عظمت واقعی؛ با سفینه‌ی ۵۵ تنی که برای «تلماسه ۳» ساخته آشنا شوید
جشنواره فیلم ساوانا SCAD از پاتریس ورمت، برگزیده جایزه «۱۰ چهره آینده‌دار در عرصه هنرهای سینمایی» و جایزه تاثیرگذاری خلاقانه در طراحی صحنه مجله ورایتی، تقدیر کرد.
پاتریس ورمت، طراح صحنه مجموعه «تلماسه»، وعده می‌دهد که سومین و آخرین قسمت این مجموعه، اثری تماشایی و پرشکوه خواهد بود. او برای توصیف ابعاد این فیلم، از نمایش آتش‌بازی مثال می‌زند: «می‌دانید وقتی به تماشای آتش‌بازی می‌روید و برگزارکنندگان همه‌چیز را رو می‌کنند و در پایان، ناگهان می‌گویند: یک چیز دیگر هم برایتان داریم؟ فیلم ما هم قرار است همین حال‌وهوا را داشته باشد.» او با این توضیح، از تماشاگران می‌خواهد خود را برای تجربه‌ای بزرگ و غافل‌گیرکننده آماده کنند.
«تلماسه: بخش سه» (Dune: Part Three) قرار است ۱۸ دسامبر اکران شود. در این فیلم، تیموتی شالامی بار دیگر در نقش پل اتریدیز ظاهر می‌شود. داستان فیلم ۱۷ سال پس از وقایع قسمت دوم می‌گذرد؛ فیلمی که با به قدرت رسیدن پل به پایان رسید. قسمت سوم با الهام از رمان «مسیحای تلماسه» نوشته فرانک هربرت ساخته شده و به پیامدهای حکومت پل در مقام امپراتور می‌پردازد. امپراتوری او اکنون باید با نتایج تصمیم‌ها و اقدام‌های گذشته خود روبه‌رو شود.
ورمت امسال جایزه تاثیرگذاری خلاقانه مجله ورایتی را در جشنواره فیلم ساوانا دریافت کرد. او در گفت‌وگویی با جاز تانگ‌کی، سردبیر بخش هنرمندان سینمایی ورایتی، درباره روند طراحی صحنه فیلم تازه صحبت کرد؛ هرچند در طول مصاحبه مراقب بود جزئیات مهم داستان و عناصر غافل‌گیرکننده فیلم را فاش نکند.
دنی ویلنوو، کارگردان فیلم، تنها یک دستورالعمل مشخص برای ورمت داشت: «هیچ‌کدام از صحنه‌های ساخته‌شده نباید تکراری باشند.» ورمت هم این خواسته را جدی گرفت و تلاش کرد حتی با وجود بازگشت به دنیایی آشنا، از تکرار ایده‌ها و طراحی‌های قسمت‌های قبلی دوری کند.
او در بخشی از گفت‌وگو، از دشواری‌های ساخت سکانس آغازین فیلم پرده برداشت؛ سکانسی که به گفته خودش، ایده‌ای «دیوانه‌وار» پشت آن قرار داشت. ورمت توضیح داد: «طرح‌های اولیه‌ای که آماده کرده بودم، گستره‌ای وسیع از شن‌های سیاه را نشان می‌داد که سفینه‌ها در آن به سیاره‌ای حمله می‌کنند.» یکی از سفینه‌هایی که برای این سکانس ساخته شد، به‌تنهایی ۵۵ تن وزن داشت؛ سازه‌ای عظیم که اجرای صحنه‌های مربوط به آن، برنامه‌ریزی و تمهیدات فنی پیچیده‌ای می‌طلبید.
