چرا گرد و غبار هر سال نفس‌ خوزستان را تنگ‌تر می‌کند؟

۲ اسفند ۱۳۹۴ | ۱۶:۲۱ ۲۱ فروردین ۱۳۹۸ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۹ دقیقه

گرد و غبار، خشکی تالاب‌ها، کاهش سطح آب رودخانه‌ها و افزایش میزان آلودگی از جمله مهمترین بحران‌های زیست‌محیطی امروز خوزستان است. آیا ارتباطی میان همه این‌ها وجود دارد؟

پدیده موسوم به گرد و غبار در حال حاضر به یکی از مهمترین بحران‌های زیست‌محیطی نه‌تنها در ایران بلکه در سطح جهان تبدیل شده است. پاشنه آشیل طوفان‌های گرد و غبار ایران، خوزستان مدت‌هاست که در مصاف نابرابر با این هیولای دهشتناک برای بقا تلاش می‌کند. طوفان‌های گرد و غبار اهواز در مرداد و شهریور امسال که به ترتیب ۴۵ و ۵۰ برابر حد مجاز و استاندارد گزارش شدند، موید این واقعیت تلخ هستند که این اتفاق دیگر تابع فصل یا اوقات معینی از سال نیست. یک طوفان گرد و غبار می‌تواند تنها در ظرف چند ثانیه شما را شوکه کند. البته گاه شواهد و قراینی برای پیش‌بینی وجود دارد اما واقعیت این است که سرعت و شدت آن‌ها در اکثر موارد غافل‌گیرکننده است.

اگر بعنوان یک فرد عادی و برای اولین‌بار ناظر این پدیده باشید، به شدت بهت‌زده خواهید شد. آنچه که از واژه گرد و خاک منزل بخاطر دارید را کنار بگذارید، طوفان‌های گرد و غبار در شهرهای جنوبی کشور از جمله در اهواز، دزفول، آبادان، سوسنگرد، شوش و خرمشهر بیشتر به طوفان شن و خاک شبیه هستند.

در بهمن‌ماه سال گذشته نویسنده برای نخستین‌بار این فاجعه را از نزدیک در اهواز لمس کرد: در ظرف کمتر از چند ثانیه همه‌چیز دگرگون می‌شود، به حدی زمان تصمیم‌گیری اندک است که ممکن است با خیال راحت از منزل خارج شوید اما هنوز چند قدمی نرفته… آسمان آبی بشدت تیره و کدر می‌شود، در وهله نخست احساسی مشابه قرار گرفتن در یک هوای مه‌آلود خواهید داشت منتهی با این تفاوت که بجای قطرات ریز آب این‌بار ذرات شن با صورت شما برخورد می‌کنند، رنگ زرد طلایی آسمان به سرعت به سبز براق و پس از آن خیلی مات مبدل خواهد شد، افت درجه حرارت و وزش باد شاید یک لحظه شما را به شک بیندازد که باران خواهد بارید اما بارانی در کار نیست، طعم تلخ خاک را به وضوح در دهان و بینی‌تان احساس می‌کنید، اغلب مردم به خانه‌هایشان پناه می‌برند، درب و پنجره‌ها ساعت‌ها و ساعت‌ها بسته می‌مانند، حتی پنجره‌های دوجداره نیز مانع ورود خاک نیستند، قشری از خاک هر تقریباً دو یا سه ساعت یکبار کلیه سطوح را می‌پوشاند، گردگیری و تمیزکاری از همان ساعت‌های اول به دفعات تکرار می‌شود، روکش‌های سرامیک سفیدرنگ که هر چند ساعت یکبار بطور کاملاً یکدست خاکی و سیاه می‌شوند شاید بهترین معیار برای درک فاجعه‌ بیرون باشند، بعد از ساعت‌ها و گاه روزها هوا ناگهان تغییر میکند، اگر بارانی بیاید یا اگر جریان هوا مختصر تغییری کند، درب منازل با احتیاط باز می‌شود، منظره بیرون شوک‌آور است:

راه‌پله‌های غبارآلود، ماشین‌های غرق در خاک، درختان تیره و خیابان‌های افسرده همه در جای خود رعب‌انگیز هستند. خاک همه‌چیز را پوشانده، از مقیاس خرد تا کلان همه چیز رنگ و بوی خاک می‌دهد. رد به جا مانده از هر قدمی که برمی‌دارید، تجربه‌ای غمناک است که هیچگاه از ذهنتان محو نخواهد شد.

طوفان‌های گرد و غبار دیگر تابع فصل نیستند. تداوم و تکرار این طوفانها مصداق زنگ‌خطری جدی است.

طوفان‌های گرد و غبار دیگر تابع فصل نیستند. تداوم و تکرار این طوفانها مصداق زنگ‌خطری جدی است.

این‌همه خاک از کجا و چرا آمد؟

طوفان‌های گرد و غبار که در ظرف سال‌های اخیر به دفعات شهرهایی مانند اهواز، سوسنگرد و دزفول را درنوردیده‌اند؛ پدیده‌ای تازه نیستند چرا که در گذشته نیز این دست از اتفاقات بارها رخ داده منتهی در مقیاسی به مراتب کوچکتر. پدیده موسوم به گرد و غبار در اصل حاصل هم‌پوشانی چندین فاکتور است، ریشه برخی از این فاکتورها را که البته به نوعی هم با تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی گره خورده‌اند، می‌توان در خارج از مرزهای ایران جستجو کرد اما بخشی از مشکل نیز در داخل کشور اتفاق افتاده. مساله اینجاست که کمبود رطوبت در دشت‌ها و جلگه‌هایی که رو به خشکی می‌روند، باعث می‌شود که ذرات گرد و غبار پیش از آنکه حتی بادی بوزد از زمین بلند شوند.

سوال اینجاست که دشت‌ها و جلگه‌ها چگونه خشک می‌شوند؟ چنانچه پیشتر نیز اشاره شد، فاکتورهای متعددی اعم از طبیعی و بالاخص انسانی در این مساله نقش دارند که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره خواهد شد. اما در عین حال نباید فراموش کرد که آلودگی هوا و آب هم در جای خود تغییرات بلندمدتی را زمینه‌سازی می‌کنند. کاهش ذخایر آبی و علاوه بر آن حضور سطح بی‌سابقه‌ای از مواد زاید سمی در تالاب‌های هورالعظیم و شادگان، رودخانه‌های کارون، کرخه و جراحی بعنوان مهمترین و حیاتی‌ترین شریان‌های آبی این استان یکی از عمده‌ترین فاکتورهای قابل‌تامل در این منطقه است.

