بهترین انیمههای نوآر؛ از «سایکو-پس» تا «هیولا»
نوآر ژانری است که در ابتدا برای توصیف درامهای جنایی هالیوود به کار میرفت و به سبک اکسپرسیونیستی آلمان بازمیگردد. این ژانر بر فیلمهای موج نوی فرانسه تأثیر گذاشت، اما داستانِ نوآر به اینجا هم ختم نشد. بسیاری از کارگردانان انیمه هم تحت تأثیر نوآر قرار گرفتهاند و این در آثارشان مشهود است. از آغاز کار انیمه از حدود ۵۰ سال پیش، موجی از انیمههای نوآر ظهور کردهاند که از این رسانه برای روایت داستانهای تاریکتر بهره میبرند. این انیمهها با داستانهایی که در پسزمینهی تاریک شهرها و ضدقهرمانانی که در سایهروشنِ خلوت خیابانها پرسه میزنند، بهشدت از فیلمهای نوآر کلاسیک دهه ۴۰ میلادی الهام میگیرند. پس بدون اتلاف وقت برویم سراغ بهترین انیمههای نوآر که شما را به قلب تاریک دنیای انیمه میبرند.
۱۰. گانگریو (Gungrave)
- سال انتشار: ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴
- کارگردان: توشیوکی تسورو
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۹ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۷.۸ از ۱۰
«گانگریو» داستان دو کودک خیابانی به نامهای برندون هیت و هری مکداول را روایت میکند که متوجه میشوند سریعترین راه برای کسب شهرت، افتخار و ثروت، ورود به دنیای خشن جرم و جنایت است. آنها پس از پیوستن به سازمان جنایی میلنیون (Millennion)، که عملاً یک سندیکای جنایی عظیم است، به ترتیب درجات خود را بالا برده و جایگاهشان را در این دنیای بیرحم و ظالم تثبیت میکنند. با این حال، طولی نمیکشد که آنها به خود غره و به رقیب یکدیگر تبدیل میشوند. کسانی که روزگاری بهترین دوست هم بودند، حالا در هدایت یک کلانشهر بیقانون، از زیر پا گذاشتن هیچ ارزش اخلاقی ابایی ندارند.
«گانگریو»، که استودیو «ماپا» (MAPPA) آن را در ۲۶ اپیزود منتشر کرده است، با لحن غمانگیز و داستانی پر از اکشن دربارهی گروههای رقیب گانگستری، شما را به دنیای تاریک و دودهگرفتهای میبرد که مانندش را تنها در یک انیمهی نوآر پیدا خواهید کرد.
۹. شبح درون پوسته: استند الون کامپلکس (Ghost in the Shell: Stand Alone Complex)
- سال انتشار: ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵
- کارگردان: کنجی کامیاما
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۵ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۸.۴ از ۱۰
اگر از انیمهبازهای قدیمی باشید، میدانید که «شبح درون پوسته» (Ghost in the Shell)، شاهکار سایبرپانک فلسفی مامورو اوشی، یکی از بهترین انیمههای سینمایی تاریخ به حساب میآید. عجیب نیست که پس از آن اقتباسهای گوناگونی در دنیای «شبح درون پوسته» منتشر شد؛ از مانگا و بازیهای ویدیویی گرفته، تا انیمهی تلویوزیونی «استند الون کامپلکس». این انیمه، که میتوان آن را یک مجموعهی نئونوآر توصیف کرد، در توکیویی آیندهنگرانه اتفاق میافتد؛ جایی که در آن انسانها میتوانند خود را بیشتر و بیشتر به ماشین تبدیل کنند.
وقتی این تکنولوژی به دست آدمبدها میافتد، دولت ژاپن بخش ۹ را مأمور میکند تا در قالب یک ارتش مجهز و مستقل از پلیس، هرگونه تهدید این افراد را از بین ببرند. اما رهبران آنها، دایسوکه آراماکی و موتوکو کوناساگی با یک مشکل بزرگ روبرو هستند: هکری به نام مرد خندان. «شبح درون پوسته» و به تبع آن، «استند الون کامپلکس» دنیاسازی جذاب سایبرپانکی را با داستانی معمایی درهممیآمیزند که به ساخت یکی از بهترین انیمههای نوآر انجامیده است.
