خواص طلا چیست؛ بررسی حقایق علمی و خرافات رایج در طب سنتی

طلا از قرن‌های گذشته علاوه بر جلوه زینتی با ادعاهای درمانی در طب سنتی یا احکام ویژه فقهی در دین اسلام و فرضیه‌های فیزیولوژیک درباره تفاوت اثر آن بر زنان و مردان شناخته می‌شود. طب نوین بین باورهای عامیانه سنتی و کاربردهای آزمایشگاهی نانوذرات طلا تفاوت قائل است و برای بسیاری از درمان‌های ادعاشده هیچ مدرک علمی وجود ندارد. اگر با قصد و نیت دیگری به جز زیبایی و سرمایه‌گذاری به خرید طلا فکر می‌کنید، بهتر است اول این مقاله را به دقت بخوانید. در این مقاله متوجه می‌شوید واقعا خواص طلا چیست و مرز بین باورهای قدیمی و واقعیت‌های تجربی را درک می‌کنید.

خواص طلا در طب سنتی ایرانی

طبیبان قدیمی ایرانی طلا را به عنوان عنصری با طبیعت معتدل مایل به گرم و خشک توصیف می‌کردند و کاربردهای موضعی و دارویی گوناگونی برای آن ذکر می‌کردند.

باور به طبیعت گرم و تر طلا

در کتاب‌های دانشمندهایی مثل ابن‌سینا و ابوریحان بیرونی طلا فلزی با مزاج گرم و تر یا معتدل در گرما معرفی شده است. آن‌ها معتقد بودند قرار گرفتن این فلز در مجاورت پوست می‌تواند به تقویت روحیه و رفع بیماری‌های سردمزاج کمک کند.

ابن‌سینا در کتاب قانون طلا را مفرح قلب و مقوی اعضای اصلی بدن معرفی می‌کند و حتی استفاده از براده‌های بسیار ریز آن را در ترکیب برخی معجون‌های درمانی کهن تجویز کرده است.

کاربردهای ذکرشده برای طلا در منابع طب سنتی

استفاده از ابزارهای طلا در جراحی‌های سنتی برای داغ کردن زخم‌ها رواج داشته است. پزشکان اعتقاد داشتند طلا به خاطر آنکه زنگ نمی‌زند، مانع از عفونت موضع داغ‌شده می‌شود و گوشت اضافه ایجاد نمی‌کند.

استفاده از میل‌های ساخته‌شده از طلا برای کشیدن سرمه در چشم با هدف تقویت بینایی و درمان التهابات پلک توصیه می‌شد. شاید باور نکنید اما در بخش دیگری از این کتاب‌ها نگه‌داشتن تکه‌ای از طلا در دهان برای کاهش تپش قلب ناشی از ترس به چشم می‌خورد.

طلای کلوئیدی و جایگاه آن در طب سوزنی و طب مکمل

محلول‌های حاوی ذرات بسیار ریز معلق که به طلای کلوئیدی شهرت دارند، در شاخه‌هایی از طب سنتی برای بهبود دردهای مفصلی یا تقویت حافظه معرفی می‌شوند. در طب سوزنی جدید هم گاهی سوزن‌هایی با روکش طلا برای تحریک جریان انرژی در نقاط خاص بدن استفاده می‌شود.

پیروان این روش‌ها باور دارند که این فلز می‌تواند تعادل الکتریکی مسیرهای عصبی را در مقایسه با سوزن‌های فولادی بهتر برقرار کند.

خواص طلا برای بدن

درباره تماس طلا با اندام‌های انسان ادعاهایی پیرامون بالا بردن سرعت گردش خون و آرامش بافت‌های عضلانی وجود دارد. البته لازم است به همه موارد به چشم علمی هم نگاه کرد و نظر پزشکان را جویا شد.

تاثیر ادعاشده بر گردش خون و سلامت قلب و عروق

در باورهای عامیانه و سنتی آمده است که استفاده از اکسسوری‌های فلزی مثل طلا به تنظیم فشار خون و بهبود عملکرد قلب کمک می‌کند. طرفداران این دیدگاه استدلال می‌کنند که تماس این فلز با پوست دمای موضعی را تنظیم می‌کند و رگ‌های سطحی را باز می‌کند. البته آزمایشگاه‌های پزشکی هیچ‌وقت این ادعا را تایید نکردند.

خاصیت ضدالتهابی و آرام‌بخشی ذکرشده برای طلا

خیلی‌ها می‌گویند بعد از استفاده از زیورآلات طلا احساس آرامش ذهنی و کاهش تنش‌های عصبی را تجربه کرده‌اند. از طرفی در تاریخ داروسازی قرن 20 ترکیباتی موسوم به نمک‌های طلا به شکل داروی تزریقی برای مهار پیشرفت روماتیسم مفصلی و کاهش التهاب مفاصل به کار می‌رفت.