ورمت درباره چگونگی اجرای این ایده گفت: «باید سفینه را زیر زمین قرار می‌دادیم و روی آن را با خاک می‌پوشاندیم. در تمام طول این سکانس باران می‌بارد. به همین دلیل از سازه‌های متحرک و تجهیزات چرخان مخصوص استفاده کردیم تا بتوانیم یک نبرد بزرگ را به تصویر بکشیم. فقط یک سفینه ساختیم؛ سفینه‌ای که دوربین می‌توانست فضای داخلی و خارجی آن را از تمام زوایا و در یک نمای ۳۶۰ درجه نشان دهد. هر دو روز یک‌بار، جرثقیلی در طول روز به محل فیلم‌برداری می‌آمد و سفینه را بلند می‌کرد. طبیعتا برای تخلیه تمام آب جمع‌شده هم به سیستم پمپاژ نیاز داشتیم.» او معتقد است تمام این دشواری‌ها ارزش نتیجه نهایی را داشته است.
ورمت در توضیح رویکرد مشترکش با ویلنوو به نکته‌ای اشاره کرد که از ابتدا در همکاری آن‌ها اهمیت داشته است: پرهیز از تکرار، حتی زمانی که هر دو در حال کار روی یک جهان داستانی واحد هستند. او گفت: «یکی از جنبه‌های لذت‌بخش کار با دنی این است که هیچ‌وقت نمی‌خواهیم خودمان را تکرار کنیم؛ حتی اگر در همان دنیای قبلی باشیم.» به گفته او، این دو یک اصل مشترک دارند: «بیایید یکدیگر را به چالش بکشیم و کاری کنیم که نتیجه متفاوت باشد.»
البته مسیر حرفه‌ای ورمت مدت‌ها پیش از ورود به دنیای «تلماسه» آغاز شده بود. او در ابتدای فعالیتش در صنعت سینما، روی ساخت موزیک‌ویدیوها کار می‌کرد. همکاری با یکی از کارگردانان به او کمک کرد تا جایگاه واقعی خود را در این حرفه پیدا کند. ورمت در این‌باره گفت: «متوجه شدم که می‌توانم دیدگاه و جهان‌بینی کارگردان را درک کنم.» این تجربه علاوه بر ایجاد علاقه‌ای جدی به طراحی صحنه، هیجان و آدرنالین مورد نیاز او را هم فراهم می‌کرد.
آشنایی ورمت و ویلنوو نیز به سال‌ها پیش بازمی‌گشت. این دو دوستان مشترکی داشتند و در اوایل دهه ۲۰۰۰ در ساخت چند آگهی تبلیغاتی با یکدیگر همکاری کرده بودند. ورمت از طرفداران جدی آثار ویلنوو بود، اما برنامه‌های کاری آن‌ها هیچ‌وقت به شکلی پیش نرفته بود که فرصت همکاری در یک فیلم بلند سینمایی فراهم شود.
ورمت در ادامه، ماجرایی را تعریف کرد که سرانجام مسیر حرفه‌ای او را تغییر داد: «قرار بود طراحی صحنه فیلم «باشگاه خریداران دالاس» (Dallas Buyers Club) را بر عهده بگیرم، اما ژان-مارک ولی به من گفت: “پاتریس، ساخت آن فیلم یک سال به تعویق می‌افتد.”» وقتی ویلنوو از این موضوع باخبر شد، برای ورمت پیامکی فرستاد. ورمت با یادآوری آن لحظه گفت: «همان پیامک زندگی‌ام را تغییر داد.»
به این ترتیب، این دو سرانجام در سال ۲۰۱۳ فرصت همکاری پیدا کردند. حاصل این همکاری، فیلم «دشمن» (Enemy) بود؛ نخستین فیلم انگلیسی‌زبان دنی ویلنوو که آغازگر یکی از مهم‌ترین همکاری‌های حرفه‌ای او با ورمت شد.
وقتی ویلنوو پیشنهاد ساخت «تلماسه» را مطرح کرد، ورمت به‌خوبی می‌دانست که رمان فرانک هربرت چه جایگاهی در زندگی و ذهنیت این فیلم‌ساز دارد. او درباره علاقه دیرینه ویلنوو به این اثر گفت: «دنی از ۱۵ سالگی برای ساخت این فیلم استوری‌بورد طراحی می‌کرد. او دقیقا می‌دانست می‌خواهد به کجا برسد.» همین شناخت عمیق از جهان داستانی هربرت، مسیر مشخصی پیش روی گروه طراحی صحنه قرار می‌داد؛ هرچند جان بخشیدن به چنین دنیای گسترده‌ای همچنان چالش‌های فراوانی داشت.