در حقیقت خشک شدن رودخانه‌ها و تالاب‌ها در خوزستان مهمترین تاثیری است که اکوسیستم این منطقه را به سمت تغییری نامطلوب سوق داده.

کمبود رطوبت باعث می‌شود که ذرات گرد و غبار پیش از آنکه حتی بادی بوزد از زمین بلند شوند.

کمبود رطوبت باعث می‌شود که ذرات گرد و غبار پیش از آنکه حتی بادی بوزد از زمین بلند شوند.

معضلات کشت یک محصول پرمصرف آب

افزایش کشت نیشکر آن‌هم در زمین‌هایی که در گذشته جزو عرصه‌های تالابی بودند، یکی از جلوه‌های بارز تغییر در اکوسیستم این منطقه است که در جای خود زمینه را برای آلودگی و افزایش مصرف آب فراهم می‌سازد. نیشکر محصولی است که نیاز آبی بالایی دارد. از طرف دیگر این محصول در جایی کشت می‌شود که خاک هم به نسبت شور است لذا بالطبع آب بیشتری جهت زهکشی لازم است.

هدایت الکتریکی آب یکی از شاخص‌هایی است که برای سنجش میزان شوری بکار می‌رود. با استفاده از ظرفیت انتقال جریان الکتریکی میزان مواد جامد حل‌شده در آب را تخمین می‌زنند. میزان هدایت الکتریکی آبی که نیشکر می‌تواند آن را تحمل کند، معادل ۱.۷ میلی‌زیمنس بر سانتیمتر است در حالیکه میزان هدایت الکتریکی در برخی نقاط اطراف تالاب شادگان قریب ۴ میلی‌زیمنس بر سانتیمتر و در نزدیکی ذخایر آبی که برای کارخانه‌های نیشکر بکار می‌روند تا مرز ۱۷ میلی‌زیمنس بر سانتیمتر هم گزارش شده است.

طرح‌های آبیاری و زهکشی تالاب‌ها با توجیه کمبود آب در بخش‌های مورد نیاز بالاخص کشاورزی از جمله مزارع نیشکر و در عین حال ورود نمک به عرصه‌های تالابی در درازمدت تاثیر بارزی نه‌تنها بر اکوسیستم این منطقه بلکه حتی بر زندگی مردم محلی داشته است چنانکه هم‌اکنون دیگر تالاب شادگان مکان ایده‌آل و مناسبی برای آب‌تنی گاومیش‌های بومیان منطقه نیست. تاثیر این مساله بر کشت سایر محصولات کشاورزی از جمله جو و گوجه‌فرنگی هم نمودار شده است. کشاورزان محلی می‌گویند که در ظرف سال‌های اخیر میزان برداشت آن‌ها بشدت کم شده است.

طرح‌های آبیاری و زهکشی تالاب‌ها و در عین حال ورود نمک به عرصه‌های تالابی در درازمدت تاثیر بارزی نه‌تنها بر اکوسیستم این منطقه بلکه حتی بر زندگی مردم محلی داشته است.

طرح‌های آبیاری و زهکشی تالاب‌ها و در عین حال ورود نمک به عرصه‌های تالابی در درازمدت تاثیر بارزی نه‌تنها بر اکوسیستم این منطقه بلکه حتی بر زندگی مردم محلی داشته است.

سدسازی یکی دیگر از فاکتورهای تاثیرگذار

یکی از مواردی که بقای تالاب‌ها را بعنوان شریان‌های حیاتی تهدید می‌کند، سدسازی است. نابودی تالاب‌ها تاثیر مستقیم بر کاهش سطح آب و بالطبع خشک شدن دشت‌ها و جلگه‌ها دارد. در حال حاضر بیشتر از ۱۴ سد در این منطقه ساخته شده است. البته ریشه مشکل صرفاً سدسازی‌های داخلی نیست. سدسازی‌های متعدد کشور ترکیه در طول رودخانه‌های فرات و دجله نیز کاهش جریان آب بالاخص در شط‌العرب را زمینه‌سازی کرده است. تالاب شادگان در زمان صدام حسین نیز بشدت آسیب دید. مجموع این موارد سبب گردید که اکوسیستم این منطقه ناگهان دستخوش تغییرات زیادی شود و درست به همین دلیل است که میزان آسیب‌پذیری و شکنندگی کل اکوسیستم در ظرف سال‌های اخیر روز به روز بیشتر شده است.

چشمه گرد و غبار حوزه دجله و فرات

در حوزه دجله و فرات یک چشمه گرد و غبار مهم شناخته شده است که فعالیت آن از حدود اردیبهشت ماه آغاز و در تیر و مرداد به حداکثر خود می‌رسد. مطالعات نشان می‌دهد که در خلال ماه‌های شهریور تا آبان از میزان فعالیت این چشمه گرد و غبار کاسته می‌شود. از آنجایی که در طول زمانهای گرد و غبار، بادهای شمال غربی اغلب بصورت غالب می‌وزند لذا گرد و غبار هم از حوزه کم‌ارتفاع دجله و فرات بالا آورده شده و در نهایت به سمت خلیج‌فارس برده می‌شود.

در حوزه دجله و فرات یک چشمه گرد و غبار مهم شناخته شده است که فعالیت آن از حدود اردیبهشت ماه آغاز و در تیر و مرداد به حداکثر خود می‌رسد.

در حوزه دجله و فرات یک چشمه گرد و غبار مهم شناخته شده است که فعالیت آن از حدود اردیبهشت ماه آغاز و در تیر و مرداد به حداکثر خود می‌رسد.