نکته مهم: نبود شواهد علمی قطعی و لزوم احتیاط

زیورآلات طلا دارو یا ابزار پزشکی نیستند و نباید به عنوان درمان بیماری‌ها از آن‌ها استفاده شود. نهادهای علمی از جمله سازمان غذا و دارو هیچ جواهر زینتی را به عنوان درمان قطعی بیماری تایید نکرده‌اند.

یعنی هیچ بیماری نباید تجویز پزشک را با خواص طلا در طب سنتی عوض کند. طلای دیجیتال یا خرید فیزیکی فقط جنبه مالی و زینتی دارد و هدف درمانی را پوشش نمی‌دهد.

خواص طلا برای زنان

خانم‌ها معمولا برای زیبایی ظاهری سراغ طلا می‌روند. اما باورهایی درباره استفاده طلا توسط خانم‌ها وجود دارد.

باورهای رایج درباره تاثیر طلا بر آرامش و تعادل هورمونی زنان

قدیمی‌ها ادعا می‌کردند که طلا با ساختار فیزیولوژیک زنان سازگاری بالایی دارد. حتی می‌تواند به تعادل هورمون‌ها در دوره‌های استرس‌زا کمک کند. در برخی متون قدیمی آمده است که همراه داشتن قطعاتی مانند زنجیر یا النگو می‌تواند رخوت و سستی بدن زنان را کاهش دهد.

در جستجوی این‌که خواص طلا برای زنان چیست، متون قدیمی به هماهنگی این فلز با سیستم باروری و بهبود خلق‌وخو نیز اشاره کرده‌اند اما پژوهش‌های جدید این حرف‌ها را در حد تلقین ارزیابی می‌کند.

ارتباط زیورآلات طلا با زیبایی، اعتماد به نفس و سبک زندگی

خرید النگو زنانه یا استفاده از زیورآلات دیگری مثل گردنبند و گوشواره حس رضایت شخصی و اعتمادبه‌نفس را بالا می‌برد. روان‌شناسان می‌گویند استفاده از زیورآلات نقش مستقیم در ایجاد تصویر مثبت از خود دارد. یعنی می‌توانیم بخش مهمی از خواص طلا برای بدن زن را از جنبه روانی ببینیم.

نکات احتیاطی؛ حساسیت پوستی و واکنش آلرژیک به طلای کم‌عیار

طلای خالص با عیار 24 عنصری خنثی است و حساسیت پوستی ایجاد نمی‌کند. اما زیورآلات ساخته شده در بازار مانند طلای 18 عیار یا 14 عیار  با فلزاتی مثل نیکل و مس و روی ترکیب می‌شوند تا استحکام پیدا کنند. در افرادی با پوست حساس نیکل موجود در آلیاژ طلا منجر به قرمز شدن یا خارش پوست می‌شود.

خواص طلا برای بدن مرد و خواص طلا برای مردان

درباره استفاده مردان از طلا دیدگاه‌های زیادی وجود دارد.

باورهای رایج درباره فواید طلا برای مردان

در برخی منابع طب سنتی هندی استفاده محدود از طلا برای مردان جهت دفع سردی و سودا دیده می‌شود. البته در فرهنگ ایرانی و اسلامی استفاده زینتی از آن برای آقایان با محدودیت روبرو است. به همین خاطر الان انتخاب گزینه‌های جایگزین مثل استیل یا پلاتین و خرید انگشتر مردانه غیرطلا گسترش پیدا کرده است.

دیدگاه‌های متفاوت درباره فواید و مضرات طلا برای مردان

برخی گزارش‌های غیررسمی در دهه‌های گذشته ادعا کردند یون‌های طلا از طریق منافذ پوست جذب می‌شوند و روی گلبول‌های سفید خون آقایان تاثیر منفی می‌گذارند. البته فیزیولوژیست‌ها می‌گویند ذرات طلا در ابعاد میکروسکوپی جواهرات نمی‌توانند از لایه‌های مرده پوست عبور کنند. هیچ مطالعه بالینی هم استانداردی نشان نداده است که خواص طلا برای بدن مرد یا مضرات آن مستقیما سیستم ایمنی و گلبول‌ها و هورمون تستوسترون را تحت‌تاثیر قرار دهد.

خواص طلا در اسلام

فقه اسلامی درباره استفاده از طلا احکام مشخصی بر پایه جنسیت و عیار دارد.

حکم استفاده از طلای زرد برای مردان

بر اساس فتوای مراجع تقلید شیعه و سنی استفاده از زیورآلات ساخته شده از طلای زرد برای آقایان حرام است. این حکم شامل انواع گردنبند، پلاک، دستبند و حتی ساعت مچی با بدنه طلا می‌شود.

