۶ بازی نقش‌آفرینی که روح بایوویر را زنده نگه خواهند داشت
استودیوی بایوور (BioWare) اخیرا به دستور الکترونیک آرتز (EA) تعطیل شده است. اگرچه این استودیو مدت‌ها بود که برای انتشار یک بازی واقعا درخشان با مشکل مواجه شده بود، اما نمی‌توان انکار کرد که برخی از بهترین بازی‌های نقش‌آفرینی تاریخ را در کارنامه خود دارد. بایوور در دوران اوجش با ساخت آثاری مانند Star Wars: Knights of the Old Republic، مجموعه مس افکت (Mass Effect) و دراگون ایج: اوریجینز (Dragon Age: Origins)، نه تنها در خلق دنیاهای بازی شگفت‌انگیز پیشگام بود، بلکه می‌توانست این دنیاها را با شخصیت‌هایی پر کند که بسیاری از بازیکنان واقعا به آن‌ها اهمیت می‌دادند.
البته دستاوردهای بایوور فراتر از نوشتن چند دیالوگ هوشمندانه بود. به یاد دارید در پایان نفس‌گیر مس افکت 2، چطور سرنوشت همراهانتان به تصمیم‌هایی گره خورده بود که در طول بازی گرفته بودید؟ اگر ماموریت‌های وفاداری آن‌ها را کامل نکرده و رابطه خود را با اعضای گروه به اندازه کافی تقویت نکرده بودید، ممکن بود برخی از آن‌ها برای همیشه جانشان را از دست بدهند و دیگر فرصتی برای حضور در قسمت پایانی سه‌گانه نداشته باشند. بایوور به خوبی می‌دانست چگونه پیامدهایی شخصی و دردناک را وارد داستان کند تا انتخاب‌های بازیکنان صرفا تصمیم‌هایی گذرا نباشند و واقعا بر سرنوشت شخصیت‌ها و مسیر روایت تاثیر بگذارند.
بازی‌هایی که بایوور در دوران طلایی خود ساخت، تاثیر فوق‌العاده زیادی بر صنعت بازی گذاشتند و می‌توان گفت که هیچ‌کدام از آثار استودیوهای دیگر که تلاش کردند مسیر موفقیت این آثار را ادامه دهند، نتوانستند به همان سطح از کیفیت برسند. حتی خود بایوور هم در بازی‌های سال‌های آخر فعالیتش برای بازآفرینی آن جادوی همیشگی با مشکل مواجه شد. اما با اینکه سخت است که فکر کنیم بازی دیگری بتواند به کیفیت بی‌نظیر سه‌گانه مس افکت یا سه قسمت نخست مجموعه دراگون ایج نزدیک شود، اما روح بهترین آثار بایوور همچنان در بازی‌هایی که از آن‌ها الهام گرفته‌اند، زنده است.
تنها در چند سال اخیر، بازی‌های زیادی منتشر شده‌اند که مستقیما از فرمول و میراث بایوور الهام گرفته‌اند. علاوه بر این، چندین پروژه جدید نیز در دست ساخت قرار دارند که از میان آن‌ها، دو بازی آن‌قدر به آثار بایوور شباهت دارند که گویی قسمت‌های جدیدی از بازی‌های این استودیو هستند. بنابراین، اگر پس از شنیدن خبر تلخ تعطیل شدن استودیو، به دنبال تجربه بازی‌هایی با حال‌وهوای آثار آن هستید، در ادامه با شش بازی آشنا می‌شوید که بهتر است است به سراغ آن‌ها بروید.
1. Baldur’s Gate 3
تهیه‌کننده: Larian Studios / سازنده: Larian Studios
سال انتشار: 2023
پلتفرم: پلی‌استیشن 5، ایکس‌باکس سری ایکس/اس، کامپیوتر
همان‌طور که احتمالا می‌دانید، بایوور دو قسمت نخست مجموعه بالدورز گیت را ساخته و به همین دلیل، تاثیر زیادی بر شکل‌گیری قسمت سوم داشته است. اما هر بار که به سراغ بازی بالدورز گیت 3 ساخته استودیوی لارین می‌روم، تاثیرپذیری آن از مجموعه‌های مس افکت و دراگون ایج برایم آشکارتر می‌شود. برای مثال، نحوه معرفی همراهان و تشویق بازیکن به برقراری روابط نزدیک با آن‌ها، کاملا یادآور سبک بازی‌سازی بایوور است.
