۷ فیلم علمی-تخیلی نظامی برتر؛ از «بیگانگان» تا «آواتار»
وقتی پای حمله موجودات فضایی به زمین به میان میآید، طبیعی است که نخستین نیرویی که برای مقابله با آنها وارد عمل میشود، ارتش باشد. به همین دلیل، سینما در طول سالها فیلمهای علمی-تخیلی نظامی ماندگار و جذابی خلق کرده است. این آثار با قرار دادن تجهیزات و تسلیحات آشنا در برابر تهدیدهایی فرازمینی، صحنههایی هیجانانگیز خلق میکنند. حضور ارتش به بسیاری از این فیلمها حالوهوایی واقعگرایانه میدهد، هرچند بعضی از آنها برای روایت داستان خود، نیروهای نظامی آیندهنگر یا کاملا خیالی را طراحی کردهاند. با وجود این تفاوتها، همه این فیلمها سرگرمیهایی تماشایی و پرهیجان هستند.
در این فهرست، سراغ بهترین فیلمهای علمی-تخیلی نظامی رفتهایم؛ بلاکباسترهایی آشنا که از حضور ارتش، از روایتهای انتقادی گرفته تا نبردهای نفسگیر، نهایت استفاده را میبرند. قهرمانان این فیلمها در برابر دشمنانی هولناک قرار میگیرند و برای نجات جهان میجنگند. از یکی از بهترین دنبالههای تاریخ سینما گرفته تا پرفروشترین فیلم تاریخ، اینها برترین آثار علمی-تخیلی نظامی هستند.
۷. «روز استقلال» (Independence Day)
۶. «حاشیه اقیانوس آرام» (Pacific Rim)
۵. «تبدیلشوندگان» (Transformers)
۴. «آواتار» (Avatar)
۳. «لبه فردا» (Edge of Tomorrow)
۲. «جنگاوران اخترناو» (Starship Troopers)
۱. «بیگانهها» (Aliens)
۷. «روز استقلال» (Independence Day)

- سال اکران: ۱۹۹۶
- کارگردان: رولند امریش
- بازیگران: ویل اسمیت، بیل پولمن، جف گلدبلوم
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم: ۷ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۷۷ از ۱۰۰
روز استقلال داستان حمله هماهنگ موجودات فضایی به زمین را روایت میکند. سفینههای عظیم آنها بر فراز شهرهای بزرگ ظاهر میشوند و یکی پس از دیگری آنها را نابود میکنند. در این میان، فیلم سه شخصیت اصلی را دنبال میکند: دیوید لوینسون، دانشمندی با بازی جف گلدبلوم که نخستین بار سیگنال بیگانگان را کشف میکند، استیون هیلر، خلبان زبده نیروی دریایی با بازی ویل اسمیت، و رئیسجمهور آمریکا، توماس ویتمور با بازی بیل پولمن که تلاش میکنند ضدحملهای هماهنگ را سازماندهی کنند.
از آنجا که داستان همزمان با روز استقلال آمریکا رخ میدهد، طبیعی است که بلاکباستر رولند امریش یکی از بهیادماندنیترین نبردهای نظامی در یک فیلم علمی-تخیلی را به نمایش بگذارد. روز استقلال بیشتر با صحنههای ویرانی عظیم، دیالوگهای ماندگار و نبردهای پرهیجانش شناخته میشود، اما در کنار این ویژگیها، بار احساسی قدرتمندی هم دارد. نبردهای هوایی فیلم، بهویژه رویارویی مستقیم هیلر با یکی از سفینههای فضایی، همچنان تماشایی و هیجانانگیز هستند. به همین دلیل، روز استقلال هنوز هم یکی از شاخصترین بلاکباسترهای دهه ۹۰ میلادی به شمار میرود.
