موشک آلمانی که به فضا رسید

مهدی مومن زاده ۱۲ فروردین ۱۳۹۶ | ۱۵:۰۰ 14 مارس 2017

بیش از ۷۰ سال از موشک‌باران لندن می‌گذرد. درحالی پایتخت انگلستان زیر باران موشکی آلمان نازی قرار گرفته بود که لندنی‌ها هیچ راهی برای دفاع در مقابل سلاح جدید آلمانی‌ها نداشتند. سلاح مخوف و مرگبار هیتلر، V2 نام داشت. نخستین موشک بالیستیک هدایت‌شونده‌ی جهان که در اوج جنگ جهانی دوم روی سر مردم انگلیس آزمایش می‌شد. از سپتامبر ۱۹۴۴ تا پایان جنگ، در مجموع حدود ۳ هزار موشک V2 شلیک شد و جان ۹ هزار نفر را گرفت. با فتح برلین و فروپاشی رژیم نازی، متفقین به غارت سرمایه‌های مادی و معنوی آلمانی‌ها پرداختند. دانش ساخت موشک‌های بالیستیک، از جمله‌ سرمایه‌هایی بود که آمریکایی‌ها و روس‌ها آن را به خانه بردند. از خاکستر جنگ ققنوسی در حال متولد شدن بود؛ ققنوسی که تنها در عرض ۱۰ سال آغازگر عصر فضا شد. «ریچارد هالینگهام» (Richard Hollingham) گزارش می‌دهد.

پدرم، در یک صبح پاییزی سال ۱۹۴۴ نوجوانی بود که در ایستگاه «کرومر» (Cromer) واقع در شرق انگلستان منتظر قطار نشسته بود. صبح آفتابی و زیبایی بود و او می‌توانست در فراسوی دریای شمال، ساحل هلند را ببیند. خیلی وقت بود که آلمانی‌ها هلند را اشغال کرده بودند. پدرم از خاطره‌ی آن هنگام می‌‌‌‌‌گوید:«در افق سه بارقه‌ و خط نورانی را دیدم که اوج گرفتند و در استراتوسفر ناپدید شدند. می‌دانستم که آن‌ها موشک‌های V2 هستند و می‌روند جایی را نابود کنند.»

v2 با پرتاب‌گرهای متحرک، به سوی شهرهایی مثل لندن شلیک می‌شد

v2 با پرتاب‌گرهای متحرک، به سوی شهرهایی مثل لندن شلیک می‌شد

موشک‌های V2 هرکدام ۱۴ متر طول داشتند و ۹۰۰ کیلوگرم ماده‌ی منفجره حمل می‌کردند. نخستین V2 در ۸ سپتامبر ۱۹۴۴ در لندن فرود آمد و با ایجاد گودالی به قطر ۱۰ متر، ۳ نفر را کشت و ۲۲ نفر را مجروح کرد. برخلاف حملات هواپیماهای بمب‌افکن و یا حتی موشک کروز V1، این موشک جدید بدون هیچ هشدار قبلی در شهر‌های هدف فرود می‌آمد. از زمان شلیک تا برخورد به هدف فقط ۵ دقیقه طول می‌کشید. حرف «V» در نام این موشک، حرف نخست کلمه‌ی آلمانی «فرگلتونگس‌وافن» (Vergeltungswaffen) به معنی «سلاح انتقام» است. موشک V2 آخرین امید آلمانی‌ها برای ضربه زدن به دشمن بود.

موشک‌های V2 در عرض شش ماه هزاران نفر را کشتند

موشک‌های V2 در عرض شش ماه هزاران نفر را کشتند

پدرم از خاطره‌ی برخورد موشک این‌طور می‌گوید:«ناگهان در خیابانی نزدیک صدایی مهیب شنیده شد و ابری بزرگ از دود و گرد و غبار بالا رفت، موشک V2 برخورد کرده بود. V2 سلاح ترسناکی بود، تا قبل از برخورد و انفجار مهیب، هیچ‌گاه متوجه آمدن آن نمی‌شدید.» بیش از ۱۳۰۰ موشک V2 به سمت انگلستان شلیک شد و تعداد بیشتری نیز به بلژیک و فرانسه برخورد کرد.

