هالیوود به دنبال میم ساختن؛ وقتی بازیگران عجیب از ستارگان معروف‌تر می‌شوند
ریبوت جدید پارامونت از مجموعه «استریت فایتر» یا «مبارز خیابانی» (Street Fighter) به همان اندازه که از نام و اعتبار مجموعه بازی‌هایش بهره می‌برد، با ترکیب عجیب‌وغریب بازیگرانش هم سروصدا به پا کرده است. با این‌حال عملکرد «استریت فایتر» در گیشه می‌تواند نمونه‌ای قابل‌توجه از محدودیت‌های بازاریابی مبتنی بر انتخاب‌های غافل‌گیرکننده و حتی عجیب بازیگران باشد؛ رویکردی که اگرچه توجه زیادی جلب کرد، اما لزوما به موفقیت تجاری پایدار منجر نشد.
پنج سال پیش، کمتر کسی تصور می‌کرد بازسازی سینمایی مجموعه «استریت فایتر» بتواند توجه مخاطبانی را جلب کند که ارتباط چندانی با این بازی و دنیای آن ندارند. این مجموعه برای بسیاری از تماشاگران تنها با خاطراتی پراکنده از تجربه بازی نسخه آرکید شناخته می‌شد و اقتباس‌های سینمایی قبلی آن نیز نتوانسته بودند ظرفیت‌های داستانی و سینمایی قابل‌توجهی از این جهان به نمایش بگذارند. به همین دلیل، زمانی که لجندری، کپ‌کام و پارامونت از برنامه خود برای ساخت نسخه‌ای تازه از این مجموعه خبر دادند، پروژه در ابتدا چندان فراتر از یک اقتباس دیگر از یک بازی ویدیویی به نظر نمی‌رسید.
اما بعد نوبت به اعلام فهرست بازیگران رسید. انتخاب بازیگرانی مثل نوحا سنتینو، اندرو کوجی و حتی جیسون موموآ در نگاه اول چندان دور از انتظار نبود و با جنس چنین فیلمی هم‌خوانی داشت. بااین‌حال، هرچه فهرست بازیگران پررنگ‌تر و متنوع‌تر می‌شد، این پرسش جدی‌تر مطرح می‌شد که سازندگان دقیقا چه چشم‌اندازی برای فیلم در نظر دارند. حضور رومن رینز و کودی رودز، دو کشتی‌گیر سرشناس کشتی کج، به‌خودی‌خود انتخاب عجیبی بود. البته آن‌ها نخستین کشتی‌گیرانی نیستند که سودای ستاره‌شدن در سینما را دارند، اما هیچ‌کدام تا امروز نتوانسته‌اند جایگاه قابل‌توجهی در هالیوود به دست بیاورند.
از طرف دیگر، اندرو شولز را داریم؛ کمدینی جنجالی و شوک‌آور که به‌خوبی در فضای پادکست جو روگان و برنامه «کیل تونی» (Kill Tony) جا افتاده است. در سوی دیگر طیف کمدی آلترناتیو هم اریک آندره قرار دارد؛ چهره محبوب و شناخته‌شده شبکه ادالت سویم که سبک کمدی‌اش هیچ شباهت چندانی به شولز ندارد. حالا به این ترکیب، حضور اورویل پک، خواننده سرشناس و نماد موسیقی کوییر و کورتیس جیمز جکسون سوم یا فیفتی سنت در نقش یک بوکسور را هم اضافه کنید. نتیجه چیزی جز ترکیبی آشفته، نامتعارف و پیش‌بینی‌ناپذیر نیست.
با نزدیک‌شدن به تاریخ اکران در ۱۷ اکتبر، «استریت فایتر» بیش از پیش به یکی از فیلم‌های کنجکاوی‌برانگیز فصل پاییز تبدیل شد. دلیل این توجه، نه محبوبیت ناگهانی مجموعه بود و نه انتظار برای تماشای یک اقتباس سینمایی باکیفیت؛ بلکه ترکیب نامتعارف بازیگران فیلم این پرسش را به وجود می‌آورد که چنین گروه متفاوتی از چهره‌ها چگونه قرار است در کنار یکدیگر ظاهر شوند و چه نتیجه‌ای رقم خواهند زد. هرچند عنوان فیلم وعده مبارزه و زد‌وخورد می‌دهد، اما برخلاف تصور، سهم این بخش از فیلم چندان زیاد نیست!
