روزه‌داری توان احیای سلول‌های بنیادی را بیش‌تر می‌کند

علیرضا برادران ۵ خرداد ۱۳۹۷ | ۱۹:۳۰ ۷ مهر ۱۳۹۷ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۵ دقیقه
روزه گرفتن
به تازگی محققان دانشگاه اِم‌آی‌تی آمریکا نتایج تحقیقات خود در مورد روزه داری را منتشر کرده‌اند. بر اساس نتایج این تحقیقات روزه گرفتن توانایی باززایی سلول‌های بنیادی روده را افزایش می‌دهد.

اگر وب را برای توصیه‌های سلامتی بجویید با انبوهی از «چه بخوریم»ها مواجه می‌شوید که هر یک روی‌کردی را جهت تن‌درستی انسان در پیش گرفته‌اند: کربوهیدرات را کم کنید، بر پروتئین دریافتی روزانه بیفزایید، از لبنیات و سبزیجات غافل نشوید، روزی هشت لیوان آب بیاشامید و کلی توصیه مشابه این‌ها. اما کم‌تر پیش می‌آید که با توصیه‌های پرهیز یا بالاتر، «نخوردن» مواجه شوید. علت هم کم‌وبیش مشخص است: برای جذب مخاطب، محتوایی باید ارائه شود که باب میلش باشد و کم‌تر کسی است که از شنیدن «نخورید»ها خوشحال شود.

هر سال با فرا رسیدن ماه رمضان صحبت‌ها درباره‌ی این‌که چه و چه‌قدر بخوریم زیاد می‌شود. اغلب بحث‌ها حول این است که چه‌گونه علی‌رغم روزه‌داری، سلامت و توان جسم را حفظ کنیم. به‌ندرت صحبت‌های جسته‌وگریخته‌ای از این‌که تمام روز «نخوردن» عملاً و از نظر علمی چه نتیجه یا نتیجه‌هایی در پی دارد شنیده می‌شود؛ اگر هم باشد منبع علمی آن‌ها چندان مشخص نیست.

اما کم‌تر از یک ماه پیش، محققان دانشگاه اِم‌آی‌تی آمریکا نتایج اولیه‌ی تحقیقات خود در مورد روزه را منتشر کردند: «روزه، توانایی باززایی یاخته‌های (سلول) بنیادی روده را می‌افزاید».

هرچه از عمر انسان بیش‌تر می‌گذرد یاخته‌های بنیادی روده، تونایی کم‌تری در احیای خود نشان می‌دهند. این یاخته‌های بنیادی، منبع اصلی برای تولید یاخته‌های روده‌ای جدیدند و کاهش آن‌ها موجب بُروز و درمان نشدن بیماری‌های معده، روده و دیگر بیماری‌های موثر بر روده می‌شود.

حالا بر اساس جدیدترین پژوهش زیست‌شناسان دانشگاه ام‌آی‌تی می‌دانیم که ۲۴ ساعت روزه‌داری می‌تواند جوانی را به این یاخته‌های فرتوت بر گرداند. این پژوهش که فعلاً در مراحل اولیه و آزمایش‌های حیوانی است نشان داده که روزه موجب افزایش قابل توجه احیای یاخته‌های بنیادی در موش‌ها (جوان یا پیر) می‌شود.

در موش‌های روزه‌دار، یاخته‌ها به‌جای گلکوز، شروع به شکستن اسیدهای چرب می‌کنند که این باعث تحریک یاخته‌های بنیادی به احیای بیش‌تر خود می‌شود. در همین راستا محققان متوجه شدند به کمک مولکولی که این تغییر در سوخت‌وساز را فعال می‌کند می‌توانند فرآیند احیای یاخته‌ای را تسریع کنند. این یافته‌ها می‌تواند در کمک به افراد مسنی که مشکلات گوارشی دارند یا بیماران سرطانی که شیمی‌درمانی می‌کنند مفید واقع شود.

عُمَر یلمز، یکی از استادان زیست‌شناسی ام‌آی‌تی، از اعضای موسسه‌ی تحقیقات سرطانی Koch و از گردانندگان اصلی این تحقیق می‌گوید: «روزه تأثیرات متعددی بر روده دارد؛ از افزایش احیای یاخته‌های بنیادی تا کمک به درمان عارضه‌های روده‌ای و حتی سرطان؛ هدف موسسه‌ی ما هم این است که بفهمیم روزه تا چد در بهبود سلامتی بشر و توان‌بخشی به یاخته‌های بنیادی موثر است.»

