۵ نشانه که میگوید بعد از جنگ به کمک روانشناس نیاز دارید
تجربه بحرانهای بزرگ همیشه تاثیرات عمیقی بر ساختار ذهن انسان به جا میگذارد و در این شرایط سخت، دریافت کمک روانشناس پس از پایان جنگ برای بازگشت به یک زندگی عادی ضرورت انکارناپذیری دارد.
اگر فرصت کافی برای مطالعه کامل این نوشته را ندارید، باید اشاره کنیم که بازگشت مدام خاطرات تلخ، بیحسی عاطفی، اضطراب شدید و مداوم، دوری از اجتماع و همچنین بروز دردهای جسمانی مهمترین نشانههایی به حساب میآیند که به شما میگویند باید هرچه سریعتر برای درمان آسیبهای روحی خود اقدام کنید.
1. مرور مداوم خاطرات تاریک و برهم خوردن خواب
2. قطع ارتباط عاطفی با دنیای بیرون
3. زندگی در وضعیت هشدار دائمی
چرا نباید علائم روحی را نادیده بگیریم؟
4. فرار از واقعیتها و نشانههای یادآور
5. بروز دردهای جسمانی بدون دلیل پزشکی
تاثیر تروما بر زندگی روزمره
راهکارهای اولیه برای آرامش ذهن
جمعبندی
1. مرور مداوم خاطرات تاریک و برهم خوردن خواب
ذهن انسان ماشین پردازشگر بسیار پیچیدهای به شمار میرود که گاهی نمیتواند اتفاقات سنگین و ناگهانی را به راحتی تحلیل کند. وقتی رویدادهای تلخ به صورت مداوم در افکار شخص مرور میشوند، آرامش درونی به طور کامل از بین خواهد رفت. در چنین وضعیتی مغز توانایی فاصله گرفتن از اتفاقات دردناک گذشته را ندارد. تماشای اخبار روزمره، شنیدن صدای آژیر یا حتی صدای بلند موتور ماشینها ممکن است به صورت ناخودآگاه خاطرات مربوط به حملات هوایی را در ذهن شخص تداعی کند و باعث بروز حملات پنیک یا عصبی شود.
در کنار این موارد، کابوسهای شبانه نیز کیفیت خواب را به شدت کاهش میدهند و فرد در طول روز انرژی کافی برای انجام کارهای ساده خود را ندارد. در این شرایط بحرانی ناشی از جنگ حتما باید از کمک روانشناس استفاده کنید تا این چرخه آسیبزا در ذهن شما متوقف شود. متخصصان حوزه سلامت روان با استفاده از روشهای علمی معتبر به ذهن آموزش میدهند تا این خاطرات را پردازش کرده و در بایگانی گذشته قرار دهد.
2. قطع ارتباط عاطفی با دنیای بیرون
بسیاری از افراد پس از تجربه بحرانهای سخت و طاقتفرسا، توانایی ابراز احساسات طبیعی خود را به طور کامل از دست میدهند. آنها دیگر از اتفاقات خوب و موفقیتهای کوچک خوشحال نمیشوند و در برابر اخبار بد نیز واکنش خاصی نشان نمیدهند. این مکانیسم دفاعی ذهن دقیقا برای جلوگیری از تحمل درد بیشتر شکل میگیرد و فرد آسیبدیده را در یک پیله نامرئی فرو میبرد.
فاصله گرفتن از دوستان صمیمی و اعضای خانواده روند بهبود را به شدت کند میکند. وقتی فردی بعد از جنگ با این انزوای شدید و بیحسی عاطفی روبرو میشود، دریافت کمک روانشناس به او اجازه میدهد تا دوباره با احساسات واقعی خود ارتباطی سازنده برقرار کند. رواندرمانی به شخص کمک میکند تا قفل احساسات مسدود شده خود را به آرامی و در یک محیط کاملا امن باز کند.