کارشناسان چه نظری دارند؟

دکتر مریم محمدی روزبهانی عضو هیئت علمی و استادیار گروه علوم محیط‌زیست دانشگاه علوم و تحقیقات خوزستان، اهواز در این زمینه می‌گوید: «در شرق این حوزه و در بیشترین زمان فعالیت گرد و غبار یعنی در مرداد ماه بالاترین مقدار گرد و غبار در کبیرکوه و رشته کوه‌های زاگرس دیده می‌شود. در جنوب این حوزه نیز شدیدترین فعالیت گرد و غبار در ۲۰۰ کیلومتری جنوب شرقی بغداد بوجود می‌آید. منابع این حوزه در یک دشت رسوبی وسیع از ۱۰۰ کیلومتری شمال بغداد به سمت جنوب تا خلیج فارس گسترش می‌یابند. رسوبات این بخش بیشتر از ۱۳۰ هزار کیلومتر را می‌پوشانند. این مناطق، جاهایی هستند که ارتفاع کم یعنی چیزی در حدود ۱۰۰ متر ارتفاع دارند، تابستان‌هایشان سوزان و خشک است و در ضمن بیشترین میزان فعالیت گرد و غبار را هم دارند. بارندگی این مناطق در سال معادل ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلی‌متر برآورد شده است. رسوبات آبرفتی حدفاصل رودخانه‌های دجله و فرات و فرسایش خاکی شدید بیشتر مناطق عراق که حاصل چرای بیش از حد دام و جنگل‌زدایی هستند، در این میان نقش اساسی دارند. باید توجه داشت که هسته فعالیت گرد و غبار در انتهای جنوبی زمین‌های پست و کم‌ارتفاع این ناحیه واقع شده است و به همین دلیل است که هر ساله شاهد تکرارهای بالایی از طوفان‌های گرد و غبار در این منطقه هستیم. بعنوان مثال تکرار طوفان گرد و غبار به تعداد ۴۳ بار در سال در آبادان باعث شده است که این منطقه یکی از مناطق با شدیدترین میزان گرد و غبار در بخش جنوب غربی آسیا باشد. گرد و غبار این حوزه هم اغلب شامل ذرات سیلت و رس است.»

پیش‌بینی آینده

همانطور که پیش‌تر نیز اشاره شد، طوفان‌های گرد و غبار ریشه در فاکتورهای مختلف دارند. شواهد نشان می‌دهد که این نوع از طوفان‌ها اغلب در نواحی که بارندگی سالانه آن‌ها بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیمتر است، به اوج خود می‌رسند.

هم‌اکنون تاثیر خشکسالی و بیابان‌زایی بر ایجاد منابع گرد و غبار به اثبات رسیده است اما مساله اینجاست که تاثیرات تغییر ناگهانی اقلیم بر انتشار گرد و غبار هنوز آن‌طور که باید و شاید شناخته نشده و درست به همین دلیل است که هواشناسان در اغلب موارد از پیش‌بینی طوفان‌های گرد و غبار عاجز هستند.

دکتر محمدی روزبهانی باور دارد که جهت شناخت هر چه بیشتر این پدیده می‌بایست چند گام اساسی برداشته شود. به گفته ایشان این گام‌ها عبارتند از جمع‌آوری و تحلیل منظم و پیوسته تصاویر ماهواره‌ای مربوط به پدیده گرد و غبار از تمامی مراکز معتبر جهانی، جمع‌آوری و تحلیل داده‌های شبکه سنجش آلودگی هوا و شرایط زیست‌محیطی در کشور و منطقه، تهیه و تحلیل نقشه‌های هواشناسی در سطوح مختلف جوی برای پیش‌بینی زمان وقوع پدیده گرد و غبار، اجرا و تحلیل مدل‌های انتشار ذرات معلق در جو در راستای مسیریابی گرد و غبار، نظارت بر مدیریت منابع آب و کاربری اراضی در استان‌های تحت‌تاثیر این پدیده، انجام بازدیدهای میدانی از کشورهای منطقه و تطابق یافته‌های نقشه‌ها و اطلاعات ایستگاه‌ها و مدل‌ها با شرایط منطقه، ایجاد پرتال ملی گرد و غبار، پیگیری مستمر طرح‌های نو توسط بخش خصوصی و یا مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی بالاخص در خصوص بحث بیابان‌زدایی و استفاده از مالچ‌های بیولوژیکی، تهیه گزارش خسارات حاصل از وقوع پدیده گرد و غبار، به روز کردن نرم‌افزارهای مدل‌سازی و پیش‌بینی و در نهایت تاکید بر پروژه‌های احداث بادشکن و نهال‌کاری همزمان با اجرای عملیات مالچ‌پاشی.

به گفته این استاد دانشگاه شرایط کنونی خوزستان ایجاب می‌کند که گام‌های فوق‌الذکر که صرفاً یکسری موارد کلی هستند و می‌توانند به صورت جامع‌تر توسط متخصصان و اساتید تعیین و تشریح شوند، به منظور تخفیف حداقلی درد هرچه سریع‌تر محقق شوند.

برچسب‌ها :
دیدگاه شما

۵۴ دیدگاه
  1. Avatar یحیی

    با تشکر از مطلبتون
    واقعا چند وقته مطالب دیجیکالا مگ رو میخونم و خوشحال کننده است که به جز تکنولوژی به معضلات جامعه و طبیعت هم میپردازین
    من خودم اهل شمال غرب کشورم ولی امسال حدودا سه ماه همدان بودم و با اینکه از خوزستان فاصله داره ولی دو بار با این پدیده روبرو شدیم و با اینکه میگفتن نسبت به خوزستان به حساب هم نمیاد ولی واقعا زندگی رو سخت میکرد و هیچ راه فراری هم نبود دقیقا مثل این بود یه سنگ ببندن به پات بندازنت ته دریاپ
    البته یه کم اکسیژنش بیشتره ولی باز تنفس خیلی سخت میشه

  2. Avatar منصور

    خانم حیدری
    واقعا گل کاشتی با این مطلبت.
    خوشم اومد . کاش همیشه مطالبی رو انتخاب می کردین که همه بتونن دربارش نظر بدن. حرف بزنن و عقایدشونو ابراز کنن .
    مثل این مطلب سرکار خانم حیدری
    مجددا متشکرم

  3. Avatar میلاد صالحی

    کمال سپاس را از نویسنده دارم ، حتما بیشتر از آثار ایشون استفاده میکنم

  4. Avatar علی باروت کوب

    نکته مهمی که در کنار ریزگردها و گردو خاک باید مد نظر قرار بگیره این هست که ما در اهواز از آلودگی های دیگه هم بی نصیب نیستیم… یعنی هم گرد و خاک داریم، هم آلودگی هوا ناشی از تردد وسایل نقلیه، هم آلودگی شدیدهوا ناشی از صنایع بزرگ و عظیم نفت و گاز و فولاد و …..!!!!
    به عبارتی هیچ کلانشهری در هیچ جای دنیا وجود نداره که تمام این آلودگی ها رو یکجا داشته باشه و میشه گفت واقعاً اهواز آلوده ترین هوا رو داره !!!
    جالبه که در کنار همه اینها دمای بالای 50 درجه سانتی گراد هم داستان خودشو داره و تا کسی تجربه نکرده باشه، نمیدونه یعنی چی !!!
    … خدایا، ما را از شر خودمان حفظ کن !!!