موشک‌های V2 هرکدام ۱۴ متر طول داشتند و ۹۰۰ کیلوگرم ماده‌ی منفجره حمل می‌کردند

هرچند که آمار دقیقی وجود ندارد، ولی گفته می‌شود که این موشک‌ها حدود ۲ هزار و ۷۲۴ نفر را در انگلستان کشتند. آماری وحشتناک‌تر نشان می‌دهد که دست‌کم ۲۰ هزار نفر در جریان ساخت اجباری این موشک‌ها جان خود را از دست دادند. یک مورخ فضایی از موزه‌ی علم لندن به نام «دوگ میلارد» (Doug Millard) می‌گوید:«معمولا مردم خیلی راحت از کنار این آمار می‌گذرند، ولی این کار اشتباه است.» معمولا زندانی‌هایی که در چنگ آلمانی‌ها بودند، بسته به تخصصی که داشتند، به کارخانه‌ای زیرزمینی، نزدیک کمپ زندانیان «بوخن‌والد» (Buchenwald) در مرکز آلمان آورده می‌شدند. آن‌ها در شرایطی بسیار سخت بدون نور آفتاب، با استراحت، غذا و بهداشت کم مجبور به کار کردن بودند. بسیاری از آن‌ها با اتهام خرابکاری عمدی اعدام شدند. شاهدان عینی می‌گویند که زندانیان از جرثقیل‌های بالای خطوط تولید موشک به دار آویخته می‌شدند.

شهر پینموند آلمان، مکانی مخفی برای توسعه‌ی موشک‌های V2 بود

شهر پینموند آلمان، مکانی مخفی برای توسعه‌ی موشک‌های V2 بود

با وجود این پیشینه‌ی تاریخی از کارخانه‌های تولید موشک V2، از مخترع این موشک یعنی «ورنر فون براون» (Wernher Von Braun) به عنوان قهرمان عصر فضا یاد می‌شود. متفقین متوجه شده بودند V2 ماشینی متفاوت از هر چیزی است که تا به حال ساخته‌اند. در قلب V2 موتور قدرتمندی قرار داشت که می‌توانست آن را تا ارتفاع ۸۰ کیلومتری سطح زمین بالا ببرد و مسیری ۱۹۰ کیلومتری را بپیماید. سوخت آن اتانول و اکسیژن مایع و یکی از پیچیده‌ترین ماشین‌های ساخته شده تا آن زمان بود، به صورتی که می‌توان آن را نخستین موشک فضایی دانست. آقای میلارد می‌گوید:«راکت‌های کوچکتری در دهه‌ی ۱۹۳۰ ساخته شده بودند، ولی این خیلی بزرگتر بود و برد بیشتری داشت. V2 یک جهش بزرگ در پیشرفت فناوری بود.»

در قلب V2 موتور قدرتمندی قرار داشت که می‌توانست آن را تا ارتفاع ۸۰ کیلومتری سطح زمین بالا ببرد و مسیری ۱۹۰ کیلومتری را بپیماید