3. زندگی در وضعیت هشدار دائمی
سیستم عصبی افراد پس از پایان درگیریها همچنان در حالت آمادهباش کامل قرار دارد. کوچکترین اتفاق پیشبینی نشدهای میتواند باعث ایجاد ترس بسیار شدید در وجود شخص شود. تپش قلب بالا، تعریق مداوم، لرزش دستها و نفستنگی از نشانههای فیزیکی این مشکل اضطرابی به حساب میآیند. فرد مدام احساس میکند که هر لحظه قرار اتفاق بدی رخ دهد و این انتظار طولانی برای فاجعه، تمام انرژی روانی او را مصرف میکند.
متخصصان معتقدند وقتی اثرات مخرب جنگ باعث ایجاد چنین سطح بالایی از اضطراب همیشگی میشود، کمک روانشناس نقش مهمی در آرام کردن سیستم عصبی و بازگرداندن تعادل هورمونی ایفا میکند. درمانگر با ارائه تکنیکهای شناختی به شخص کمک میکند تا تفاوت بین خطر واقعی و خطر خیالی را متوجه شود و واکنشهای منطقیتری نشان دهد.
چرا نباید علائم روحی را نادیده بگیریم؟
بسیاری از مردم به اشتباه فکر میکنند گذر زمان به تنهایی توانایی درمان همهی زخمهای ذهنی را دارد. اما واقعیت مسیر کاملا متفاوتی را طی میکند و نادیده گرفتن مشکلات روحی معمولا به عمیقتر شدن و مزمن شدن آنها ختم خواهد شد. آسیبهای روانشناختی درمان نشده مانند یک عفونت پنهان در بدن عمل میکنند و به مرور زمان تمام بخشهای زندگی فردی و اجتماعی را درگیر خواهند کرد. مداخله زودهنگام همیشه بهترین نتیجه ممکن را به همراه دارد و از بروز اختلالات پیچیدهتر و طولانیمدت جلوگیری میکند.
تضعیف سیستم ایمنی بدن
استرس مداوم و فشارهای روانی حل نشده سطح هورمون کورتیزول را در خون انسان بالا میبرند. این موضوع به شکل مستقیم روی عملکرد سیستم ایمنی بدن تاثیر منفی میگذارد. افرادی که آسیبهای روحی خود را پنهان میکنند، بیشتر از سایرین در معرض بیماریهای عفونی قرار میگیرند. ضعف سیستم ایمنی باعث میشود فرد توانایی جسمی لازم برای مقابله با بیماریهای ساده و فصلی را نیز نداشته باشد.
تخریب روابط فردی و اجتماعی
آسیبهای روانی روی نحوه ارتباط ما با دیگران تاثیر مستقیم دارند. پرخاشگریهای بیدلیل، بیحوصلگی یا گوشهگیری باعث خستگی اطرافیان میشود و به مرور زمان فرد شبکههای حمایتی خود را به طور کامل از دست میدهد. حفظ روابط سالم نیازمند یک ذهن آرام و متعادل خواهد بود که بدون درمان تخصصی به دست نمیآید.
4. فرار از واقعیتها و نشانههای یادآور
تلاش همیشگی برای دوری از هر چیزی که یادآور اتفاقات گذشته باشد، یکی دیگر از نشانههای خطرناک و مهم به شمار میرود. فرد آسیبدیده سعی میکند از رفتن به محلههای خاص یا ساختمانهای مشخص خودداری کند. حتی ممکن است از صحبت کردن درباره موضوعات مرتبط با بحران به شدت فراری باشد و بلافاصله مسیر گفتگو را تغییر دهد.
این فرار مداوم و پنهان شدن از واقعیت، انرژی ذهنی بسیار زیادی را هدر میدهد و محدوده زندگی شخص را روز به روز کوچکتر و محدودتر میکند. وقتی خاطرات تاریک جنگ باعث شکلگیری این رفتارهای اجتنابی آسیبزا میشود، کمک روانشناس به فرد میآموزد تا به جای فرار همیشگی، با ترسهای درونی خود به شکل اصولی روبرو شود و آنها را منطقی حل کند.