حتی خواندن نماز در حالی که مرد زیورآلاتی از جنس طلا داشته باشد، باطل اعلام شده است. استثنای این حکم فقط در مواردی مانند درمان‌های پزشکی خاص یا دندانپزشکی است.

دیدگاه فقهی درباره طلای سفید و پلاتین

در حکم طلا نام‌گذاری تجاری ملاک نیست و ماهیت عنصر مهم است. طلای سفید که در اصل آلیاژی از طلای زرد است، همان حکم طلای زرد را دارد و پوشیدن آن برای آقایان جایز نیست. البته پلاتین از نظر شرعی برای مردان حلال است و استفاده از آن منعی ندارد.

جایگاه طلا برای زنان در فقه اسلامی

استفاده از انواع زیورآلات طلا به هر رنگ و شکلی برای زنان مجاز است. خانم‌ها می‌توانند در نماز هم از زیورآلات خود استفاده کنند. اسلام استفاده از زیورآلات را برای زنان مجاز دانسته و فقط رعایت حدود عرفی و دوری از اسراف را گوشزد کرده است.

آیا طلا خاصیت درمانی علمی اثبات‌شده دارد؟

دانشمندان از نانوذرات طلا به عنوان حامل‌های هوشمند دارو برای انتقال مستقیم ترکیبات ضدسرطان به تومورها استفاده می‌کنند. همچنین در تست‌های تشخیص سریع مانند کیت‌های بارداری و تست‌های عفونی ذرات کلوئیدی طلا به عنوان نشانگر رنگی عمل می‌کنند.

جواهرات معمولی توانایی آزادسازی یون‌های فعال در بافت پوست را ندارند و ویژگی‌های مولکولی آن‌ها نمی‌تواند امکان درمان بیماری‌های داخلی را فراهم کند. بنابراین ادعای درمان کم‌خونی یا بهبود بیماری‌های قلبی و اصلاح سوخت‌وساز با پوشیدن زیورآلات اعتبار ندارد. خرید انگشتر مردانه و بقیه زیورآلات مردانه برای هدیه یا زیبایی انجام می‌شود و نمی‌تواند به عنوان داروی درمانی از آن استفاده کرد.

اشتباهات رایج درباره خواص طلا

باورهای غلط زیادی درباره خواص طلا وجود دارد که هیچ‌کدام از آن‌ها اصلا ریشه علمی معتبر ندارند.

• باور به شفا دادن قطعی بیماری‌ها صرفا با داشتن یا پوشیدن طلا
• گره زدن خواص درمانی به عیار یا خلوص طلا بدون منبع علمی
• تعمیم باورهای طب سنتی به عنوان توصیه پزشکی جایگزین درمان رسمی
• ارتباط دادن زمان‌های خاص خرید به جذب انرژی درمانی
• یکی دانستن نمک‌های دارویی طلا با طلای زینتی
• خنثی بودن تمام زیورآلات طلا در برابر آلرژی

انتخاب هدایا و سنت‌های پیرامون طلا

خرید طلا در مناسبت‌های اجتماعی با هدف ابراز علاقه یا ثبت خاطرات انجام می‌شود. موقع انتخاب هدیه برای مناسبت‌هایی مثل سالگردها مقاله‌ای مثل بهترین طلا برای هدیه دادن را به شما معرفی می‌کنیم.

موقع شروع زندگی مشترک هم بررسی مقالاتی مانند هدایای طلای مراسم نامزدی به انتخاب ست‌های استاندارد کمک می‌کند. این مدل مقالات نشان می‌دهند، ارزش طلا عمدتا در حوزه‌های زینتی و اقتصادی و روان‌شناختی نمایان می‌شود.

جمع‌بندی

طلا فلزی با پایداری شیمیایی بالا است که از قرن‌ها پیش در کانون توجه طب سنتی و احکام مذهبی و باورهای فرهنگی قرار داشته است. طب سنتی برای این فلز طبع گرم و خواصی آرام‌بخش قائل است و فقه اسلامی چارچوب‌های مشخصی مثل حرمت استفاده برای مردان وضع کرده است. با وجود پیشرفت‌های دارویی در زمینه نانوذرات آزمایشگاهی طلا، هیچ شواهد معتبری مبنی بر درمانگری بیماری‌های داخلی به واسطه زیورآلات طلا وجود ندارد. درک این مسائل به من و شما کمک می‌کند تا به طلا به عنوان یک سرمایه پایدار و زینتی ماندگار نگاه کنیم و انتظار درمانی نامرتبط از آن نداشته باشیم.

منبع: دیجی‌کالا مگ