یکی از مهم‌ترین فناوری‌های V2، سامانه‌ی هدایت خودکار آن بود که به صورت مستقل از مراکز کنترل زمینی کار می‌کرد. مقصد هدف در کامپیوتر آنالوگ درونی آن برنامه‌ریزی می‌شد، سپس وقتی موشک در حال پرواز بود، ژیروسکوپ‌های آن می‌توانستند به صورت مداوم مسیر پرواز موشک در سه جهت را تنظیم کنند. کامپیوتر داخلی می‌توانست به صورت خودکار هرگونه انحراف از مسیر را با تکان دادن سکان‌های هدایت موشک اصلاح کند تا دقیقا به سوی هدف برود. تعجب برانگیز نیست که وقتی جنگ تمام شد، آمریکایی‌ها، روس‌ها و انگلیسی‌ها به دنبال کشف فناوری موشک V2 رفتند. ورنر فون براون که هیچ علاقه‌ای برای کار کردن نزد استالین نداشت، ترجیح داد که به آمریکا پناهنده شود. این درحالی بود که روس‌ها به کارخانه‌ی V2 و تجهیزات آزمایش آن دست یافتند.

V2 ساختاری این‌چنین داشت

V2 ساختاری این‌چنین داشت

V2 دارای یک کامپیوتر آنالوگ داخلی بود که با استفاده از ژیروسکوپ و سکان‌های هدایت، مسیر حرکت موشک را اصلاح می‌کرد

میلارد می‌گوید:«هم آمریکایی‌ها و هم روس‌ها، موشک‌های V2 را کالبدشکافی کردند تا از رمز و راز کار آن باخبر شوند. روس‌ها توانستند با مهندسی معکوس به طور کامل برای خود موشک V2 بسازند و آمریکایی‌ها نیز با استفاده از همین روش موشک‌هایی ساختند و با آن‌ها آزمایش‌های فراجوی انجام می‌دادند. آمریکایی‌ها اعتقاد داشتند که سخت‌افزار این موشک‌ها به اندازه‌ی آدم‌هایی که آن‌ها را ساخته‌اند مهم نیست، به همین دلیل هم از اینکه فون براون را داشتند خوشحال بودند. هرچند که اولویت ارتش آمریکا در ساخت موشک‌های بین قاره‌ای بود، ولی فون براون اکنون می‌توانست به رویای خود، یعنی بوجود آوردن امکان سفر فضایی برسد.

سوخت موشک V2 اتانول بود که می‌توانست آن را تا مرزهای فضا بالا ببرد

سوخت موشک V2 اتانول بود که می‌توانست آن را تا مرزهای فضا بالا ببرد

میلارد می‌گوید:«بعد از کمی وقفه و دودلی، فون‌براون برای ارتش آمریکا شروع به کار و برای ساخت موشک «رداستون» (Redstone) که نمونه‌ای مشابه با V2 بود همکاری کرد. این درحالیست که نخستین فضانورد آمریکایی به نام «آلن شپرد» (Alan Shepard) در سال ۱۹۶۱ با یک نسخه از همان موشک‌های رداستون به فضا رفت.

عکس ورنر فون براون روبروی موشک ساترن ۵ که فضانوردان آپولو را به ماه برد

عکس ورنر فون براون روبروی موشک ساترن ۵ که فضانوردان آپولو را به ماه برد

بنابراین خیلی آسان می‌توان رابطه‌ای مستقیم بین موشک V2 که برای کشتن مردم به کار می‌رفت و نخستین آمریکایی که به فضا رفت پیدا کرد. میلارد می‌گوید:«ما با فناوری V2 به ماه رفتیم. ولی این فناوری با فدا کردن چیزهای خیلی زیادی بدست آمد و بعضی از آن‌ها واقعا ناراحت کننده هستند.» سوال اینجاست که آیا بدون وجود سلاح هیتلر، باز هم می‌توانستیم به ماه برویم؟ احتمالا بله، ولی نه آن‌قدر زود. درست مثل دیگر فناوری‌هایی که جنگ منجر به رشد سریع آن‌ها شد، جنگ جهانی دوم و جنگ سرد نیز منجر به رشد سریع فناوری موشک‌ها و در نتیجه پدید آوردن عصر فضا شد.