  5. Avatar محمد

    دیجی کالا واقعا ممنون که بفکر ما خوزستانی ها هستین.
    ولی بیشتر از اون چیزی که شما تو اهواز دیدین مظلومیت این استان هست.
    کارون پر آب ترین رودخانه کشور رو دارن به نابودی میکشن .قسمت اعظم نفت و گاز ایران که از زمان حفر اولین چاه نفت در خوزستان از استان ما تامین میشود.
    بیشترین تعداد شهدای هشت سال جنگ از خوزستان و بیشترین خسارت جنگ در همین استان بود.
    ولی با وجود اینهمه مظلومیت در این استان بیداد میکنه بیکاری بیداد میکنه فقر بیداد میکنه ولی متاسفانه کسی کوچکترین نگاهی به مردم خوزستان نداره و کماکان بی مهری به خوزستان ادامه دارد…

  6. Avatar reza

    درود و تشکر که به فکر بودید .
    مشکل ما اینه کل کشور دارن از 1خوزستان نفت . گاز . گندم.ذرت.شکر . قند و اب و میبرن و تغذیه میکنن و کسی به فکرش نیست شهری که اگر از ایران جدا بشه کل کشور فلج میشه شهری که بارها در حقش ظلم شده از زمان جنگ که تنها بودن تا الان ولی هیچ کس به فکر اون نیست بله درسته کاش زمانی که از این شهرها تغذیه میکنن 1زمانی برسه به فکرش هم باشن .
    این خاک ها زمانی شروع شد که جلوی ورود اب به این مناطق را با استفاده از سد های عظیم گرفتن و باعث شد تمام جلگه ها تالاب ها و حورها خشک بشن و همین خشکی با کوچکترین باد ملایم تبدیل به خاک برای ما میشه . بله درسته زمانی که به فکر بردن اب برای شهرهای بزرگ امثال ……… هستن و تونل هایی با دهانه چندین متر برای انتقال اب میزنن باید برای ما همچنین مشکلی پیش بیاد . کاش زمانی برسه که خوزستان رو هم از خودشون بدونن .
    زمانی که اینجا از شدت خاک پیر و جوان نفسشان بند می اید بجای راه چاره و مشکل بگن بخاطر بی حجابی و گناه هست و عذاب متاسفم و بارها متاسفم
    الف دزفول هه
    بدرورد

  7. Avatar حسین

    سلام فقط خواستم بگم که مسئولین بهتره به فکر باشن و این خیال رو نکنن که گرد و خاک سمت شهر های اونها نمیاد اگه یک فکر درست و حسابی نکنن چند سال دیگه این گرد و خاک به تهران و اصفهان و شهر های دیگه هم میرسه یادتون نرفته که چند ماه قبل گرد و خاک به تهران هم رسید و چند نفر رو راهی بیمارستان کرد….

    لطفا به فکر باشید

  8. Avatar حسین

    خانوم حیدری ممنون از مقالتون . ولی چرا هیچکس به فکر استان ایلام نیست !!!
    ایلام بالاسر خوزستانه و همه ی این گرد و خاک توی استان ایلام هم هست ولی هیچکس نه مقاله مینویسه , نه کمپین میزاره . هیچ توجهی نمیکنن مسئولین .
    دوستان گفتن نفت خوزستان رو دولت میبره و میفروشه . کاملا درسته حرفشون . الان ایلام دومین میدان گازی در کشور هستش ولی دولت نمیاد سرمایه گذاری کنه و جونارو ببره سر کار !!!
    خوهشا یه کم به فکر مردم ایلام هم باشید

    1. فرناز حیدری فرناز حیدری

      سلام و روز بخیر
      چشم در مورد ایلام هم تلاش میکنم که مطلبی کار بشود.
      ممنون از توجه شما

  9. Avatar ارمین

    دیجی کالا ماسک هم قرار دهید با تخفیف ویژه(ماسک ویژه نه ماسک معمولی)
    و خواستم بگم هم که هواشناسی ما میگه هوا خوبه هوا گرد خاک میشه و وقتی میگه هوا خاکه ، هوا بهترین هوا
    است

    فقط یک خوزستانی متن بالا رو میدونه بیشتر خخ

    بازهم تشکر میکنم بابت این کار ویژه و پست بسیار به جا

  10. Avatar حسن

    البته انتقال آب کارون ب استانهای دیگه هم بی تاثیر نبوده.

  11. Avatar فرشاد

    ما رو هم در غم خودتون شریک بدونید جنوبی های عزیز.چون آذربایجان هم داره با این معضل دست و پنجه نرم میکنه.البته نه به شدت شما عزیزان…

  12. Avatar مهران

    واقعا دلمون به حال هموطنای خوزستانی میسوزه که هیچکس به فکرشون نیست. ما تو تهران شاید سالی یک ماه این پدیدرو داشته باشیم ولی مطمئنا قابل مقایسه با خوزستان نیست. ای کاش یکی میگفت راه حل این مشکل چیه به جای اینکه فقط داستان تعریف کنن چون اگر کاری نکنن تا چند سال دیگه کل کشور دچار این بحران میشه. اینطور که معلومه ریشه این مشکل در کشور های همسایه است ولی چی کار میشه کرد؟ باید بریم کل عراق و عربستانو مالچ پاشی کنیم؟؟؟؟ راه حلش چیه؟؟؟؟

    1. فرناز حیدری فرناز حیدری

      سلام و وقت بخیر
      راه حل در داخل کشور مدیریت چشمه‌های گرد و غبار و تامین حقابه تالابها است. بخشی از مشکل فرامرزی است که نیازمند همکاریهای چندجانبه در سطح منطقه‌ای است اما در مورد داخل کشور میتوان از طریق مالچ‌پاشی، کاشت گونه‌های سازگار نخست مانع پیشروی چشمه‌های گرد و غبار شد و ضمن اینکه تامین حقابه تالابها شرط مهم حل معضل است.
      با تشکر

  13. Avatar علی

    با سلام. متشکرم که به این مشکل جانفرسای ما پرداختین. برای اطلاع دقیقتر از شدت فاجعه هشتگ #اهواز و #خاک رو در فضای مجازی دنبال کنید.

  14. Avatar امین

    از خدا میخوام تمام کسانیکه در نوشتن این مقاله همکاری کردن تو زندگیشون خیرو برکت باشه.از راه دور دست همتون رو میبوسم.