۶. «حاشیه اقیانوس آرام» (Pacific Rim)

- سال اکران: ۲۰۱۳
- کارگردان: گیرمو دل تورو
- بازیگران: چارلی هونام، ادریس البا، رینکو کیکوچی
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم: ۶.۹ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۷۲ از ۱۰۰
در حاشیه اقیانوس آرام، هیولاهایی غولپیکر به نام کایجو از شکافی در اعماق اقیانوس آرام وارد زمین میشوند و بشریت برای مقابله با آنها، رباتهای عظیمی به نام ییگر میسازد. داستان درباره رالی، خلبان سابق ییگر با بازی چارلی هونام است که پس از شکست برنامه ساخت این رباتها، دوباره به خدمت فراخوانده میشود. او در کنار ماکو موری با بازی رینکو کیکوچی، خلبانی تازهکار، باید با کایجوهایی روبهرو شود که هر بار خطرناکتر از قبل به شهرهای بزرگ حمله میکنند.
نقطه قوت فیلم این است که تصویری تازه از ارتش در برابر تهدیدهای فرازمینی ارائه میدهد. گیرمو دلتورو با الهام از مانگا و انیمههای ژاپنی، بهویژه «گاندام» (Gandamu) و «اونگلیون» (Evangelion)، جهانی خلق کرده که هم خلاقانه است و هم پرهیجان. فیلم به خوبی نشان میدهد هدایت یک ییگر چه دشواریهایی دارد و این ماشینهای غولآسا چگونه مانند تجهیزات واقعی نظامی عمل میکنند. طراحی بصری خیرهکننده و صحنههای اکشن نفسگیر حاشیه اقیانوس آرام هنوز هم در میان فیلمهای هیولایی کمنظیر است. هرچند فیلم در گیشه موفقیتی متوسط داشت، اما با گذشت زمان به یکی از آثار محبوب میان هواداران این ژانر تبدیل شد.
۵. «تبدیلشوندگان» (Transformers)

- سال اکران: ۲۰۰۷
- کارگردان: مایکل بی
- بازیگران: شایا لباف، تایریس گیبسون، جاش دوهامل
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم: ۷.۱ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۵۷ از ۱۰۰
فیلم تبدیلشوندگان به کارگردانی مایکل بی، داستان سم ویتویکی با بازی شایا لباف را روایت میکند؛ نوجوانی که پس از خرید نخستین خودرویش، ناخواسته وارد جنگ میان اتوباتها و دسپتیکانها میشود، زیرا ماشین او در واقع یکی از تبدیلشوندگان است. همزمان، ارتش آمریکا نیز با هدایت گروه نیروهای ویژه به فرماندهی کاپیتان لنوکس با بازی جاش دوهامل و گروهبان اپس با بازی تایریس گیبسون وارد ماجرا میشود؛ چرا که دسپتیکانها برای بازگرداندن مگاترون و دستیابی به آل اسپارک، به دنبال اطلاعات محرمانه نظامی هستند.
تبدیلشوندگان بیش از هر چیز به خاطر انفجارهای عظیم و صحنههای اکشنش شناخته میشود، اما یکی از مهمترین نقاط قوت فیلم، تلفیق هوشمندانه عملیات نظامی مدرن با داستان است. همین موضوع باعث میشود فیلم فراتر از نبرد چند ربات غولآسا باشد و حس واقعگرایانهتری پیدا کند. دسپتیکانها به عنوان تهدیدی واقعی معرفی میشوند و واکنش ارتش نیز کاملا جدی و باورپذیر است. نبرد نیروهای نظامی با اسکورپونوک هنوز هم یکی از بهترین صحنههای اکشن بلاکباستری به شمار میرود. جلوههای ویژه پیشگامانه فیلم نیز با وجود گذشت سالها، همچنان چشمگیر هستند. هرچند دنبالههای بعدی هم از حضور ارتش استفاده کردند، اما فیلم نخست همچنان بهترین نمونه این مجموعه باقی مانده است.