با فتح برلین، متفقین سرمایه‌های مادی و معنوی آلمانی‌ها را غارت کردند. دانش ساخت موشک‌های بالیستیک، از جمله‌ سرمایه‌هایی بود که آمریکایی‌ها و روس‌ها آن را به خانه بردند

با این حال اکنون نیز فناوری‌های پایه‌ی موشک‌ها، مشابه همان فناوری ۷۰ سال پیش است. موتور آن‌ها شبیه است و بسیاری از موشک‌ها همچنان از هدایت ژیروسکوپی برای رفتن به سوی هدف استفاده می‌کنند. بعلاوه سوخت بیشتر آن‌ها همچنان از نوع سوخت مایع است. همه‌ی این‌ها در V2 هم استفاده شده بود. در حقیقت می‌توانم بگویم که در سال ۱۹۴۴، پدرم سپیده‌دم عصر فضا را می‌دید. میلارد می‌گوید:«موشک‌ها از آن زمان تغییر زیادی نکرده‌اند، ما در همان عصر V2 زندگی می‌کنیم.»

منبع: BBC Future

برچسب‌ها :
دیدگاه شما

۲۴ دیدگاه
  1. امیرحسین امیرحسین

    سلام. ممنون بابت مقاله???? من عاشق این
    موشک هستم. چون اگه یکی از طرفدار داستان های تن تن و میلو باشید، در داستان های « هدف کره ماه و روی ماه قدم گذاشتیم » از موشک هست.

  2. آرش رادی آرش رادی

    بین تصرف کامل برلین در دوم می ۱۹۴۵ تا تسخیر کامل آلمان و اراضی هنوز تحت اشغال آن (نظیر بخشهایی از پروس شرقی، مجارستان، باواریا، دانمارک، هلند، چکسلواکی، شمال ایتالیا و… در هشتم می ۱۹۴۵ ، وقفه ای چندروزه بود که کمابیش جنگ ادامه داشت و قوای متفرق آلمان هنوز توان جنگی داشتند . درخصوص این مقطع تاریخی کمتر صحبت شده است . تنها موردی که بیاد دارم فیلمی داستانی است بنام پل (۱۹۵۹).

  3. Naser Naser

    خوب بود

  4. ROCK WOLF ROCK WOLF

    هیچ کشوری نمیاد سلاح اصلی و قوی خودش رو بعداز امتحان موفقیت آمیز به مردم بگه.

    اگرم نشون بده به مردم دنیا . معمطن باشین نوع بهترشو توی انبار داره.

    این قانون بقا در امر سلاح داری و تولید سلاح و حکومت بدون استرس هست.!

  5. ROCK WOLF ROCK WOLF

    آمریکا الان داره با تکنولوژی ۷ تا ۱۰ سال پیشش به دنیا حکومت میکنه و نیازی نیست سلاح های متعدد سال ۲۰۱۶ رو وارد ذهن مردم کنه.چرا. چون وقتی می تونه با تکنولوژی ۱۰ سال پیشش حکومت کنه دلیلی نداره از تکنولوژی الانش استفاده کنه.
    مثل کمپانی اپل .
    شما فکر می کنین آیفون ۷ در حال ساخته؟
    نه. در حال منتاژ و سرهم کردن است. چون ماه هاست که ساخته شده و توی انبار مخصوص اپل نگهداری میشده.
    الان آیفون ۷S در حال ساخت و امتحان است و در ماه های بعدش آیفون ۸ .

  6. ROCK WOLF ROCK WOLF

    سلام
    چیزی که ما مردم عادی می بینیم و حس می کنیم و بعدش نتیجه می گیریم خواسته ی چند نفر بیشتر نیست.
    آلمان عزیزم. سال های بسیار دور به خیلی از چیزهایی که ما حتی تا الان بهشون فکر هم نکردیم دیت یافته و استفاده می کرده ولی مخفی. آمریکا بعد از تصاحب مادی و معنوی و علمی و حیثیتی آلمان از اونا بصورت علنی ولی در زمان های لازم استفاده می کنه.