  15. Avatar ایمان

    مرسی از توجه شما و قلم شیوایی که بکار بردید. امیدوارام مسئولان رسیدگی کنند اما همه میدونیم با این سیستم نهایتا از خوزستان یک صحرا باقی میمونه با چندتا چاه فرسوده نفت . افسوس …

  16. Avatar قاسم

    یک زمانی خوزستان و همین آبادان یکی از قشنگ ترین و بروزترین مناطق بودن که بعد از انقلاب کاملا از بین رفتن
    من از بندر ماهشهر هستم و اینجا گرد و خاک این چند روز کمتر از جاهای دیگه بوده اما در حدی هست که مدارس و مراکز آموزش عالی تعطیل شده باشن
    اما اومدم این و بگم که فکرشو کنید تحت همچین شرایطی به شما بگن آب رودخانه های خوزستان باید به استان های دیگه هم فرستاده بشه
    یادمه اولین باری که ناگهانی آسمان تاریک شد احساس میکردم به آخر دنیا رسیدیم !!!
    انگار زمین و آسمان میخواست رو سرمون خراب بشه و هیچ جایی برای فرار و نجات نبود !!!
    اینا رو گفتم که حرفای نویسنده رو در مورد این واقعه کامل کنم چون این چیزی است که اگر هم ببینیدش باز دلتون نمیخواد حتی راجبش صحبت کنید
    بهرحال ممنون بابت نوشتن این مطلب

  17. Avatar آرین

    سلام
    یه جورایی میشه گفت اتفاقات و پیش بینی هایی که توی فیلم interstellar گفته شد، کم کم داره اتفاق میفته
    منظورم طوفان های شن، خشکسالی، رشد آفات، کاهش تولدات کشاورزی،از بین رفتن محصولات کشاورزی و…
    و این اتفاقات زودتر از بقیه کشورا گریبان ایران رو گرفته!
    چرا دولت به فکر نیست؟!
    چاره ای کنید!…

  18. Avatar فرهاد

    با عرض سلام و تشکر به خاطر مطلب منتشر شده.
    همونجوری که توی مطلب گفته شده منشا این گرد و خاک هم داخلی و هم خارجیه. متاسفانه شاهد این هستیم که مسولین جهت لاپوشانی خطاها و اشتباهات خود در حوزه محیط زیست، منشا این معضل رو خارجی معرفی میکنند. با این رویه ای که در پیش گرفتن هیچ امیدی به بهبود اوضاع نیست.
    جالبه بدونید گرد و خاک 2ام اسفند از چشمه ای که در 30 کیلومتری اهواز و در مسیر اهواز به ماهشهر وجود داره نشات گرفت.

  19. Avatar محمود رستگاری

    با تشکر از دیجی کالا برای پوشش این معضل
    باید توجه داشته باشیم که این پدیده خطراتی رو برای اکوسیستم منطقه داره که در آینده نتایجش قابل مشاهده است. از قدیم گفتن که پیشگیری بهتر و کم هزینه تر از درمان است. تا چند سال آینده دولت باید چندین برابر این هزینه ها، هزینه درمان سرطان و بیماریهای تنفسی مردم جنوب و غرب کشور بکنه. بهترین کار اینه یه کمپین ملی برای مبارزه با این پدیده ایجاد بشه و همه مردم مشارکت داشته باشن.
    با تشکر مجدد از دیجی جون

    1. Avatar فرهاد

      ایده ی خوبیه

  20. Avatar مجتبی ف

    مرسی که به این مسئله توجه کردید من خودم به خاطر این مسئله از اهواز متاسفانه مهاجرت کردم چون مشکلات این شهر نسبت به بقیه کلانشهرها بیشتر است مثل گرمای بالای 50 درجه، کمبود کار بخصوص برای جوانان بومی، نبود زیر ساخت مناسب شهری، کیفیت بسیار پایین آب آشامیدنی، نبود مکان تفریحی خاص و … و چند سال اخیر هم گرد و خاک مهمان ناخوانده خوزستان شده استانی که بیشترین منابع نفتی،گازی،صنایع (اهواز دومین شهر صنعتی ایران است)، کشاورزی (از جمله نیشکر،بیشترین تولید گندم کشور،با کیفیترین مرکبات ایران، برنج و صیفی جات و …) و رودخانه کارون (بزرگترین و پرآب ترین رودخانه کشور) و… در بعضی مناطق آبادان که مردم شاید 1 کیلومتر با پالایشگاه فاصله ندارند هنوز گازکشی شهری ندارند و با کپسول گاز دارند زندگی میکنند من نمیدونم معنی عدالت چیست چرا استانی که داره 50% بودجه کشور رو تامین میکنه باید با چنین مشکلاتی درگیر باشه واقعا چرا؟

    1. Avatar Mamad

      داداش ضمن تشکر از بعضی از تعریف های نسبتا خوبت از شهر بسیار عزیزم اهواز ولی باید خدمتت عرض کنم اون قسمتی که مشکلاتی مثل دمای بالای 50 کاملا اشتباهه دمای خوزستان در تابستان به 45 میرسه و گرم ترین نقطه ی زمین هم 54 درجه(اگه اشتباه نکنم) باید باشه، قسمتی که گفتی کمبود کار برای جوانان نشون میده شما داخل اهواز نبودی چون الان اهواز یکی از قطب های کاری هستش و اکثر مردم برای کار میان خوزستان،قسمتی هم که گفتی نبود تفریگاه ها کاملا اشتباهه، هرچند با بعضی از نکاتت مثل نبود گاز کشی برای بیشتر شهر های خوزستان و اب الوده و هوای الوده موافقم ولی بقیه حرفت رو به عنوان یک اهوازی رد میکنم. پس لدفا اطلاعاتت رو بالا ببر:)

  21. Avatar ساسان

    پس سیستان چی؟ خوزستان 2 سه ساله ولی مردم سیستان که سالهاست به این پدیده خو گرفتن و بعضی هاشون هم مهاجرت کردن چی؟ کسی به فکر اونها هم هست؟

    1. Avatar ملیکا

      2 سه ساااااااال؟
      حاجی تاریخت خیلی ضعیفه:||||||||||||||

      1. Avatar مجتبی

        پدر کویر شناسی کشور : طوفانهای اهواز برای سیستانیها ییلاقی خوش اب و هواست
        پروفسور پرویز کردوانی:طوفان‌های اهواز قابل مقایسه با طوفان‌های زابل نیست. سرعت طوفان‌های زابل 148 کیلومتر بر ساعت است و میزان شدت باد به حدی است که شب‌های طوفانی برخی از مردم خارج خانه می‌خوابند؛ چون شدت باد و خاک به حدی است که ممکن است در خانه پلمپ شده و باز نشود. لذا اگر یک سیستانی در طوفان‌های امروز اهواز به این شهر برود تصور می‌کند اینجا ییلاقی و خوش آب و هوا است.”
        امیدوارم درک کرده باشید بادهای سیستان 120 روز بوده ولی الان ما درسال 200 روز با سرعت حد معمول 70 کیلومتر داریم که اگه واسه تهران باشه یه فاجعه است. و در ضمن باید بهتون بگم که سیستان بیشترین آمار مهاجرت در هر ماه رو به ثبت میرسونه طوری که در همین سه ماه نخست 94 .. 30 هزار خانوار از زابل مهاجرت کردن وامیدوارم مسئولین زودتر به خودشون بیان تا وقتی که سیستان خالی از سکنه نشده…