البته نباید شبکه پیچیده روابط عاشقانه و گزینه‌های مختلف آن را هم نادیده گرفت. من در جریان بازی تصمیم گرفتم دل لائزل (Lae’zel) را به دست بیاورم و ساعت‌ها وقت صرف کردم تا او را به یک مبارز قابل‌اعتماد تبدیل کنم که بتواند در مراحل پایانی بازی از من محافظت کند. اما بعد، تصمیم بسیار اشتباهی درباره یک مایند فلایر (Mind Flayer) گرفتم و لائزل برای همیشه گروه من را ترک کرد! از آن لحظه به بعد، مجبور شدم هم ترکیب اعضای گروه و هم قلب شکسته خودم را سر و سامان بدهم!
در بخش‌های ابتدایی همان دور نخست بازی، به دلیل تصمیماتی که هنگام کمک به چند پالادین در پرده اول گرفتم، به طور اتفاقی یکی از شخصیت‌هایی را کشتم که می‌توانست به گروه من ملحق شود. تا زمان تجربه دوباره بازی متوجه نشده بودم که امکان جذب او به‌عنوان همراه وجود دارد. وقتی هم به این موضوع پی بردم، واقعا احساس بدی پیدا کردم. از بسیاری جهات، این زنجیره از تصمیم‌ها و پیامدهای آن‌ها یادآور چیزی است که در ماموریت نهایی مس افکت 2 تا این اندازه دوست دارم؛ با این تفاوت که در بالدورز گیت 3 چنین پیامدهایی در سراسر بازی جریان دارند و به یک ماموریت خاص محدود نمی‌شوند.
حتی فراتر از روابط و ماجراهای مربوط به همراهانتان، تصمیم‌هایی که می‌گیرید نقش اساسی در تجربه بالدورز گیت 3 دارند. بازی از همان ابتدا تصمیمات بسیار مهمی پیش رویتان می‌گذارد که بسته به انتخاب‌هایتان، ممکن است بعدها عواقب ناخوشایندی برایتان به همراه داشته باشند. برای مثال، در اوایل بازی با گروهی از درویدها روبه‌رو می‌شوید که با چند تیفلینگ (Tiefling) تازه‌وارد اختلاف دارند. نحوه برخورد شما با این ماجرا نه تنها سرنوشت همان موقعیت را تغییر می‌دهد، بلکه زنجیره‌ای از اتفاقات را آغاز می‌کند که تاثیر آن تا پایان ماجراجویی ادامه پیدا می‌کند. این ماجرا حتی می‌تواند به شکل‌های بسیار تاریک و تلخی پیش برود. البته این تنها یکی از ده‌ها موقعیتی است که باید با آن‌ها روبه‌رو شوید و هرکدام به شکلی شخصیت شما و روند ماجراجویی‌تان را شکل می‌دهند.
2. The Outer Worlds
تهیه‌کننده: Private Division / سازنده: Obsidian Entertainment
سال انتشار: 2019
پلتفرم: کامپیوتر، پلی‌استیشن 4 و 5، ایکس‌باکس وان، ایکس‌باکس سری ایکس/اس، نینتندو سوییچ
بیشتر اوقات، بازی The Outer Worlds ما را به یاد فال‌اوت: نیو وگاس در فضا می‌اندازد. این موضوع چندان هم عجیب نیست چرا که استودیوی آبسیدین اینترتینمنت، سازنده نیو وگاس، توسعه آن را بر عهده داشته است. اما مشابه بالدورز گیت 3، بازی The Outer Worlds به لطف نحوه پرداختن به شش همراه اصلی خود، بارها حال و هوای آثار بایوور را تداعی می‌کند. مهم نیست بازی شما را درگیر چه موقعیت‌های عجیب‌وغریبی کند؛ چیزی که هنگام بازگشت به دنیای The Outer Worlds بیش از هر چیز توجهم را جلب می‌کند، شخصیت‌پردازی عمیق و جزئیات فراوان همراهان آن است.