محصول نهایی اثری یکدست نیست و فراز‌ونشیب‌های زیادی دارد؛ لحظات درخشانش در کنار بخش‌هایی قرار می‌گیرند که چندان موفق از کار درنیامده‌اند. بااین‌حال، فیلم هرگز حوصله‌سربر نمی‌شود. بخش مهمی از این جذابیت به تنوع بازیگران و شور‌وشوق آشکاری برمی‌گردد که هرکدام با خود به فیلم آورده‌اند.
همین موضوع پرسش مهم را پیش کشید: آیا انتخاب بازیگران میم‌محور (Meme Casting) می‌تواند به استراتژی بزرگ بعدی هالیوود برای بازاریابی فیلم‌ها تبدیل شود؟
سال‌هاست که درباره افول ستاره‌های سنتی سینما و تغییر نقش آن‌ها در جذب مخاطب صحبت می‌شود. دیگر نمی‌توان صرفا با انتخاب چند چهره مشهور و محبوب، موفقیت تجاری یک فیلم را تضمین کرد. هالیوود در یک دهه گذشته تا حد زیادی بر این فرض تکیه داشته که مالکیت معنوی یا همان IP جای ستاره سینما را گرفته است. بر اساس این رویکرد، اگر به یک شخصیت یا مجموعه قدیمی و محبوب دسترسی داشته باشید، انتخاب بازیگری که لباس آن شخصیت را به تن می‌کند، بیشتر به امتیازی اضافه شباهت دارد تا عامل اصلی فروش فیلم.
اما حتی این فرمول هم دیگر مثل گذشته جواب نمی‌دهد. بازدهی مجموعه‌های بزرگ و شناخته‌شده هالیوود به‌تدریج کاهش یافته و حتی معتبرترین برندهای سینمایی هم از این روند در امان نمانده‌اند. وقتی فیلم جدید «جنگ ستارگان» (Star Wars) در گیشه از فیلم «وسواس» (Obsession) شکست می‌خورد، می‌توان فهمید که تماشاگران بیش از هر زمان دیگری تشنه تجربه‌های تازه‌اند. به نظر می‌رسد صرف تکیه بر نام‌های بزرگ و جهان‌های داستانی آشنا دیگر برای کشاندن مخاطب به سینما کافی نیست.
از این منظر، «استریت فایتر» جدید راه متفاوتی را در پیش گرفته و درعین‌حال از هر دو الگوی رایج فاصله می‌گیرد. فیلم بر پایه یک IP شناخته‌شده ساخته شده، اما ترکیب بازیگرانش آن‌قدر نامتعارف است که نمی‌توان بدون کنجکاوی و انتظار تماشای چیزی متفاوت به سراغش رفت. شاید بتوان رویکرد سازندگان در انتخاب بازیگر را نسخه معکوس مجموعه «بی‌مصرف‌ها» (The Expendables) دانست؛ به‌جای گردآوردن ستاره‌های اکشن و چهره‌های آشنای سینما، سراغ عجیب‌ترین ترکیب ممکن رفته‌اند؛ گروهی از چهره‌ها که هرکدام به شکلی متفاوت واکنش مخاطبان را برمی‌انگیزند و احتمالا هیچ تماشاگری نسبت به حضور همه آن‌ها یک نظر واحد نخواهد داشت.
داستان فیلم در سال ۱۹۹۳ می‌گذرد و پیش‌درآمدهای آن حتی به سال ۱۹۸۷ هم سر می‌زنند، اما به نظر می‌رسد «استریت فایتر» در ثبت حال‌وهوای نامتعارف زندگی در سال ۲۰۲۶ عملکردی خوبی دارد. گاهی فیلم بیشتر به گشت‌وگذار در جریانی بی‌پایان از همکاری‌های تبلیغاتی عجیب‌وغریب میان برندها و چهره‌های مشهور شباهت پیدا می‌کند؛ همان موجی که این روزها در شبکه‌های اجتماعی مدام با آن روبه‌رو می‌شویم، با این تفاوت که نورپردازی فیلم به‌مراتب بهتر است!
