طرح رجیستری چگونه جلوی ورود گوشی‌های قاچاق را می‌گیرد؟

اسماعیل دلخموش ۲۹ مهر ۱۳۹۶ | ۲۰:۳۰ 22 جولای 2018

طرح رجیستری از جمعه هفته گذشته در شرایطی آغاز به کار کرد که عمر تلاش برای مبارزه با قاچاق دستگاه‌های موبایل و ایجاد یک سامانه قدرتمند بازدارنده در این حوزه به بیش از یک دهه می‌رسد. چرا طرحی که در سال ۱۳۸۵ شروع شد به شکست انجامید و مکانیزم جدید طراحی شده به چه شکل می‌تواند جلوی گوشی‌های قاچاق را بگیرد؟ این سامانه چگونه محصولات قاچاق را از محصولاتی که به چه شکل قانونی وارد کشور شده‌اند تشخیص می‌دهد؟ سعی کرده‌ایم در این نوشته به سوالاتی که درباره شیوه کار طرح رجیستری وجود دارد به طور خلاصه پاسخ بدهیم.

شکست طرح با IMEI های قلابی

سال ۱۳۸۵ بود که طرح رجیستری برای اولین بار اجرا شد و ظرف مدتی کمتر از یک سال با شکست روبرو شد. اما ایده اصلی طرح رجیستری در آن سال چه بود؟ طرح رجیستری سال ۱۳۸۵ براساس شناسه‌هایی با نام IMEI پی‌ریزی شده بود. هر  دستگاهی که سیم‌کارت در آن قرار می‌گیرد به ازای هر سیم کارت یک شناسه IMEI دارد. با ورود این دستگاه‌ها به گمرک، شماره IMEI آن‌ها اظهار و در سامانه ثبت می‌شد. در این شرایط بنا بر این بود که فقط به دستگاه‌هایی اجازه تماس مخابراتی داده شود که شناسه IMEI معتبر دارند و به صورت رسمی و قانونی وارد کشور شده‌اند. اما زمان زیادی نگذشت که مشخص شد اگر فردی به یک شناسه IMEI معتبر دسترسی داشته باشد می‌تواند از این شناسه برای صدها گوشی استفاده کند. بررسی‌های انجام شده در بازار موبایل ایران نشان می‌دهد شناسه‌های IMEI وجود دارند که از هر کدام آن‌ها بیش از ۱۰۰ هزار بار کپی شده است. این شرایط به وضوح نشان داد که طرح آنطور که پیشتر فرض شده بود قابلیت اجرایی ندارد و باید در برخی از اصول آن تجدید نظرهایی انجام شود.

حمله دوم به گوشی‌های قاچاق

هر دستگاه سیم‌‎کارت‌خور که بخواهد از شبکه مخابراتی استفاده کند مجموعه‌ای از اطلاعات را برای اپراتور ارسال می‌کند. یکی از این مولفه‌ها شماره دستگاه یا IMEI آن است، مولفه دیگر شماره موبایل کاربر یا MSISD است و مولفه سوم شماره چیپ‌ست سیم‌کارت یا IMSI است. در واقع برای برقراری هر تماس ابتدا هر یک از طرفین باید این اطلاعات را ارسال کنند و سپس می‌توانند امکان تماس مخابراتی داشته باشند.

طرح جدید رجیستری براساس ترکیب این سه مولفه تنظیم شده است. در این طرح سیستم جدید CID که توسط سازمان تنظیم مقررات اداره می‌شود به وجود آمده که ترکیب مولفه‌های مختلف یعنی شماره دستگاه، شماره موبایل و شماره چیپ‌ست سیم‌کارت را کنار هم نگه‌داری می‌کند.

طرح رجیستری حاصل سه‌سال مطالعه و سال‌ها تجربه

تدوین چنین طرح دقیقی که بتواند همه حفره‌های احتمالی را شناسایی کند به حدود ۳ سال مطالعه نیاز داشت. در عین حال بعضی از کشورهای اطراف مانند ترکیه و لبنان پیش از ایران این سیستم را به کار گرفته‌اند، به آن شکل عملیاتی داده‌اند و در حال حاضر آن را در کشور‌های‌شان اجرا می‌کنند. در عین حال  ITU یا اتحادیه بین‌المللی مخابرات هم طرح مورد بحث را تایید کرده است.

اما برای ساخت چنین پایگاه داده‌‎ای در سیستم جدید CID به ترکیب نیرو چند بخش مختلف کشور نیاز بود. سیستم امور گمرکی در کنار سامانه تجارت داخلی و سیستم همتا.

کالا رصد می‌شود

به محض ورود کالا به کشور از طریق گمرک شناسه‌های IMEI صادر خواهد شد با این تفاوت که این شناسه‌ها که توسط گمرک اعلام شده از طرف سامانه تجارت داخلی با مکانیزم‌هایی رصد خواهند شد. سامانه تجارت داخلی مسیر انتقال مالکیت IMEI را از توزیع‌کنندگان تا سطح خرده‌فروشان و مشتریان دنبال می‌کند.