  7. شهرام شهرام

    مطلب خیلی خیلی جالبی بود. این نشون میده که در هفتاد سال پیش و در زمان جنگ جهانی دوم آلمان چقدر پیشرفته بود.
    اما یک سوال: درمتن گفته شد که این موشک دارای یک کامپیوتر آنالوگ داخلی بود. مگه در اون موقع کامپیوتر اختراع شده بود؟ مگه کامپیوتر بعد از جنگ جهانی دوم اختراع نشد؟
    البته قبل از جنگ جهانی دوم کامپیوتر نبود بلکه بیشتر در حد ماشین حساب بود و اندازه اش هم خیلی بزرگ و به اندازه یک اتاق خیلی بزرگ بود.

    1. پارادوکست پارادوکست

      به هر دستگاه حساب گری اصطلاحا کامپیوتر گفته میشه بعد از جنگ جهانی دوم بود که کامپیوتر های ترانزیستوری به شکل امروز ساخته شدن ولی اولین تلاش های برای ساخت ماشین محاسبه گر به خیلی پیش از جنگ های جهانی دوم میرسه، البته دستگلاهی که آلن تورینگ برای رمزگشایی پیام های آلمان ها ساخت پیشرفت و پیش زمینه بزرگی در علوم کامپیوتر بود.

  8. aram aram

    عالی بود

  9. Das Reich Das Reich

    تاریخ را فاتحان می نویسند…
    ۱۰۰۰۰ نفر با موشک های v2 کشته شدند؟ ۲۰۰۰۰ تا؟ خدای من چه وحشتناک
    چطور فرستادن یک موشک به مناطق میکونی انگلیس غیرانسانیه، ولی بمباران شهر های آلمان با دسته های چند صدتایی بمب افکن کار بشر دوستانه ایه؟
    متفقین پس از جنگ فقط “جنایات” آلمان رو بر عوام آشکار کردند. ولی جنایات خودشون، فکر نکنم…
    جنگ، پیک نیک نیست. مردم کشته میشن. اعدام میشن. میرن اردوگاه کار اجباری. شهرها نابود میشن و…
    ولی انگار در جنگ جهانی دوم، آلمان نازی طرف بد بوده و متفقین طرف خوب!

    1. صمد ربوخه صمد ربوخه

      کسی نگفته جنگ پیک نیکه دوست عزیز …اینکه کسی از کشته های نازی ها چیزی به زبون نمیاره بخاطر اینه که شروع کننده جنگ نازی ها بودند به عبارتی متجاوز نازیها بودند…
      مثل اینه که در موردجنگ ایران و عراق بیای از کشتن عراقیها توسط ایران صحبت کنی…به نظرت درسته …؟!
      اگه در مقابل تجاوز از خودشون دفاع نمیکردند و به تجاوز گر ها تلفات وارد نمیکردند که مقلوب می شدند و مورد تجاوز قرار می گرفتند دوست عزیز …اینجاست که دیگه کسی از تلفات و کشته های نازیهای متجاوز به عنوان یک رویداد تاسف بار و مظلومانه یاد نمیکنه…

      1. جلیل پور جلیل پور

        البته این رو باید در نظر بگیری دوست عزیز که شرایط بعد از جنگ اول جهانی و نحوه ی پایان اون و محاصره ی اقتصادی نظامی سیاسی و… آلمان ،شرایط رو برای بروز جنگ دوم جهانی فراهم کرد در واقع باید گفت که شروع کننده ی جنگ جهانی دوم آلمان نازی نبود بلکه همون کشورهای پیروز جنگ جهانی دوم بودن