      2. Avatar محسن

        سیستان استان مظلومی هستش در جای خشک هست و مردمش با شرایط سختی دست و پنجه نرم میکنن،صحیح
        ولی خوزستان قبلن این نبوده میدونی جریان چیه؟! مثلن شما میری کویر لوط،مسلمن انتظار داری کویر ببینی! یعنی خودت رو با شرایط وفق میدی به مرور مثلن اگر 200سال تو کویر باشی،خودت رو وفق میدی،درست؟!
        ولی خوزستان 10-12سال پیش اصلن این نبود! اصلن نداشتیم! جدیده واسه ی ماها!
        بعد یه جریان دیگه اینکه درآمد خوزستان،بتنهایی داره کشور رو اداره میکنه ولی سیستان درآمدی برای کشور فراهم نمیکنه، اگر بگیم به سیستان نمیرسن میشه این رو گفت که هم جمعیت کمتری داره هم شغل آفرین نیس هم درآمدزایی کمتری داره لذا کمتر میرسن و بودجه کمتری میرسه شاید بشه یکدرصد منطقی دید این مسعله رو هرچند همه آدما برابرن، ولی برای خوزستان دیگه مسخره اشو در آوردن! چندین سد برای برق کشور زده شده، آب کارون بخاطر لوله کشی ب استان های اطراف خشک شده (تمام مردم ابادان خرمشهر از سیستم های تصفیه آب استفاده میکنن وگرنه اصلن قابل خوردن نیست) و از طرفی گرد و خاک هر سال بدتر میشه.
        شما تصور کن مثلن همین الآن تهران یهو بجای مثلن بارون، یکبار هوای 55درجه با باد تند 70کیلومتر بِوَزه! یهو همه جا میخورن! اینجا خوزستان تابستوناش شده سشوار!!! بخدا جدی میگم.الآن شده سشواره خاک!! مسخرس جای زندگی دیگه نیس.سیستان مظلوم بود،خوزستان ثروتمند بود،سیستان مظلوم موند،خوزستان هم از بین رفت تفاوت صحبت من همینه، پسرفت…….

      3. Avatar علی

        شما درست میفرمایید ولی به این نکته هم توجه داشته باشید که سیستان و کرمان کویری هستن
        اما خوزستان جلگه
        طوفانی که سمت سیستان میاد علل انسانی درش دخیل نیست از گذشته بوده
        اما طوفانهایی که به خوزستان میاد علت اصلیش خشک شدن تالابهاست ، فرستادن آب به استانهای دیگست ، زدن سدهای متعدده علت هیچکدوم از اینها طبیعی نیست و توسط مسئولین وبیفکری آنها بوجود آمدن که الان هم خود آنها باید دنبال راه حلی برای این مشکل باشند

    2. Avatar Mamad

      داداش این حرفت نشون دهنده ی اینه که تاحالا خوزستان نرفتی پس با چ مدرکی میگی سه سال؟!:| این حرفت این معنیو میده که هم وطن خوزستانی تو الان بقول شما بعد سه سال عادی شده براش خاک بیاد یا نیاد ولی خواهشا بل از اینکه کامنت بزاری یک ذره راجب مطلبت فکر کن

  22. Avatar mohammad kazemi

    سخته باور اینکه خوزستان با ثروتش میتونه دنیا رو در اختیار داشته باشه ولی خودش داره نفس های آخرشو میکشه! مشکل کجاست…؟!

  23. Avatar منصور

    البته نظر من کمی متفاوت تر از نظر دوستانه .
    شاید منبع گردوخاک هایی که از آبادان و خرمشهر و یا از تالاب شادگان سرچشمه میگیره رو بشه به حساب کم آبی و خشکسالی و یا از بین رفتن تالاب ها عنوان کرد . اما ریزگردهایی رو که از خارج از مرز های ایران شروع میشه رو چگونه توصیف می کنید؟
    همونطور ی که شما هم مطلعید این ریزگردها حدود یک دهه یا کمی بیشتره که دامن آسمان ایران خصوصاً استان های غربی وجنوبی رو گرفته و قبل از اون، همچین پدیده ای یا وجود نداشته و یا اینکه بسیار کم بود.
    بگذارید برگردیم به چندین سال قبل . سال 1380 به قبلش . خوب اون زمان هم خشکسالی بود و بنده که ساکن خوزستان هستم از این مسئله اطلاع کاملی دارم . اما اون خشک سالی ها باعث نشد تا چنین گردوخاک های بزرگی روی سر ما سایه بیاندازه .
    و اما اصل قضیه که به نظر من کمی سیاسی به نظر میرسه و به نظر دیگران تعجب آور و خنده دار…
    بین کشور عراق و کشور عربستان یک صحرای بسیار بزرگ و پهناوری وجود داره که این صحرا فاقد آب بود و محل تولید ریزگردهای بسیار بزرگی هستش. در زمانهای قبل، دولت صدام برای اینکه این ریزگردها، آسمان عراق رو آلوده نکنه مجبور میشن که نخاله های نفتی رو که به اسم « مالچ » معروف هست رو بر روی این صحرا پخش کنه که بهش میگفتن مالچ پاشی. مالچ باعث بهم چسبیدگی ذرات خاک و سنگین شدن اونها و نهایتا جلوگیری از شروع گردوغبار میشد. اما بعد از حمله آمریکا به عراق، این کار متوقف و از اون جلوگیری به عمل اومد.
    دلیل اینکه میگم کمی رنگ و بوی سیاست داره اینه که همونونطور که اطلاع داریدکشورهای قدرتمند برای وارد کردن فشار بر بعضی کشور ها خصوصا ایران از هر حربه و اهرمی بدین منظور استفاده می کنن. و به احتمال بسیار قوی که بسیاری هم این نظریه رو تأیید می کنن، کشورهای غربی از جمله آمریکا با جلوگیری از مالچ پاشی سعی داره تا اهرم فشاری به کشور و مردم ایران وارد کنه تا بتونه مردم رو در برابر سیاست های داخلی قرار بده و ادامه ماجرا …
    به هر حال این نظر منه و خیلی هم بر روی نظرم اصرار دارم و هر کی هم میخواد رد کنه یا بخنده اینو بدونه که در خواب سنگینی به سر می بره و امیدوارم یه روزی از این خواب پا نشه که احساس پشیمونی کنه .
    ضمن تشکر از نگارنده محترم این مقاله سرکار خانم حیدری و عوامل محترم سایت دیجی کالا که قسمتی از سایت محبوبشونو برای بررسی به این مسئله اختصاص دادند.(در صورت نشر، مختار به تغییر و تصرف هستید).