وقتی مصرف کننده گوشی را دریافت کند همراه با آن یک کد فعال‌سازی هم دریافت خواهد کرد. به محض اینکه مصرف‌کننده سیم‌کارت را داخل محصولی که به شکل قانونی وارد شده قرار دهد و کد را فعال کند شماره دستگاه، شماره موبایل و شماره چیپ‌ست سیم کارت در داخل سیستم همتا ضبط می‌شود. در این شرایط اطلاعات در اختیار سامانه CID قرار می‌گیرد و اپراتورهای مخابراتی برای در اختیار قراردادن امکان اتصال به شبکه باید از سامانه CID استفاده کند. به این شکل گوشی‌ها قاچاق که کد فعال‌سازی ندارند نمی‌توانند از امکانات مخابراتی استفاده کنند.

دولت امیدوار است که با اتخاذ این سیستم پیچیده، دیگر امکان ورود گوشی قاچاق به ایران وجود نداشته باشد و این بار طرح رجیستری به طور کامل با موفقیت انجام شود.

برچسب‌ها :
دیدگاه شما

۱۲ دیدگاه
  1. سید سید

    سلام.کد فعالسازی 6 رقمی چیست؟

  2. حسین حسین

    برای فعالسازی به جز IMEI یه کد شش رقمی هم میخواد.الان گوشی رو اگه بخوایم از دیجیتال کالا بخریم این کد رو چجوری بهمون میده؟

  3. علی علی

    سلام
    یک سوال داشتم?
    اگه مثلا یک گوشی قاچاق یا رجیستری نشده است اگر به سیم کارت وصل نشود اما به وای فایADSL مخابرات وصل شود آیا جلوی اتصال گرفته خواهد شد یا فقط با سیم کارت قابل شناسایی است در طرح رجیستری?
    لطفا اگه کسی میدونه پاسخ بده
    ممنون

  4. سلام سلام

    اگر گوشی مد نظر شما تفاوت قیمتی فاحشی نکرده با خیال راحت از دیجی کالا بخرید
    با سرچ کلمه رجیستری در دیجی کالا مگ مقالات مفیدی در ضمینه سوال شما در سایت قرار دارد

  5. دانیال فرزانه ثابت دانیال فرزانه ثابت

    سلام و وقت به خیر.
    گوشی hTc 10 من در طرح رجیستری ثبت نشده….

    حالا من باشد چکار کنم تا مشکلی برابر ايجاد نشود؟
    لطف کنید راهنمایی کنید مرا.????

    با سپاس از شما

  6. دنبال فرزانه ثابت دنبال فرزانه ثابت

    سلام و وقت به خیر.
    گوشی hTc 10 من در طرح رجیستری ثبت نشده….

    حالا من باشد چکار کنم تا مشکلی برابر ايجاد نشود؟
    لطف کنید راهنمایی کنید مرا.????

    با سپاس از شما

  7. Amin Amin

    الان یه سؤالی پیش میاد
    کسی مه بخواد یه گوشی واسه یه نفر بخره باید چیکار کنه؟
    اگر بخواد تستش کنه باید سیمکارتشو بذاره روش خب
    تستشم نکنه بعدا معیوب باشه هزار جور بهونه میارن????
    راه اصلی درست جوابگوش چیه واقعا؟

  8. hamed hamed

    سلام
    دوتا سوال …
    1-وضعیت کسایی که به صورت مهمان وارد کشور میشند و بیشتر از دو سه هفته توی کشور نیستند و میخواهند از گوشی خودشان استفاده کنند چی میشه؟

    2- من اگر از سایتای خارجی خرید پستی موبایل کنم وضعیت رجیستر گوشی چجوری میشه؟

  9. سعید سعید

    این طرح هر چی که هست فقط و فقط دودش تو چشم مردم میره

  10. احمدرضا احمدرضا

    به نظرم این طرح هیچ سودی برای مصرف کننده نداره فقط باعث افزایش قیمت و تحمیل گارانتی های بی خاصیت به مردم میشه و البته حق گمرک یا همون درامدزایی برای دولت .

  11. مصطفی مصطفی

    سلام خسته نباشید
    یه سوال داشتم از خدمتتون،میخاستم گوشی خریداری کنم تو همین چندروز
    میشه راهنمایی کنین چ کارایی باید انجام بدم موقع خرید تا مطمعن شم گوشی قاچاق نیست
    همین ک سیم کارت داخل گوشی باشه و بشه باهاش تماس گرفت کافیه؟
    ممنون میشم پاسخ بدین

    1. سلام سلام

      اگر گوشی مد نظر شما تفاوت قیمتی فاحشی نکرده با خیال راحت از دیجی کالا بخرید
      با سرچ کلمه رجیستری در دیجی کالا مگ مقالات مفیدی در ضمینه سوال شما در سایت قرار دارد