هرکدام از این شخصیت‌ها نیازها و خواسته‌های منحصربه‌فرد خودشان را دارند و همین موضوع به شکل‌گیری زنجیره‌ای از مأموریت‌های فرعی منجر می‌شود که در نهایت سرنوشت آن‌ها را تعیین می‌کند. علاوه بر این، مانند پایان‌بندی‌های مجموعه‌های مس افکت و دراگون ایج که به تصمیمات بازیکن وابسته هستند، این بازی نیز مجموعه‌ای گسترده از پایان‌های مختلف دارد که بسته به انتخاب‌هایتان تغییر می‌کنند. بسیاری از ماموریت‌هایی که در تعیین این پایان‌ها نقش دارند، با یکدیگر ارتباط پیدا می‌کنند و شبکه‌ای پیچیده از احتمالات را شکل می‌دهند و هر بار تجربه بازی می‌تواند تا حدی متفاوت باشد.
3. The Witcher 3: Wild Hunt
تهیه‌کننده: CD PROJEKT / سازنده: CD PROJEKT RED
سال انتشار: 2015
پلتفرم: کامپیوتر، پلی‌استیشن 4 و 5، ایکس‌باکس وان، ایکس‌باکس سری ایکس/اس، نینتندو سوییچ
استودیوی سی‌دی پراجکت رد و بایوور سابقه همکاری و ارتباط طولانی مدتی با یکدیگر دارند. در واقع، جالب است بدانید که اولین قسمت از مجموعه ویچر نیز با استفاده از موتور بازی‌سازی سری Neverwinter Nights از بایوور ساخته شد. بنابراین، چندان عجیب نیست که بازی‌های ویچر طی سال‌ها روح و رویکرد بایوور در داستان‌گویی را با خود به همراه داشته‌اند. البته بیان این موضوع شاید کمی عجیب به نظر برسد؛ زیرا وقتی به بایوور فکر می‌کنم، معمولا بازی‌های نقش‌آفرینی‌ای به ذهنم می‌آیند که در آن‌ها شخصیت اصلی را خودتان می‌سازید و گروهی از همراهان در تمام طول ماجراجویی کنارتان حضور دارند که این دو ویژگی در مجموعه ویچر وجود ندارند. در تمام قسمت‌های این مجموعه، کنترل گرالت را بر عهده می‌گیرید و متحدانی که در طول مسیر پیدا می‌کنید، به معنای واقعی کلمه همراهان گروه شما به سبک بازی‌های بایوور نیستند.
با اینکه بین قسمت‌های مختلف این مجموعه برای انتخاب محبوب‌ترین بازی‌ام مردد هستم، اما به نظرم ویچر 3 بهترین نمونه از نحوه ادامه دادن میراث بایوور توسط سی‌دی پراجکت رد است. در بیشتر زمان بازی، به تنهایی به دنبال سیری، دخترخوانده گرالت، می‌گردید. اما با وجود اینکه اغلب اوقات تنها هستید، بازی تاکید زیادی بر انجام ماموریت‌های فرعی برای شخصیت‌های مکمل دارد تا پیش از حمله به دژ کوهستانی کائر مورهن، وفاداری و حمایت آن‌ها را بدست بیاورید. همین موضوع از همان ابتدا این پتانسیل را ایجاد می‌کند که با پایانی شبیه به ماموریت پایانی نمادین مس افکت 2 روبه‌رو شویم اما اگر در جذب متحدان برای دفاع از دژ ویچرها شکست بخورید، اتفاق چندان مهمی رخ نمی‌دهد. در هر صورت، یکی از بازی‌هایی است که تاکنون چهار یا پنج بار آن را به پایان رسانده‌ام و با وجود اینکه می‌دانم جمع‌آوری تمام متحدان تاثیر چندانی بر روند گیم‌پلی ندارد، باز هم تمام تلاشم را می‌کنم تا همه دوستانم را به آن قلعه کوهستانی بیاورم؛ حتی اگر تنها نتیجه این کار، باز شدن چند دیالوگ اضافی و تجربه لحظاتی سرشار از صمیمیت باشد.
4. Exodus
تهیه‌کننده: Wizards of the Coast / سازنده: Archetype Entertainment
سال انتشار: 2027
پلتفرم: کامپیوتر، پلی‌استیشن 5، ایکس‌باکس سری ایکس/اس
بر کسی پوشیده نیست که طی حدود یک دهه گذشته، حتی پیش از تعطیلی بایوور بدست الکترونیک آرتز، این استودیو روزهای چندان خوبی را پشت سر نمی‌گذاشت. بسیاری از نیروهای مستعد و باتجربه آن، به ویژه در آستانه انتشار Anthem، تصمیم به جدایی گرفتند. یکی از استودیوهایی که با حضور تعدادی از همین توسعه‌دهندگان سابق بایوور شکل گرفت، آرک‌تایپ اینترتینمنت است. نخستین بازی این استودیو با نام Exodus قرار است ۷ آوریل 2027 (18 فروردین 1406) منتشر شود.