  24. Avatar A

    خیلی ممنون از دیجی کالا مگ که به این پدیده پرداخت. ما که در خوزستان زندگی می کنیم در طول سال بارها و بارها شاهد گرد وخاک شدید هستیم و هیچ کس نیست که به دادمون برسه. همین الان که این کامنتو می نویسم بیرون از خونه باد شدید وزیدن گرفته که مطمئنا همراه خودش مقدار فوق العاده زیادی ذرات معلق داره….. سوال منه اینه استانی که در جنگ این همه ایستادگی کرد و مردمش آواره شدن…. استانی که بعد جنگ سهم بزرگی در ساخته شدن کشور داشت از فروش نفت و گاز و پتروشیمی و ……. آیا لایق کمی رسیدگی نیست؟؟

  25. Avatar علی فرجی

    با تشکر از نویسنده بابت پوشش خبری این معضل
    میخواستم یادآور چند مطلب بشم خدمت دوستان عزیزم
    اول اینکه خدمت دوستان عزیزی که میگن بابا خوزستانیا بوق در کرنا میکنن و بابا مگه چیه یه ذره گرد و غبار که دیگه اینقدر های و هوی نداره,خوشحالم که حداقل نویسنده خودشون این وضعیت رو از نزدیک لمس کردن و خود من فکر نمیکنم که آلودگیه چند روز در سال پایتخت قابل مقایسه باشه با وضعیت خوزستان که دیگه گرد و خاک فصل ماه و روز خاصی نمیشناسه و بقولی شده مهمان ناخوانده
    دوم اینکه این معضل از زمانی شدت گرفت که دیگه قرارداد 50 ساله مالچ پاشی بین چند کشور منطقه تمدید نشد
    سوم خشکاندن هور بمنظور استخراج نفت بدلیل کمبود امکانات برای حفر چاه اوریب
    چهارم اینکه مزارع نیشکر در خوزستان اونقدر وسعت نداره که بهونه بشه برای این آلودگیها و رفع مسولیت
    پنجم…

  26. Avatar ملیکا

    مشکل ما از جایی شرو میشه که زمانی هم که گرد و خاک میاد سلامتی ما برای هیچکس مهم نیس
    ینی تو اوج خاک مارو مدرسه نگه می دارن می گن بشینید پا درساتون
    و این خیلی بده

  27. Avatar ارمین

    سلام یکی از علت های این گرد خاک خشک شدن تالاب توسط حفر نادرست چاه توسط شرکت نفته که خدا میدونه چطور محیط زیست اجازه داده و دوم هم کشور دوست وبرادر عرق هست که به ما لطف داره

    ممنون از توجه تان در مورد گرد و خاک خوزستان

    خدایی نفس کشیدن سخته

  28. Avatar سعید

    درود و تشکر. واقعا مطلب تاسف انگیزی است و با اینکه بارها در اخبار درباره آن شنیدم ولی این نوشته تاثیر دیگری بر من داشت. باید این فاجعه طبیعی را در کنار دریاچه ارومیه و تخریب جنگلها و سایر معظلات زیست محیطی بگذاریم، تا سنگین ترین گوشها هم این فریاد را بشنوند و تکانی بخورند. برای من بیشتر این سوال مطرح است که چه کاری از ما غیر مسئولین بر می آید. آیا دلسوزان و آگاهان محیط زیست میتوانند، سوای اخطار و هشدار، راهها و یا آموزشهایی را به عموم مردم بدهند. حداقل آن کسانی که بدون نگاه کردن و توقع کردن و مقصر کردن دیگران، میخواهند کمک کوچکی بکنند و یا زندگی کم ضررتری را سپری کنند، شاید دلسوزتر از جمیع مسوولین و دیگرانی باشند که بی توجهی و مصرف گرایی آنها عمده ترین عامل تخریب طبیعت است. امروز مردم رنج کشیده خوزستان اسیر این بلای طبیعی هستند و فردا شاید با فاجعه ای دیگر شهرهای دیگری نیز گرفتار قهر طبیعت شوند و آنچه که روزی در فیلمهای تخیلی میدیدیم حالا از همیشه تاریخ به ما نزدیکتر میشود و این نتیجه بی توجهی و دهن کجی به قوانین محیط زیست است. محیطی که خیلی از ما نمیخواهیم قبول کنیم که ما را هم شامل میشود و ما خارج از آن نیستیم.

  29. Avatar مهدی

    من که دوره سربازی در فرماندهی ارتش بودم اطلاع دارم که ارتش به اندازه ای که آب تمام کشورهای حاشیه خلیج رو تامین کند قبل از انقلاب دستگاه اب شیرین کن خریداری کرده بود که البته به انقلاب رسید و بیشتر اونها بعد جنگ سالم و بلا استفاده مونده بودند. بنابراین با یک برنامه ریزی صحیح به راحتی مشکل خشک سالی و بیابان زدایی و البته جنگل کاری هم قابل حل می باشد. عمدتا افراد لایق در نظام سیاسی کم هستند و تا دلت بخواد افراد وفادار.

  30. Avatar اشکان

    خدا به داد ما برسه با این خاک.
    خدا میدونه اهواز تا چند سال دیگه کامل میره زیر خاک!!