5. بروز دردهای جسمانی بدون دلیل پزشکی
گاهی اوقات مشکلات روحی و روانی توانایی بروز به شکل کلامی را ندارند و خود را مستقیما به شکل دردهای جسمانی نشان میدهند. سردردهای میگرنی شدید، مشکلات گوارشی پیچیده، گرفتگی عضلات گردن و خستگی مزمن میتوانند ریشه در فشارهای عصبی حل نشده داشته باشند. پزشکان در بسیاری از مواقع هیچ دلیل ارگانیک و جسمی خاصی برای این دردها پیدا نمیکنند.
در کنار این موارد ممکن است فرد به جای انجام کارهای مثبت اجتماعی مانند اهدای خون یا کمک مالی به آسیبدیدگان، به سمت رفتارهای مخرب کشیده شود تا درد درونی خود را به صورت موقت تسکین دهد. تغییرات شدید در الگوی خواب و بیاشتهایی عصبی نیز هشدارهای بسیار مهمی به شمار میروند. اگر فردی پس از جنگ با این تغییرات فیزیکی عجیب دست و پنجه نرم میکند، کمک روانشناس میتواند ریشه اصلی این دردهای روانتنی را پیدا کرده و مسیر درست بهبود را به او نشان دهد.
تاثیر تروما بر زندگی روزمره
آسیبهای روانی فقط در تاریکی ذهن باقی نمیمانند و خیلی زود تمام جنبههای ملموس زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر خود قرار میدهند. تمرکز روی کارهای بسیار ساده سخت میشود و حافظه کوتاهمدت با اختلال جدی روبرو خواهد شد. شخص نمیتواند تصمیمهای درستی برای آینده تحصیلی یا کاری خود بگیرد و مدام درگیر افکار منفی و تاریک خواهد بود.
بازگشت به محیط کار، انجام درست وظایف شغلی و ارتباط سازنده با همکاران به یک چالش بزرگ و فرسایشی تبدیل میشود. افت چشمگیر عملکرد شغلی یکی از اولین نشانههایی به حساب میآید که مدیران و همکاران آن را متوجه میشوند و چنین شرایطی نیازمند توجه و رسیدگی کاملا فوری خواهد بود.
راهکارهای اولیه برای آرامش ذهن
پیش از مراجعه به متخصص و شروع جلسات درمانی حرفهای، انجام دادن برخی کارهای ساده میتواند به کنترل بهتر شرایط بحرانی کمک کند. در این بخش به چند روش کاربردی اشاره میکنیم:
- تنفس عمیق: تمرینهای تنفسی شکمی باعث کاهش سریع ضربان قلب و ایجاد آرامش نسبی در لحظات پرالتهاب میشوند.
- ورزش منظم: فعالیت بدنی مستمر به تخلیه انرژیهای منفی انباشته شده و ترشح هورمونهای شادیآور در مغز کمک فراوانی میکند.
- صحبت با افراد امن: در میان گذاشتن احساسات واقعی با دوستان نزدیک و قابل اعتماد، بار سنگین روانی را تا حد زیادی کاهش میدهد.
- نوشتن افکار روزانه: انتقال افکار مغشوش روی کاغذ باعث نظم گرفتن ذهن، کاهش فشارهای درونی و درک بهتر احساسات خواهد شد.
جمعبندی
بازگشت به شرایط عادی و پایدار پس از پایان یافتن بحرانهای بزرگ، فرآیندی زمانبر است که نیازمند توجه ویژه و مراقبتهای تخصصی خواهد بود. ذهن انسان ساختار بسیار پیچیدهای دارد و گاهی به هیچ وجه نمیتواند به تنهایی از پس هضم اتفاقات سنگین و غیرمنتظره برآید. نشانهها و علائمی که در این مطلب آنها را به دقت بررسی کردیم، یک زنگ خطر واقعی برای توجه بیشتر به مقوله سلامت روان محسوب میشوند.
فراموش نکنید که در دوران سخت پس از جنگ استفاده از کمک روانشناس به هیچ عنوان نشانه ضعف شما نیست، بلکه شجاعت بینظیر فرد را برای بازسازی زندگی خود به بهترین شکل ممکن نشان میدهد. با یک اقدام به موقع و اعتماد به علم روانشناسی میتوانید آرامش از دست رفته را دوباره به روزهای زندگی خود برگردانید و آیندهای روشنتر بسازید.
منبع: دیجیکالا مگ