۸. تاریکتر از سیاهی (Darker Than Black)
- سال انتشار: ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰
- کارگردان: تنساکی اوکامورا
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۷ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۸ از ۱۰
استودیو «بونز» (Bones) خالق این انیمهی نوآر است که کارگردان «سول ایتر» (Soul Eater)، «جنگیر آبی» (Blue Exorcist) و «هفت گناه کبیره» (The Seven Deadly Sins) کارگردانیاش را برعهده داشته. در «تاریکتر از سیاهی» با دنیایی طرفیم که برای حداقل یک دهه با یک پدیدهی ماورای طبیعی عجیب دست و پنجه نرم میکند. ده سال پیش، در امریکای جنوبی و ژاپن دروازههایی باز شدند که یکی دروازهی بهشت و دیگری دروازهی جهنم خوانده میشود. با ظهور این دروازهها، افرادی به نام پیمانکار به عنوان ناجی دست به کار شده و با تواناییهای ماورای طبیعی خود، میخواهند دنیا را نجات دهند. قهرمان داستان، مأمور هی است که بهعنوان آدمکش برای سندیکا کار میکند؛ او همزمان میخواهد با کنار هم گذاشتن سرنخها، به ماهیت مرموز سندیکا و موجودیت پیمانکاران پی ببرد.
این انیمهی تاریک، تصویری پیچیده از دنیای زیرزمینی و جنایتها ارائه میدهد که با فضای غمانگیز خود، فانتزی و نوآر را از نو تعریف میکند. این مجموعه در وهلهی اول از نظر بصری عالی است؛ انیمیشن آن در تمام ۲۵ اپیزود کیفیت بالای خود را حفظ میکند و موسیقی آن، با ترکیب راک، جاز و موسیقی کلاسیک، حال و هوای نوآر آن را ارتقاء میدهد.
۷. باکانو! (Baccano)
- سال انتشار: ۲۰۰۷
- کارگردان: تاکاهیرو اوموری
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۲ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۸.۳ از ۱۰
«باکانو!» از لایت ناول تحسینشدهی ریوهوگو ناریتا اقتباس شده و داستان عصر بیقانونیهای نیویورک آن هم در دوران پساممنوعیت مشروبات الکی را روایت میکند. از یک طرف، مافیایی وجود دارد که با اختلافات داخلی دست به گریباناند و از طرف دیگر، شایعاتی مبنی بر وجود کیمیاگرانی که حقیقت تکاندهندهای را در مورد جاودانگی آشکار میکنند، پخش میشود. همچنین در شیکاگوی سال ۱۹۳۰، یک قطار بین قارهای به نام فلایینگ پوسیفوت، ویرانیهایی را از پس خود به جا میگذارد. خلاصه، «باکانو!» با داستان تاریخی و غیرخطیاش چون «پالپ فیکشن» (Pulp Fiction)، با هرچه از انیمه توقع دارید، فرق دارد.
«باکانو!» شما را در یک حماسهی پراکشن و هیجانانگیز با شخصیتهایی میاندازد که از جنایتکاران، دانشمندان، دزدان و مطرودان در میانشان پیدا میشود. با وجود عناصر نوآر و تکیه بر کلیشههای کلاسیک ژانر، «باکانو!» یکی از بهترین انیمههای جنایی به حساب میآید.
۶. ۹۱ روز
- سال انتشار: ۲۰۰۷
- کارگردان: هیرو کابوراگی
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۶ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۷.۸ از ۱۰
انیمه «۹۱ روز» هم در دوران ممنوعیت الکل در ایالات متحدهی امریکا اتفاق میافتد، آن هم در شهری به نام «لاولس» (Loveless) و همینها کافی است تا بدانید با یک تریلر نوآر خوب طرفید. این انیمهی کوتاه در دوازده قسمت، داستان آنجلو لاگوسا را روایت میکند. خانوادهی او به دست خانوادهی مافیایی وانتی به طرز وحشیانهای به قتل میرسد و او چارهای ندارد جز اینکه از شهر برود. آنجلو هفت سال بعد، با تغییر نامش به آویلیو برونو و با نقشهی انتقام به لاولس بازمیگردد. او با نرو، پسر رئیس وانتی، دوست میشود و به سندیکای مافیایی که مسئول مرگ خانوادهاش بود، نفوذ میکند.