  31. Avatar علی زارعی

    سلام من خودم اهواز زندگی می کنم…اول مطلب نوشته ، پارسال اولین بار اینجور شد ولی به حسب تجربه ای که دارم میگم که از وقتی اب کارون بردن اصفهان این اتفاق افتاد.البته صنایع فولاد خوزستان هم کمو بیش تو این مشکل سهیم هست.نکته ی بعد این که مرکز و منبع خاک اطراف و نهایتا 10 کیلومتری اهواز به دلیل بعضی از تالاب هاست که با کارون تغدیه میشدن.باور کنید امکانات واقعا کمه نسبت به همچین مشکلی.تقریبا تو همه خانواده ها مشکل های زیادی که خیلی هاشون تنفسی نیستند و هستند بوجود آمده.خیلی از خانواده ها برای حفظ جونشون دارن شهر و استان ترک میکنن و این برای یک استان مرزی یک خطر ملی بوجود میاره.الان تو خانواده ی خودم خواهرم و پدرم یکیشان مشکل سینوزیت و دیگری مشکل آسم دارن که وقتی میایم تهران مشکل شون حل میشه و دیگه به قول ما خس خس نمیکنن.این جا ما دکتر هایی که بتونن همچین مشکلات سختی که بوجود اومده برای ما ها رو حل کنن شاید تعداد شون به انگشتای یک دست نرسه.ضمن این که رهبری به فکر ما هست ولی کسی که وظیفش رسیدگی به مشکل ماست خاک که میشه میگه پرواز ها لغون،بعد خاک و قبل خاک هم پرستیژشون اجازه نمیده بیشتر یک روز بیان این جا…برامون دعا کنید

    1. فرناز حیدری فرناز حیدری

      سلام روز بخیر
      آقای زارعی متاسفانه این اتفاق همانطور که اشاره کردید، از سال گذشته شروع نشده آنچه در ابتدای متن بدان اشاره شده صرفاً تجربه شخصی نویسنده است. حقیقت مطلب اینکه سال گذشته من اهواز بودم و آنجا برای اولین بار طوفان خوزستان را دیدم.
      تنها چیزی که میتوانم بگویم این است که عمیقاً متاسفم و شرمندم و اینکه امیدوارم که همه به فکر خوزستانیها باشند. آنچه که من در اهواز دیدم را هیچوقت از یاد نخواهم برد و باور کنیدتا مدتها پس از بازگشت به تهران بار گناه خیلی زیادی را احساس میکردم.
      فقط میتونم بگم که از صمیم قلب شرمندم.
      با احترام
      فرناز حیدری

      1. Avatar علی زارعی

        سلام خانم حیدری
        راستش انتظار نداشتم نظر بنده رو جواب بدین.بنده هم یادم رفت بابت مطلب آگاهی بخشتون از شما تشکر کنم.اولین گام حل کردن مشکلات ، ایجاد گفتمان و آگاه شدن عموم مردم از مشکل است.امیدوارم خداوند امید و تلاش خانم حیدری های امت اسلامی را افزایش دهد و موانع پیشرفتشان را محو کند.
        اجرکم عند الله…

      2. فرناز حیدری فرناز حیدری

        نظر لطف شماست. موفق باشید

  32. Avatar Ali

    از این که این معضل بزرگ جنوب غرب کشور را در دیجی مگ مطرح نمودید بسیار خرسندم. واقعاً مسئولان نسبت به این بحران، کم اعتنا هستند و آنطور که باید و شاید در این خصوص اطلاع رسانی نمکنند که جای تأسف بسیار دارد. با تشکر مجدد.

  33. Avatar hosein

    با سلام وتشکر از دیجیکالا و خانم حیدری مگه اینکه شما صدای مارو به گوش بقیه برسونید والا تو اهواز که مسئولین خوابن

  34. Avatar SOROUSH

    ممنون برای این مقاله.حداقل مردم یکمی میفهمن ما چی میکشیم

  35. Avatar مجید

    قبل از همه چیز از نویسنده محترم تقدیر میکنم، باید عرض کنم که یک مشکل بزرگ مربوط به ذرات رادیو اکتیو هم میتونه باشه که از بازمانده های حملات آمریکا به عراق نشات میگیره و از طریق گرد و غبار امکان انتقال به آب و هوای ایران رو داره.

  36. Avatar محسن

    خیلی گناه داریم خو 🙁 مگه پول نیشکر، میره تو جیب ما؟ مگه سد رو واسه ما میزنن؟ سالانه 100هزار میلیارد تومن نفت از خوزستان می برید خب لااقل مرام داشته باشن بیان یکم ب وضع اینجا برسن 🙁 حالا یکی میگه برو اعتراض کن آقا چی میگی شما…

    من دیروز خواستم برم بیرون ساعت 5عصر، خدا شاهده نمیشه نفس کشید.یعنی اصلی ترین نیاز انسان رو نداره…
    بخدا 10سال پیش این چیزا نبود… اصلن 10سال پیش حتی یکبار من گرد و خاک ندیدم…. 🙁

    والا بلا آدم همینجوریش از زندگی زده هس،دیگه بیماریه ریَوی هم میشه جزئی از ویژگی های ما خوزستانی ها…
    یاد قبلنای آبادان بخیر… یادش بخیر چی بود چی شد…….

  37. Avatar sam

    ممنون از خانم حیدری و از اینکه به فکر پوشش این خبر هستید ، واقعا خجالت داره که توی کشوری هستیم که انقدر سرمایه داره و نصف سرمایه ی این کشور از خوزستان سرچشمه میگیره (نفت،گاز،زغال سنگ و … ) و اصلا به فکر این استان نیستن که قلب کشوره ! بعد انتظار دارن مردم رای هم بدن ! به کی ر ای بدیم ؟!به چی رای بدیم ؟!!! وضعیت مردم یا وضعیت استان ها ؟

    1. Avatar زمانی

      راحتی ساخت فیلم درمورد خرمشهر اینه که احتیاج به دکور یاشهرک سینمایی نیست! دوربین وعوامل را بردار و برو خرمشهر و بساز. با زمان جنگ هیچ فرقی نکرده!

  38. Avatar محمد

    سلام
    متاسفانه صدای ما خوزستانی ها به جایی نمیرسه و هر بار بعداز وقوع این طوفانها جلسات سوری برگزار میشه تا مردم به اینده این مشکل خوش بین بشن اما بعد از پایان طوفان همه چیز فراموش میشه و مردم میمونن و بیماری و هزینه هاش.

  39. Avatar مهرداد

    بسیار ممنون بخاطر توجه به این معضل زیست محیطی در این استان مظلوم
    همان که اشاره شده یکی از علل اساسی وقوق این پدیده استفاده نادرست و افراط در منابع آبی در منطقه است که نیاز به همکاری فرا ملی دارد که انتظار می رفت سازمان حیط زیست اقتدار و عزم کافی داشته باشه که متاسفانه امروز آن روز نیست که شاهد اقتدار و همت این سازمان نیستیم .

    1. Avatar زمانی

      باسلام
      ممکنه از طریق ریگ پاشی وضع بهتر بشه؟
      لطفا بررسی نمایید.

      1. فرناز حیدری فرناز حیدری

        سلام روز بخیر
        بله اصطلاحی هست تحت‌عنوان مالچ‌پاشی و جدای از آن کاشت گونه‌های سازگار گیاهی جهت جلوگیری از پیشرفت بیابان‌زایی که می‌تواند خیلی خیلی موثر باشد.