۴. «آواتار» (Avatar)
![]()
- سال اکران: ۲۰۰۹
- کارگردان: جیمز کامرون
- بازیگران: سم ورثینگتون، زوئی سالدانیا، استیون لانگ
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم: ۷.۹ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۸۱ از ۱۰۰
آواتار داستان جیک سالی با بازی سم ورثینگتون را دنبال میکند؛ تفنگدار دریایی سابقی که برای حضور در برنامه آواتار به قمر پاندورا اعزام میشود. پیشینه نظامی او باعث میشود سرهنگ کواریچ با بازی استیون لانگ، از او بخواهد درباره منابع ارزشمند این سرزمین اطلاعات جمعآوری کند. اما جیک پس از آشنایی با فرهنگ ناویها و نزدیک شدن به نیتیری با بازی زوئی سالدانیا، کمکم نسبت به ماموریتی که برای انجام آن فرستاده شده تردید میکند.
آواتار بیشتر به خاطر تحول بزرگی که در جلوههای ویژه ایجاد کرد شناخته میشود، اما یکی از مهمترین ویژگیهای آن، صحنههای نبردی است که در تمام قسمتهای این مجموعه نقش پررنگی دارند. عناصر علمی-تخیلی نظامی در این فیلم به شکلی تاثیرگذار با داستان گره خوردهاند. جیمز کامرون ارتشی مجهز به فناوریهای پیشرفته را در برابر سبک زندگی سنتی ناویها قرار میدهد و از این تضاد برای خلق درگیریهایی جذاب استفاده میکند.
با نزدیکتر شدن جیک به ناویها، صحنههای جالبی شکل میگیرد که در آنها سلاحهای پیشرفته با آموزشهای نظامی او و شیوه مبارزه بومیان در هم میآمیزند. نبردهای فیلم با دقت طراحی شدهاند و استفاده از تاکتیکهای نظامی باورپذیر و تجهیزات پیشرفته، باعث میشود درگیریها با وجود فضای کاملا فانتزی، واقعی و ملموس به نظر برسند. همین ویژگیها یکی از دلایل موفقیت عظیم آواتار و فروش بیش از ۲ میلیارد دلاری آن در سراسر جهان است.
۳. «لبه فردا» (Edge of Tomorrow)

- سال اکران: ۲۰۱۴
- کارگردان: داگ لیمان
- بازیگران: تام کروز، امیلی بلانت، بیل پاکستون
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم: ۷.۹ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۹۱ از ۱۰۰
لبه فردا داستان ویلیام کیج با بازی تام کروز را روایت میکند؛ افسر روابط عمومی ارتش که برخلاف میلش به خط مقدم نبرد با گونهای بیگانه به نام میمیکها فرستاده میشود. او بدون هیچ آموزش جدی، تنها چند دقیقه پس از آغاز نبرد کشته میشود، اما به شکلی عجیب در یک حلقه زمانی گرفتار میشود و بارها همان روز را از نو تجربه میکند. کیج در کنار ریتا ورتاسکی با بازی امیلی بلانت، تلاش میکند با استفاده از این توانایی، راه شکست دادن بیگانگان را پیدا کند.
لبه فردا که بر اساس یک مانگا ساخته شده، ایده حلقه زمانی را با ساختار یک عملیات نظامی ترکیب میکند و به آن رنگ و بویی تازه میدهد. فیلم هوشمندانه روی شخصیتی تمرکز دارد که در آغاز هیچ شباهتی به یک قهرمان ندارد، اما هر بار با شکست خوردن، تجربه بیشتری به دست میآورد و بهتدریج به سربازی کارآمد تبدیل میشود.
صحنههای تهاجم گسترده و نبردهای فیلم از جذابترین بخشهای آن هستند و شیمی میان تام کروز و امیلی بلانت نیز نقش مهمی در موفقیت فیلم دارد. لبه فردا اگرچه هنگام اکران فروش متوسطی داشت، اما به مرور زمان به یکی از محبوبترین آثار علمی-تخیلی دهه گذشته تبدیل شد و هنوز هم صحبتهایی درباره ساخت دنباله آن به گوش میرسد.