با توجه به چیزهایی که تاکنون از بازی دیده‌ایم، به نظر می‌رسد این بازی به شدت حال و هوای یک قسمت جدید از مس افکت را دارد. Exodus یک بازی نقش‌آفرینی علمی‌تخیلی با ساختار گروهی است و یکی از اعضای گروه شما، اختاپوسی است که درون یک ربات غول‌پیکر قرار دارد! شاید این ایده مضحک به نظر برسد و واقعا هم همین‌طور باشد؛ اما کافی است به همراهان عجیب‌وغریب و فوق‌العاده‌ای فکر کنید که در مجموعه مس افکت با آن‌ها آشنا شدیم. در تریلری که طی رویداد گیمزکام از بازی منتشر شد، صحنه‌هایی وجود داشت که نشان می‌داد احتمالا با خانواده این شخصیت‌ها نیز ملاقات خواهیم کرد. بنابراین، به نظر می‌رسد بازی ماموریت‌های فرعی جذاب و متفاوتی برای همراهان خود در نظر گرفته است.
اما نکته مهم‌تر این است که درو کارپیشین (Drew Karpyshyn) به‌عنوان کارگردان روایت بازی Exodus فعالیت می‌کند که برای من از هرگونه تبلیغات و بازاریابی هیجان‌انگیزتر است. کارپیشین همان نویسنده‌ای است که داستان قسمت نخست مس افکت و بازی Knights of the Old Republic، یعنیدو مورد از بهترین آثار تاریخ بایوور را نوشته است. از نظر من، جدایی کارپیشین از بایوور یکی از بزرگ‌ترین نشانه‌های هشدار درباره آینده ناموفق Anthem بود. اگرچه خوشحال نیستم که پیش‌بینی‌ام در آن زمان درست از آب درآمد، اما دست‌کم حالا می‌توانیم تنها چند ماه دیگر صبر کنیم تا ببینیم او طی پنج سال گذشته روی چه پروژه‌ای کار کرده است.
5. The Expanse: Osiris Reborn
تهیه‌کننده: Owlcat Games / سازنده: Owlcat Games
سال انتشار: 2027
پلتفرم: کامپیوتر، پلی‌استیشن 5، ایکس‌باکس سری ایکس/اس
درست مانند Exodus، بازی The Expanse: Osiris Reborn نیز جانشین معنوی مجموعه مس افکت محسوب می‌شود؛ هرچند شاید مقیاس و جاه‌طلبی آن کمی محدودتر باشد. این بازی بر اساس دنیای The Expanse ساخته شده است که مجموعه‌ای از رمان‌های علمی‌تخیلی است که اقتباس تلویزیونی آن نیز طرفداران زیادی دارد. بنابراین، سازندگان به دنیایی غنی از پیشینه داستانی و جزئیات مختلف دسترسی دارند که می‌توانند از آن برای خلق یک ماجراجویی جذاب استفاده کنند.
استودیوی اولکت گیمز طی چند سال گذشته تعدادی از بزرگ‌ترین بازی‌های نقش‌آفرینی محبوب و تحسین‌شده میان طرفداران خاص این سبک را ساخته است. جدیدترین اثر آن‌ها Warhammer 40,000: Rogue Trader نام دارد که یک بازی نقش‌آفرینی CRPG فوق‌العاده عمیق و گسترده بود که در دنیای وارهمر چهل هزار متعلق به گیمز ورکشاپ (Games Workshop) جریان داشت. اگرچه اولکت در ساخت بازی‌های نقش‌آفرینی غنی و پرجزئیات مهارت دارد، اما Osiris Reborn نخستین تجربه این استودیو در ساخت یک بازی اکشن نقش‌آفرینی با مبارزات تیراندازی سوم‌شخص است. نکته جالب اینکه تاثیرپذیری این بازی از مجموعه مس افکت کاملا آشکار است و سازندگان هیچ تلاشی برای پنهان کردن آن ندارند.
