیاب و فسفر تشکیل شده، سازگار است و همچنین داده‌های زمین‌شناختی ارزشمندی را برای تجزیه‌وتحلیل نمونه‌های آورده شده توسط چانگ‌ای ۵ فراهم می‌کند. اگر این تحقیقات به کشف منابع قابل توجه آب در محل بینجامد، می‌تواند عاملی مؤثر برای حضور طولانی‌مدت فضانوردان انسانی در ماه باشد.

عکس کاور: سایت فرود فضاپیمای چانگ‌ای ۵ و سنگ دارای آب
Credit: CNSA/LIN Honglei

منابع: SciTechDaily

برچسب‌ها :
دیدگاه شما

۲ دیدگاه
  1. Avatar Parmis saghi

    دیگه تمومه اگه زمین نابود شد وسیله هاتونو جمع کنین میریم ماه تو چهار وجب خاک زندگی کنیم! من حدس میزنم ایلان ماسک داره به خونه هایی که متناسب جو ماهن میسازه!

  2. Avatar مخمد

    این چین اگر آب پیدا کنه ازهمه شناگرتره دراحادیثم هست که آخر به خاورمیانه حمله میکنه لابد مزه منابع می ره تو دهنش جمعیتم که داره اگر کسیرا جلوش نبینه حمله میکنه این آدمها باید سیر بشن. دین وایمونم ندارند همه چیز را میخورن میبرند .البته ما خودمون درحال قدرت بهش دادن هستیم باور کنید ازهمین الان فکر تصاحب ماه است