۲. «جنگاوران اخترناو» (Starship Troopers)

- سال اکران: ۱۹۹۷
- کارگردان: پل ورهوفن
- بازیگران: کاسپر ون دین، دنیس ریچاردز، دینا میر
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم: ۷.۳ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۷۲ از ۱۰۰
جنگاوران اخترناو داستان جانی ریکو با بازی کاسپر ون دین را روایت میکند؛ دانشآموزی که پس از پیوستن دوستانش به ارتش، به نیروهای پیادهنظام متحرک ملحق میشود. زمانی که حکومت فدراسیون شهروندان متحد پس از حمله مرگبار موجودات عنکبوتی به زمین، جنگی تمامعیار علیه آنها آغاز میکند، ریکو نیز در جریان نبردها بهتدریج در سلسلهمراتب نظامی پیشرفت میکند و با واقعیت تلخ جنگ روبهرو میشود.
این فیلم در زمان اکران، به اشتباه اثری در ستایش فاشیسم تلقی شد، اما با گذشت زمان نگاهها به آن تغییر کرد و امروز بسیاری آن را یکی از هوشمندانهترین فیلمهای هجو سیاسی میدانند. پل ورهوفن آگاهانه جهانی را به تصویر میکشد که در آن نظامیگری، تبلیغات حکومتی و ملیگرایی به شکلی اغراقآمیز ستایش میشوند تا مخاطب را به فکر وادار کنند.
جنگاوران اخترناو هم به عنوان یک فیلم جنگی پرهیجان عمل میکند و هم نقدی تند بر حکومتهای اقتدارگرا ارائه میدهد. جلوههای ویژه عملی فیلم و نبردهای عظیم آن نیز با گذشت زمان بیش از پیش مورد توجه قرار گرفتهاند. همین نگاه انتقادی در کنار صحنههای اکشن، باعث شده این فیلم امروز یکی از مهمترین آثار علمی-تخیلی نظامی تاریخ سینما باشد.
۱. «بیگانهها» (Aliens)

- سال اکران: ۱۹۸۶
- کارگردان: جیمز کامرون
- بازیگران: سیگورنی ویور
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم: ۸.۴ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۹۳ از ۱۰۰
بیگانهها بار دیگر الن ریپلی با بازی سیگورنی ویور را در مرکز داستان قرار میدهد. او با اکراه همراه گروهی از تفنگداران دریایی مستعمرات فضایی راهی سیاره LV-426 میشود؛ همان جایی که پیشتر برای نخستین بار با زنومورف روبهرو شده بود. ارتباط این مستعمره انسانی به شکلی مرموز قطع شده و همه نشانهها حاکی از آن است که این موجودات مرگبار دوباره بازگشتهاند. اما پس از رسیدن به محل، گروه متوجه میشود که مستقیما وارد لانه زنومورفها شده است.
جیمز کامرون با ساخت بیگانهها فیلم ترسناک و دلهرهآور ریدلی اسکات را به یکی از بهترین فیلمهای اکشن نظامی تاریخ سینما تبدیل کرد. این فیلم همچنان معیار سنجش آثار علمی-تخیلی نظامی است، زیرا تعادلی کمنظیر میان وحشت و اکشن برقرار میکند.
کامرون برای هر یک از اعضای گروه تفنگداران شخصیتی متمایز خلق میکند و به همین دلیل، از دست رفتن هر کدام از آنها تاثیر احساسی واقعی بر مخاطب میگذارد. زنومورفها با وجود اینکه قهرمانان داستان به انواع سلاحها مجهز هستند، همچنان ترسناک باقی میمانند و همین موضوع به ریپلی اجازه میدهد به یکی از ماندگارترین قهرمانان اکشن تاریخ سینما تبدیل شود.
ریتم تند، جلوههای ویژه پیشگامانه و نبرد نهایی فراموشنشدنی فیلم، الهامبخش بسیاری از بلاکباسترهایی بوده که در دهههای بعد ساخته شدند. به همین دلیل، بیگانهها هنوز هم برای بسیاری از علاقهمندان سینما، بهترین فیلم علمی-تخیلی نظامی تاریخ به شمار میرود.
منبع: Collider