گاهی «استریت فایتر» چنان تصویری از جهان امروز ارائه می‌دهد که انگار ایده قدیمی پسامدرنیسم درباره حرکت فرهنگ معاصر به‌سمت التقاط و بازترکیب مداوم سبک‌ها، بیش از هر زمان دیگری به واقعیت نزدیک شده است. در چنین جهانی، مرز میان جدیت و شوخی، اصالت و تقلید و حتی فرهنگ عامه و هجو آن به‌تدریج از بین می‌رود. «استریت فایتر» نیز با بهره‌گیری از همین آشفتگی فرهنگی، فضایی خلق می‌کند که در آن کنار هم قرار گرفتن چهره‌ها و عناصر به‌ظاهر بی‌ارتباط، نه‌تنها عجیب نیست، بلکه به یکی از ویژگی‌های اصلی فیلم تبدیل می‌شود.
بااین‌حال، نمی‌توان صرفا بر اساس عملکرد «استریت فایتر» درباره کارآمدی انتخاب بازیگران نامتعارف به‌عنوان یک استراتژی بازاریابی در هالیوود به نتیجه‌ای قطعی رسید. این فیلم علاوه بر ترکیب متفاوت بازیگرانش، از امتیاز یک IP شناخته‌شده بهره می‌برد؛ مجموعه‌ای که پیش از این هم مخاطبان زیادی با آن آشنایی داشته‌اند و هرکدام، چه با خاطرات خوش و چه با تجربه‌های ناخوشایند، به شکلی با آن ارتباط برقرار کرده‌اند. از سوی دیگر، واکنش منتقدان و کیفیت نهایی فیلم نیز از عواملی هستند که می‌توانند بر میزان استقبال تماشاگران و عملکرد آن در گیشه تاثیر بگذارند. بنابراین، برای ارزیابی نقش ترکیب بازیگران در موفقیت یا ناکامی فیلم، باید این عوامل را در کنار یکدیگر در نظر گرفت.
پیش‌بینی‌های اولیه پیش از اکران از فروش افتتاحیه جهانی حدود ۷۰ میلیون دلاری حکایت داشتند، اما «استریت فایتر» در نخستین آخر هفته نمایش خود حدود ۵۱ میلیون دلار در سراسر جهان فروخت. فروش جهانی فیلم تا ۴ نوامبر ۲۰۲۶ به حدود ۹۳.۹ میلیون دلار رسید؛ رقمی که در مقایسه با بودجه تولید ۸۲ میلیون دلاری آن، پرسش‌هایی درباره بازگشت سرمایه و موفقیت تجاری پروژه مطرح می‌کند. البته نباید فراموش کرد که بودجه تولید تنها بخشی از هزینه‌های یک فیلم است و مخارج بازاریابی و تبلیغات نیز باید در محاسبات لحاظ شوند. در نتیجه، هرچند ترکیب نامتعارف بازیگران توانسته توجه زیادی را به فیلم جلب کند، هنوز نمی‌توان این شیوه انتخاب بازیگر را به‌تنهایی عاملی تعیین‌کننده در ارزیابی موقعیت فیلم در گیشه دانست.
در روزگاری که با حجم بی‌سابقه‌ای از محتوا در رسانه‌ها روبه‌رو هستیم و پیدا کردن تجربه‌ای تازه هر روز دشوارتر می‌شود، شاید برای بخشی از تماشاگران دیدن اورویل پک، فیفتی سنت و دیوید دستمالچیان در یک کافه و آن هم با لباس‌هایی الهام‌گرفته از انیمه، جذاب‌تر از تماشای فیلم جدیدی با بازی برد پیت یا تام کروز باشد. چند دهه پیش، حتی تصور چنین جمله‌ای هم دیوانه‌وار به نظر می‌رسید. اما در هالیوود عجیب‌وغریب دهه ۲۰۲۰، متفاوت و نامتعارف بودن شاید چندان هم ایده بدی نباشد؛ هرچند این احتمال هم هست همه مخاطبان با چنین رویکردی ارتباط برقرار نکنند.
فیلم «استریت فایتر» محصول کمپانی پارامونت، هم‌اکنون در سینماها روی پرده است.
منبع: IndieWire