      2. محمد محمد

        شروع کننده جنگ فرانسه و انگلیس بودند. ماجرا این بود. یک سوم لهستان متعلق به آلمان بود که در جنگ اول از آلمان جدا شده بود. آلمان سالها مذاکره میکرد که بخشهای آلمانی که مردم آن آلمانی بودند را پس بگیرد. حمله کرد و فقط همان یک سوم لهستان را ضمیمه خاک خود کرد. شوروی از شرایط سو استفاده کرد و دو سوم باقیمانده لهستان را گرفت. فرانسه و انگلیس به آلمان اعلام جنگ کردند. ولی شوروی رو تشویق کردند. هیتلر در یک سخنرانی اعلام کرد قصد جنگ ندارد. فرانسه از زمین بخشی از خاک آملن را تصرف کرد. و انگلیس از دریا کشتی های تجاری آلمان را هدف قرار میداد. این شد که هیتلر در یک سخنرانی گفت من جنگ نمیخواستم، ولی حالا که شما جنگ میخواهید، حالا که یهیودیان و بانکدارانی که از جنگ نفع میبرند شما را تحریک به جنگ کرده اند، پس آماده شوید. و باقی ماجرا.

      3. ابی ابی

        صمد جان شما گویا به تاریخ جنگ های جهانی و ظلم هایی که به المان در جنگ جهانی اول شد اشنا نیستی … لطفا با مطالعه و درک کامل از اتفاقات رخ داده طی اون سال ها صحبت کنیم نه اینکه از اخرین جمله نتیجه و فاکتور بگیریم

    2. بی نام بی نام

      بات کاملا موافقم .متفقین خیلی خوب توسنتن اذهان عمومی دنیا رو بنفع خودشون شستشو بدن در حالیکه واقعیت دقیقا عکس این بود و هرجا رو که آلمان میگرفت اباد میکرد و فقز و بیکاری رو ریشه کن میکرد. در حالیکه هرجا رو که انگلیس و شوروی گرفتن از جمله ایران نابودش کردن تا بتونن به مردمش حکومت کنن و غارتشون کنن

  10. bijan bijan

    عالی بود ممنون

  11. احمدرضا احمدرضا

    ممنون خوب بود ولی یه نکته

    قدرتمند ترین کشور در جنگ جهانی دوم المان بود که از نظر نظامی و … شوروی و امریکا به هیچ عنوان به ان نمیرسیدند . میدونید چرا المان شکست خورد؟ چون که فقط به خاطر جاسوس های زرنگ چرچیل (رییس جمهور زمان جنگ جهانی ۲ ) و امریکاکه المان رو به سمت فروپاشی بردندو دست راست هیتلر یعنی هیملر رو کشتند و چد نفر دیگر من سوسیالیست یا فاشیست نیستم فقط میخوام اینو ثابت کنم که انگلیس و امریکا فقط به خاطر جاسوسی و دزدی تونستند به سمت موفقیت الان خودشون حرکت کنن . والسلام

    1. َA َA

      ببخشید هیملر رو کشتن؟
      کی؟
      کجا؟
      هیملر در موقعی که برلین در محاصره بود فرار کرد و وقتی که ماهیتش لو رفت خودکشی کرد
      وقتی که خودکشی کرد جنگ تمام شده بود
      لطفا درست ذکر کنید

  12. امیر امیر

    واقعا مفیدو عالی بود مقالات زیادی درباره جنگ جهانی دوم ،موشک v2،دکتر فون براون و… خوندم
    این مقاله خلاصه همرو دور هم جمع کرده بود

  13. رضا رضا

    امریکا تمام تحقیقات موشکی و ناسا رو مدیون دانشمند های المانی نازی به خصوص ورنر ون براون هست.
    مطلب خوبی بود .مممنون

    1. bijan bijan

      سریع نتیجه مد نظرتو گرفتی
      آمریکا= نازی
      روسیه رو هم فراموش کردی که اونام از نازیا گرفتن.
      آفرین

  14. مهران مهران

    عالی بود ممنون

  15. Farshad Farshad

    فوق العاده بود.. مرسی

  16. هادی هادی

    خیلی جالب بود، ممنون.