دیوید سباتینی، یکی دیگر از استادان مشارکت‌کننده در این پژوهش می‌افزاید: «این تحقیق نشان داد که روزه گرفتن موجب نوعی تغییر در سوخت‌وساز یاخته‌های بنیادی روده می‌شود و آن‌ها را به‌جای استفاده از کربوهیدرات به سوزاندن چربی ترغیب می‌کند. در کمال تعجب این تغییر به سوزاندن اسیدهای چرب، عمل‌کرد آن‌ها را به‌شدت افزایش می‌دهد. ادامه یافتن این تحقیقات می‌تواند به تولید داروهایی برای شبیه‌سازی کامل حالت روزه‌داری منجر شود»

افزایش باززایی

تاثیر روزه داری بر سلول های بنیادی

دانشمندان دهه‌هاست می‌دانند که دریافت کالری کم با طول عمر بشر و دیگر موجودات رابطه‌ی مستقیم دارد. یلمز و هم‌کارانش اذعان می‌کنند از روزه گرفتن انتظار چنین تأثیرات زیادی در سطح مولکولی به‌ویژه در روده را نداشتند. این یاخته‌ها به طور طبیعی تقریبا هر ۵ روز خود را احیا می‌کنند ولی افزایش سن و عوامل محیطی و ژنتیکی دیگر باعث کندی این روند می‌شوند. وقتی یک آسیب یا بیماری بروز می‌کند یاخته‌های بنیادی کلیدی‌ترین عامل در درمان عارضه هستند. همان طور که گفته شد با پیر شدن افراد، توانایی احیای این یاخته‌های بنیادی کم می‌شود و در نتیجه زمان بیشتری برای بهبود فرد نیاز خواهد بود.

یلمز می‌گوید: «یاخته‌های بنیادی روده منبع اصلی این اندام برای بازتولید انواع قسمت‌های خود است. با افزایش عمر، عمل‌کرد این یاخته‌ها ضعیف می‌شود و فرآیند بهبودی بعد از آسیب را طولانی و حتی مختل می‌کند؛ ما در این [مجموعه] تحقیقات روی فهم این که چگونه ۲۴ ساعت روزه‌داری به بهبود عملکرد یاخته‌های بنیادی می‌انجامد متمرکز هستیم.»

بعد از این که موش‌ها ۲۴ ساعت چیزی نخوردند محققان یاخته‌های بنیادی روده‌ی آن‌ها را خارج کرده و در آزمایشگاه رشد دادند تا ببینند آیا این یاخته‌ها به سمت تبدیل شدن به «روده‌های کوچک» حرکت می‌کنند یا نه. آن‌ها در یافتند که ظرفیت باززایی در یاخته‌های موش‌های روزه‌‌دار دو برابر موش‌هایی است که غذا دریافت کرده‌اند.

یکی از این محققان توضیح می‌دهد: «با یافته‌هایی که پیش‌تر داشتیم برایمان مشخص بود که روزه گرفتن یاخته‌های روده را در جوان‌ها و پیرها قوی‌تر می‌کند. فقط می‌خواستیم مکانیسم عملکرد مولکولی آن را متوجه شویم.»

تغییر سوخت‌وساز

تحقیقات بیش‌تر و دنبال کردن پیغام‌رسان RNA یاخته‌های بنیادی در موش‌های روزه‌دار نشان داد که روزه گرفتن باعث تغییر سوخت‌وساز یاخته‌ها می‌شود و آن‌ها را از کربوهیدرات‌هایی مثل شکر به سمت اسیدهای چرب سوق می‌دهد. این تغییر از طریق فعال شدن عاملی به نام PPAR انجام می‌شود. این عامل، ژن‌هایی که در سوزاندن اسیدهای چرب نقش دارند را به کار می‌اندازد.

ادامه‌ی تحقیقات مشخص کرد که اگر به صورت دستی مسیر رسیدن پیام قطع شود، روزه دیگر باعث افزایش باززایی نمی‌شود. این محققان برنامه دارند چگونگی فعال کردن تغییر سوخت‌وساز را بررسی کنند تا در نهایت به حالت ایده‌آلی برای افزایش توان باززایی یاخته‌ها برسند.