هرچند به نظر می‌رسد Osiris Reborn در مقایسه با Exodus دامنه محدودتری داشته باشد و به جای تمرکز بر موجودات فضایی متعدد و اتفاقات عجیب مرتبط با اتساع زمان، بیشتر به سیاست و کشمکش‌های شخصی شخصیت‌ها بپردازد. اما به طور کلی بر اساس تمام چیزهایی که تاکنون از بازی دیده‌ایم، از نحوه انتخاب دیالوگ‌ها گرفته تا سیستم مبارزات گروهی، همچنان حال و هوای یک قسمت از مس افکت را دارد. هنوز مشخص نیست The Expanse: Osiris Reborn دقیقا چه زمانی منتشر خواهد شد. در حال حاضر، صفحه بازی در استیم تنها به بازه زمانی مبهم سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۷ اشاره می‌کند.
6. Star Wars: Fate of the Old Republic
تهیه‌کننده: Lucasfilm Games LLC / سازنده: Arcanaut Studios
سال انتشار: اعلام نشده
پلتفرم: اعلام نشده
بازی Star Wars: Fate of the Old Republic تقریبا یک سال پیش و در جریان مراسم گیم اواردز ۲۰۲۵ معرفی شد، اما با وجود گذشت این مدت، هنوز اطلاعات چندانی درباره آن در دسترس نیست. تیزر معرفی بازی بسیار جذاب به نظر می‌رسد و یک جدای را نشان می‌دهد که در سیاره‌ای متروکه و در حالی که خشمگین به نظر می‌رسد، وارد اتاقی مرموز می‌شود. البته اطلاعات چندانی از این تیزر کوتاه نمی‌توان بدست آورد. در شرایط عادی، برای صحبت درباره اینکه این بازی می‌تواند میراث بایوور را ادامه دهد، هنوز خیلی زود است؛ اما نکته مهم اینجاست که کارگردانی آن را کیسی هادسون (Casey Hudson) بر عهده دارد که کارگردان سه‌گانه اصلی مس افکت و بازی Knights of the Old Republic بوده است.
در بیانیه مطبوعاتی استودیوی تازه تاسیس آرکانوت استودیوز (Arcanaut Studios) که همزمان با معرفی بازی منتشر شد، آمده است که سازندگان در حال خلق «ماجراجویی‌ای درباره انتخاب، سرنوشت و نبرد همیشگی میان روشنایی و تاریکی» هستند. حتی بدون مشاهده گیم‌پلی یا اطلاع از نحوه طراحی مکالمات با شخصیت‌های غیرقابل‌بازی، همین توضیحات نشان می‌دهد که با اثری روبه‌رو هستیم که می‌تواند جانشین شایسته‌ای برای Knights of the Old Republic باشد. نباید فراموش کنیم که مجموعه مس افکت نیز از بسیاری جهات جانشین معنوی همین بازی محسوب می‌شد؛ بنابراین انتظار داریم که بخش زیادی از دی‌ان‌ای و ویژگی‌های اصلی آن اثر در این بازی نقش‌آفرینی جدید از دنیای جنگ ستارگان نیز حضور داشته باشد.
هرچند مشکل اصلی اینجاست که درباره زمان انتشار Fate of the Old Republic نیز هیچ اطلاعاتی نداریم. هادسون پیش‌تر در واکنش به شوخی‌های طرفداران درباره انتشار بازی در سال ۲۰۳۰، تاکید کرده بود که این اثر زودتر از آن زمان منتشر خواهد شد. با این وجود، با توجه به ابعاد و جاه‌طلبی چنین پروژه‌ای، اگر بازی پیش از سال ۲۰۲۸ به دستمان برسد، واقعا شگفت‌زده خواهم شد. با تمام این اوصاف، تصور یک بازی نقش‌آفرینی بزرگ از دنیای جنگ ستارگان با کارگردانی کیسی هادسون و بهره‌گیری از تمام تجربه‌ها و آموخته‌های او در ساخت مجموعه مس افکت، واقعا هیجان‌انگیز است. هنوز در ابتدای مسیر معرفی این بازی قرار داریم و اطلاعات بسیار کمی از آن منتشر شده است؛ اما با وجود همین اطلاعات محدود، احتمالا بیش از هر بازی دیگری برای تجربه آن هیجان‌زده هستم. تنها نکته آزاردهنده این است که برای تجربه این اثر باید بیشتر از سایر بازی‌های این فهرست منتظر بمانیم.
منبع: IGN