ترکیب نوآر هالیوودی، با داستانی مافیایی و شخصیتهای ژاپنی، یک ترکیب برنده است. با اینکه جلوههای بصری «۹۱ روز» به پای انیمههای دیگر این فهرست نمیرسد، اما داستانسرایی آن با بهترین انیمههای تمام ادوار برابری میکند.
۵. سایکو-پس (Psycho-Pass)
- سال انتشار: ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۹
- کارگردان: نائویوشی شیوتانی، کاتسویوکی موتوهیرو
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۱ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۸.۳ از ۱۰
«سایکو-پس» یکی از بهترین انیمههای سایبرپانک تمام ادوار است که با داستانی در پسزمینهی جرم و جنایت، عناصر نوآر را هم به داستان خود وارد میکند. این انیمه در آیندهای اتفاق میافتد که در آن جرم و جنایت به یک موضوع نگرانکننده تبدیل شده است. به لطف سیستم سیبیل (Sybil)، ادارهی امنیت عمومی بر روانِ شهروندان نظارت دارد و براساسش نتیجه میگیرد چه کسی مجرم و چه کسی بیگناه است.
بازرس آکانه تسونموری و شینیا کوگامی به نقصهای سیستم سیبیل پی میبرند و خود را در گردابی از دسیسههای دولتی مییابند. با اینکه «سایکو-پس» در ۲۰۱۲ منتشر شده، این انیمه همچنان موضوعی داغ دارد؛ مخصوصا با توجه به بحثهای هوش مصنوعی که امروزه بر تمام ابعاد زندگی ما غلبه کرده است.
۴. ارگو پراکسی (Ergo Proxy)
- سال انتشار: ۲۰۰۶
- کارگردان: شوکو موراسه
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۹ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۷.۹ از ۱۰
«ارگو پراکسی» یک انیمهی پساآخرالزمانی و فلسفی است که نگاهی متفاوت به آینده میاندازد. این مجموعه، که تاحدودی یادآور «شبح درون پوسته» است، در شهر گنبدی شکل رومدو آغاز میشود، ایالتی شهری که شهروندانش تحت یک سیستم مدیریت بهشدت کنترلگر قرار دارند.
داستان روی سه شخصیت اصلی تمرکز دارد: وینسنت (مهاجری با گذشتهای مبهم)، ری-ال (کارآگاهی در جستجوی حقیقت) و پینو (یک خوانندهی اتو-ریو کم و بیش رباتی). به ری-ال وظیفهی بررسی پروندههای قتلی داده میشود که مربوط به ویروس کوگیتو در اتو-ریو است؛ ویروسی که آنها را خودآگاه میکند و اثرات متفاوتی دارد. ری-ال توسط موجودی ناشناخته، هیولایی و انساننما به نام پراکسی مورد حمله قرار میگیرد. همهی اینها با هم ترکیب میشوند تا او را بیشتر به درون پرونده و اسرار رومدو و دنیای بیرون بکشانند. در طول این ماجرا، سه شخصیت فوقالعادهی داستان به سفری برای خودشناسی پا میگذارند؛ سفری که با اکشنهای فوقالعاده همراه شده است.
«ارگو پراکسی» را میتوان یک حماسهی دیستوپیایی خواند که درک تمام مضامین فلسفیاش، نیازمند دقت فراوان است. پس آن را به همه توصیه نمیکنیم. اما اگر یک انیمهی نوآر تاریک با دنیاسازی غنی میخواهید، «ارگو پروکسی» با شخصیتهای جذابش شما را غرق داستان خود میکند.