آن‌ها طی این تحقیقات متوجه شده‌اند با مولکولی که اثرات PPRAها را تقلید می‌کند می‌توانند فواید روزه‌داری را در موش‌ها ایجاد کنند. یلمز در این باره می‌گوید: «این موضوع خیلی هیجان‌انگیز بود. به این نتیجه رسیدیم که برای داشتن فواید روزه گرفتن کافی است یک مسیر مشخص را فعال کنیم. این موضوع آن‌جا اهمیت می‌یابد که بدانیم خیلی‌ها به دلایل مختلف قادر به روزه‌داری نیستند و این شیوه می‌تواند درهای جدیدی را به رویشان باز کند.»

تحقیق اخیر استادان ام‌آی‌تی به‌وضوح نشان می‌دهد که روزه گرفتن باعث یک تغییر در سوخت‌وساز یاخته‌های بنیادی می‌شود و آن‌ها را به سمتی می‌برد که به یاخته‌های بیشتری تقسیم شوند. محققان در ادامه توانستند این تغییر سوخت‌وساز را بدون روزه‌داری ایجاد کنند. این تحقیقات در راستای نظریه‌‌هایی است که به سرعت در حال گسترش هستند و بیان می‌کنند که خوراک و سوخت‌وساز تأثیرات عمیقی بر رفتار یاخته‌ها دارند. تأیید درستی این موضوع می‌تواند در پیش‌گیری و درمان بیماری‌ها بسیار تأثیرگذار باشد.

در مقاله‌ای که توسط این محققان منتشر شده آمده که باززایی یاخته‌ها را بی‌آن‌که نیازی به روزه‌داری باشد می‌توان با دارو شبیه‌سازی کرد. یکی از کسانی که از این یافته‌ها منتفع خواهند شد بیماران سرطانی هستند که تحت شیمی‌درمانی قرار دارند؛ شیمی‌درمانی اغلب به یاخته‌های روده لطمه وارد می‌کند که در بسیاری موارد کاملا بهبود نمی‌یابد. به‌علاوه یکی از مشکلات شایع در میان سال‌خوردگان مسائل مربوط به روده و دستگاه گوارش است؛ یافته‌های اخیر امید به زندگی سالم را در بشر بیش‌تر می‌کند.

این محققان اعلام کرده‌اند می‌خواهند پیش از هر اقدامی تأثیرات بالقوه و جانبی چنین درمان‌هایی را بیش‌تر بررسی کنند. هم‌چنین ابزار امیدواری کرده‌اند مطالعات خود را در مورد تأثیرات روزه بر یاخته‌های بنیادی دیگر بافت‌های بدن ادامه دهند و دید کاملی از تأثیرات روزه بر بدن پیدا کنند.

بیشتر بخوانید: ۱۳ روش برای کاهش وزن در ماه رمضان

به طور تجربی، شما در طی روزه‌داری‌های خود چه اثرات زیستی دیگری دیده‌اید؟

منبع: MIT News

برچسب‌ها :
دیدگاه شما

۹ دیدگاه
  1. Avatar رضا

    آلبر کامو میگه :
    “ترجیح میدهم طوری زندگی کنم که گویی خدا هست و وقتی مُردم بفهمم نیست، تا اینکه طوری زندگی کنم که انگار خدا نیست و وقتی مُردم بفهمم که هست/

    منم ترجیح میدم به خدا اعتماد کنم زیاد هم به اینکه دانشمندان منفعتی برای روزه داری بیابند یا نیابند اهمیتی نمیدم

  2. Avatar هادی

    لحظه شماری میکنم برای روزی که علم به فواید روزه گرفتن پی ببره
    ما که میگیریم، پشیمونی مال اونایی میشه ک نمیگرفتن و نمیگیرن بدون دلیل بدنی

  3. Avatar پدرام

    لطفا لینک این تحقیق MIT که بتونیم از منبع انگلیسی هم مطالعه کنیم ممنون

  4. Avatar محسن

    آقا میلاد همونطور که نوشته تحقیقات بیشتر ادامه داره و مطمئن باش یک روز علم هم کل فواید روزه ماه رمضان رو کشف می کنه و پشیمونی فقط برای کسانی میمونه که عناد داشتن و به خدا که انسان رو آفریده و خودش میدونه چی برای انسان مفید و چی مضر هستش اعتماد نکردن و به انواع مشکلات خوردن.
    البته هیچ بعید نیست که بیارن دارویی تولید کنن و بگن این جایگزین روزه داری هستش و لازم نیست روزه بگیرید. بیارید پول بدید جیب ما پر بشه شما هم دارو ها رو بخورید عوارضش رو به جون بخرید.