ورمت پس از دریافت ۱۰۰ صفحه نخست فیلمنامه و مرور دوباره رمان، یادداشت‌برداری مفصلی را آغاز کرد. با این حال، تجربه همکاری‌های قبلی با ویلنوو به او آموخته بود که در طراحی هر عنصر، باید منطق و دلیلی مشخص وجود داشته باشد. او توضیح داد: «چه در «سیکاریو» (Sicario)، چه در «دشمن»، «تلماسه» یا «ورود» (Arrival)، هر چیزی باید در خدمت روایت داستان باشد. اگر قرار است شیئی در این جهان خیالی وجود داشته باشد، باید بتوانیم آن را بر پایه واقعیت توجیه کنیم.»
این اصل، یکی از مهم‌ترین پایه‌های رویکرد ورمت به طراحی صحنه است. از نگاه او، حتی عجیب‌ترین سازه‌ها و اشیای متعلق به جهان‌های علمی-تخیلی نیز نباید صرفا ظاهری خیال‌انگیز داشته باشند. هر عنصر باید از منطق درونی جهان فیلم پیروی کند و به شکلی باورپذیر در آن جای بگیرد. به همین دلیل، طراحی صحنه برای او فقط ساخت محیط‌های چشم‌نواز نیست، بلکه بخشی از فرایند قصه‌گویی در سینما به شمار می‌رود.
او همچنین تاکید کرد که طراحی صحنه، فرایندی کاملا گروهی است و پیشبرد آن بدون همکاری نزدیک با دیگر مدیران بخش‌های مختلف تولید امکان‌پذیر نیست. ورمت در این‌باره گفت که آن‌ها از همان مراحل ابتدایی، ایده‌ها را با یکدیگر در میان می‌گذارند و هم‌زمان به بررسی امکانات اجرایی، محدودیت‌های فنی و مسائل لجستیکی می‌پردازند تا بتوانند راهی عملی برای تحقق ایده‌های خلاقانه پیدا کنند.
در «تلماسه»، ورمت وظیفه جان بخشیدن به سیاره گیدی پرایم را نیز بر عهده داشت؛ سیاره‌ای تاریک و سیاه که قلمرو خاندان هارکونن‌هاست. او برای طراحی فضای سرد این جهان، از مخازن صنعتی فاضلاب الهام گرفت تا بتواند محیطی خشن، سنگین و به‌دور از هرگونه جلوه آشنای زندگی انسانی خلق کند. در کنار آن، ساخت قلعه اتریدیز و طراحی بخش‌هایی از سیاره آراکیس نیز در فهرست مسئولیت‌های او قرار داشت. آزمایشگاه امپراتوری نکسوس در آراکیس هم یکی دیگر از فضاهایی بود که گروه طراحی صحنه برای شکل دادن به آن تلاش کرد.
ساخت این آزمایشگاه، چالش جداگانه‌ای برای گروه تولید به همراه داشت. با این حال، همکاری نزدیک ورمت با گرگ فریزر، مدیر فیلم‌برداری، و دیگر مدیران بخش‌های مختلف باعث شد آن‌ها بتوانند صحنه مورد نظر را بدون دست‌کاری و شبیه‌سازی نور طبیعی خورشید اجرا کنند. هماهنگی میان طراحی صحنه، نورپردازی و فیلم‌برداری در این مرحله اهمیت ویژه‌ای داشت و امکان اجرای ایده‌ای را فراهم کرد که در نگاه نخست شاید عملی به نظر نمی‌رسید.
ورمت در پایان، با اشاره به تجربه ساخت این فیلم و ایده‌هایی که در جریان تولید به واقعیت تبدیل شدند، به نکته‌ای ساده اما مهم رسید: «درس اصلی این است که هیچ‌وقت از ایده‌های دیوانه‌وار دست نکشید.»
منبع: Variety