۳. بلک لاگون (Black Lagoon)
- سال انتشار: ۲۰۰۶
- کارگردان: سونائو کاتابوچی
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۹ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۸ از ۱۰
«بلک لاگون» تاریکترین انیمهی این فهرست است؛ تا جایی که بهخاطر نمایش تکاندهندهی خشونت، درجهی سنی بزرگسال گرفته است. این انیمه زندگی طاقتفرسا و یکنواخت روکورو اوکاجیما، یک کارمند ژاپنی ۲۵ ساله را دنبال میکند که سخت میکوشد تا به دفتر شرکت راه یابد. پس از شکست او در بستن یک معاملهی تجاری، روکورو از سوی تیمی از مزدوران معروف به «لاگون کمپانی» گروگان گرفته میشود. اما وقتی مدیرانش از کمک به او خودداری میکنند، روکورو تصمیم میگیرد به گروه بپیوندد و در عوض مزدور شود. روکورو نه تنها از نزدیک دنیای زیرزمینی و هرج و مرجِ رواناپور را درک میکند، بلکه از کارمندان داخل شرکت برای خودش دشمن میسازد، مانند همکارش روی.
«بلک لاگون» زندگی زشت و زنندهی مزدوران اجیر شده و دنیای زیرزمینی جرم و جنایت را به تصویر میکشد. اما فراتر از توانایی دنیاسازی آن، شخصیت پردازی انیمه تحسینبرانگیز است. با انتخاب یک فرد تحصیلکرده و بیگناه، که از قضا خود را در این دنیای سیاه مییابد، «بلک لاگون» به راحتی ما مخاطبان عادی را با دنیای تاریک جرم و جنایت آشنا میکند؛ آن هم به صریحترین و واقعگرایانهترین شکل ممکن.
۲. کابوی بیباپ (Cowboy Bebop)
- سال انتشار: ۱۹۹۸ تا ۱۹۹۹
- کارگردان: شینیچرو واتانابه
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۹ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۸.۷۵ از ۱۰
«کابوی بیباپ» یکی از عناوین قدیمیتری است که نشان میدهد هنرمندان میتوانند با مدیوم انیمه خلاقیت خود را تا کجاها پیش ببرند. در این انیمهی نوآر علمی-تخیلی، اسپایک اشپیگل یک شکارچی و جایزه بگیر است که با خدمهی خود متشکل از یکسری شخصیتهای منحصربهفرد، سفینهی فضایی بیباپ را در سراسر کهکشان میگرداند، از سندیکاهای جنایی میگریزد و همزمان برای پول درآوردن، منظومهی شمسی را به هوای یافتن جنایتکاران جستجو میکند.
این انیمهی دههنودی، حاصل ذهن پویای یکی از اسطورههای دنیای انیمه، شینیچرو واتانابه، از بهترین انیمهسازهای تاریخ به حساب میآید که با حال و هوای وسترن و نوآر، یک موسیقی متن جاز فراموشنشدنی و جلوههای بصری خیرهکننده داستانهایی از رستگاری روایت میکند که مانندش را در هیچ فیلم، سریال یا انیمهی دیگری پیدا نخواهید کرد.
۱. هیولا (Monster)
- سال انتشار: ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۵
- کارگردان: ماسایوکی کوجیما
- امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۷ از ۱۰
- امتیاز وبسایت مایانیمهلیست به انیمه: ۸.۸ از ۱۰
در این انیمهی روانشناختی، کنزو تنما یک جراح مغز و اعصاب جوان و بااستعداد است که در دههی ۱۹۷۰ در آلمان زندگی میکند. پس از موفقیت در حرفهاش و نامزدی با دختر مدیر بیمارستان، انگار زندگی بر وفق مراد او پیش میرود؛ تا اینکه یک شب مدیر او را مجبور میکند روی یک فرد مشهور عمل جراحی مغز انجام دهد. تنما نمیتواند جان مرد را نجات دهد و از بیمارستان بیرون انداخته میشود. کمی پس از آن مرگ مدیر و چند پزشک دیگر، تنما را به مظنون اصلی قتلها تبدیل میکند.
مانگای نائوکی اوراساوا یک شاهکار است و اقتباس انیمهای آن نیز یک بازی موش و گربهی به همان اندازه جذاب که در آن همواره هیولایی از سایهها در کمینِ قهرمان داستان است. این تریلرِ جنایی، که هنوز که هنوز است بر رویش تفاسیر اجتماعی و روانشناختی ارائه میدهند، بیشک از بهترین انیمههای نوآر تمام ادوار است.
منبع: Movieweb، Screenrant، MyAnimeList