  5. Avatar میلاد

    سلام

    جایی در منبع ننوشته منظور روزه داری ۳۰ روز مسلمانان باشه! fasting همون جوری که در متن فارسی هم نوشتید برای یک دوره ۲۴ ساعته یا نهایت ۷۲ ساعته و توصیه هم به روزه خشک هست یعنی آب باشه. هیچ جای متن ننوشته نخوردن ۱۶ یا ۱۸ ساعته آب مفید هست

    1. Avatar سید هادی

      من اعتقاد دارم علم فعلی بسیار ناقص تر از چیزیه که بشه بهش اتکا کرد !
      توی پیشرفته ترین کشور دنیا یعنی آمریکا هم یه روز محقق ها می گن فلان چیز فلان خاصیت رو داره و خوبه یه مقدار بعد یا همون محقق یا یه گروه دیگه میگه نه ما فلان مورد رو بررسی کردیم دیدم اصلا هم خوب نیست.
      منظورم نیست که دروغ می گن یا فریب کارن منظورم اینکه در توان شون نیست ، بهترین دستورالعمل در زمینه سلامت و تغذیه و سبک زندگی طب اسلامی هست چرا که من خودم بار ها به عینه دیدم تاثیرش رو یعنی افرادی که از رده بالاترین دکتر ها رونده شدن توی این طب جواب گرفتن !
      ولی متاسفانه چون این طب متولی درست نداره و ساماندهی نشده هر فردی میاد و خودش رو متخصص معرفی می کنه و سنجی هم برای اعتبارش نیست و حدود ۹۹ درصد افراد مدعی کاملا بی سواد هستن و خیلی سخته افراد اصلی و موفق رو پیدا کرد.
      یه گروه تحقیقاتی بررسی کردن و متوجه شدن بدن آدم اگر روی حالت طبیعی جلو بره یعنی خوردن خوراکی های سالم و متنوع به قدر کافی و یک ورزش مختصر در حد چند دقیقه پیاده روی در روز بسیار سالم تر از بدن هایی هست که از انواع دارو ها و ویتامین ها و سم زدا ها و … استفاده می کنن ، از نتیجه این تحقیقات مستند هم ساخته شد که دوستان می تونند با یک جست و جو در گوگل پیدا کننش.
      در نهایت من معتقدم خداوند خالق همه چیز از جمله بدن انسان هست و زمانی که حکمی رو میده قطعا مفید و ضروری هست و باید اجراش کرد.
      دوستان می تونن با یه جست و جو ساده ببین که چه موارد جزئی در طب اسلامی از بزرگان دین نقل شده و تازه فوایدش رو دارن متوجه میشن من یه نمونه بسیار کوچک و جزئی نقل می کنم : مستحب افراد زمانی که از سرویس بهداشتی استفاده می کنند سر شون رو بپوشونند (مثلا کلاه بزارن) و سنگینی بدن رو روی پای چپ بندازن ! به تازگی متوجه شدن گاز های موجود در فضای سرویس بهداشتی موجب تضعیف مو و ریزش اون میشه ، این مسئله چیزی نیست که ۱۴۰۰ سال پیش کشف شده باشه شاید تا این که این موضوع رو دانشمندان متوجه بشن این مسئله مسخره به نظر می رسید اما می بینیم که اسلام در همه بخش ها از جزئی ترین تا کلی ترین برنامه ای داره که صد در صد درسته و با عمل نکردن بهش متحمل ضرر میشیم

    2. Avatar امین

      داداش گلم سالهاست اصرار دارن تایید کنن روزه خوبه برا بدن.بزار فک کنن ثابت کردن شاید بیخیال شن.

    3. Avatar احمد

      امروزه فوايد روزه داري از نظر علمي بر هيچ كس پوشيده نيست،هر چند وقت يه بار هم مقاله اي مبني بر فوايدش(حالا از هر نوع و مدل روزه داري)منتشر ميشه.همونطور كه تا قبل از نتايج اين مقاله شما راجع به روزه داري خشك! اين فوايد رو نميدونستي مطمئن باش در آينده تحقيقات ديگري هم اين نتايج رو نشان خواهد داد كه ١٨ ساعت آب نخوردن هم مفيد خواهد بود!

    4. Avatar هادی

      عزیزم تو متن گفته نشده که موش ها آب دریافت کردن و فقط غذا نخوردن
      اینو هم مد نظر داشته باش