اقتباس الکس گارلند از «الدن رینگ»؛ خشنترین فیلم فانتزی تاریخ هالیوود؟
اگر تاریخ فیلمهای فانتزی شکستخوردهی هالیوود در طول ۲۰ سال گذشته چیزی به ما آموخته باشد، این است که انتقال مخاطبان به دنیایی دیگر تنها نصف چالش است: شما همچنین باید به آنها دلیلی بدهد که بخواهند چند ساعتی را در این دنیا بگذرانند. فیلم اقتباسی الکس گارلند از بازی ویدیویی فانتزی «الدن رینگ» (Elden Ring) یکی از آن پروژههای بزرگ است که هیاهو و پول زیادی را پشت خود دارد، اما چگونه میتوان از افتادنش در دام شکستی که بسیاری از فیلمهای فانتزی در نهایت به آن دچار میشوند، جلوگیری کرد؟
«قطبنمای طلایی» (The Golden Compass) وجه الهیاتی فیلیپ پولمن را کمرنگ کرد، فیلم «وارکرفت» (Warcraft) فکر میکرد فقط صرف توضیح دنیایش دلیلی است که به آن اهمیت بدهیم، و «برج تاریک» (The Dark Tower) دنیاسازی عمیق استیون کینگ را به طرز چنان بیرحمانهای فشرده کرد که به سختی جایی برای داستان باقی گذاشت. همهی این فیلمها زمانی طرفداران منبع اصلی را با اشتیاق دیدن دنیای محبوبشان بر روی پردهی بزرگ سینما به تب و تاب انداختند؛ اما همه ناامیدکننده از آب درآمدند.
حالا نوبت به فیلم اقتباسی الکس گارلند از بازی ویدیویی «الدن رینگ» رسیده است. اگر فیلمی وجود داشته باشد که شکست آن عملاً غیرممکن باشد، آن بیشک این فیلم است. بازی «الدن رینگ» بیش از 30 میلیون نسخه فروخته و به طور گسترده به عنوان یکی از بزرگترین بازیهای ویدیویی تاریخ شناخته میشود. همچنین جورج آر. آر. مارتین در نوشتن اسطورهشناسی بنیادی نیمهخدایان جنگجو در این بازی نقش داشته که زیربنای جهنم فانتزی زیبای آن را میسازد. گارلند هم به عنوان نویسنده و کارگردان فیلم، روی کاغذ انتخابی بینقص به نظر میرسد. او سلیقهای عالی برای ساخت کابوسهای زیبا و همزمان، هوشمندی لازم برای ارائهی چیزی واقعاً خارقالعاده را دارد.
گارلند کسی است که فیلمی چون «درِد» (Dredd) را ساخته. او در تریلر روانی آیندهنگرانه «فراماشین» (Ex Machina) پرسشهایی در مورد هوش مصنوعی و هویت مطرح کرد. در «نابودی» (Annihilation) با چشماندازی رو به زوال که با ظرافتی ترسناک مدام تغییر شکل میدهد، به سمت سورئالیسم رفت. این داستانها همه سفری به ناشناخته را به تصویر میکشند که در «الدن رینگ» با جستجوی مداوم برای معنا همراه شده است.
شایان ذکر است که گارلند در دنیای بازیهای ویدیویی تازهکار نیست. او پیش از موفقیت در عالم کارگردانی در نویسندگی برای بازیهای «برده: ادیسه به سوی غرب» (Enslaved: Odyssey to the West) و «دیامسی: شیطان هم میگرید» (DmC: Devil May Cry) همکاری داشت. او خورهی «الدن رینگ» هم هست. پیش از شروع فیلمبرداری «الدن رینگ»، گارلند در مصاحبه با IGN گفته بود که هفت بار بازی را تمام کرده است. بنابراین، کمتر کارگردانی پیدا میشود که به اندازهی الکس گارلند بتواند از دنیای بازی، با کلیساهای در حال فروپاشی و نیمهخدایان هیولاییاش، سر در بیاورد و در میان شکافهای دنیای تاریکش، زیبایی ببیند. گارلند بارها توانایی خود را در انتقال احساسات عمیق و روایات غیرخطی نشان داده و این دقیقاً خاصیتی است که یک فیلم اقتباسی براساس «الدن رینگ» باید برای وفاداری به بازی داشته باشد.
اما دشواری کار اینجاست که بازی «الدن رینگ» داستانش را حی و حاضر به بازیکنان ارائه نمیدهد؛ بلکه تاریخچه و روایت در جلوههای بصری، در جزئیات و توضیحات اشیاء و نکات نهفته در محیط بازی جای گرفتهاند. چنین رویکردی به هیچ وجه برای اقتباسی سینمایی کار آسانی نیست. از این روست که طرفداران اغلب به هر گونه اقتباسی از این بازی با دیدهی تردید نگریستهاند.

به هر حال، گویا فیلمبرداری این فیلم تمام شده و در مرحلهی پس از تولید است و بازیگرانی از جمله کیلی اسپینی، بن ویشاو، نیک آفرمن، سونویا میزونو، پیتر سرافینوویچ و جاناتان پرایس در آن ایفای نقش میکنند. طبق گزارشها، آمازون امجیام حق پخش آنلاین فیلم را در بازارهای بینالمللی متعددی خریداری کرده است، در حالی که حق پخش سینمایی در بازار فیلم امریکا در ماه نوامبر به فروش میرسد. طبق گزارشها، این فیلم گرانترین پروژهی مستقلی خواهد بود که تاکنون برای فروش ارائه شده است. «ددلاین» (Deadline) گزارش داده بودجهی فیلم «الدن رینگ» نزدیک به ۲۰۰ میلیون دلار است که احتمالاً خرچ حداقل چند هیولاهای ترسناک و گاه نفرتانگیز از بازی شده است.
و این نکتهی مهمی دربارهی بازی ویدیویی اصلی است. «الدن رینگ» بیشتر از هر چیزی که تاکنون در ژانر «شمشیر و جادوگری» (Swords and Sorcery) در هالیوود دیدهایم به وحشت تمام عیار نزدیک میشود. موجوداتی که به جای صورت کرمهای پیچخورده دارند، هیولایی عنکبوتگونه با دستهای عظیم و بدون بدن که با هشت انگشت یا بیشتر میدوند. دوشیزههای آهنی مکانیکی وجود دارند که روی چرخها به سمت شما هجوم میآورند و تیغههای عظیمی را تاب میدهند و سپس شکمهایشان باز میشود و لانهای از مارها شما را به درون خود میکشاند.
اگر زمانی تصور میشد که ساخت فیلم «ارباب حلقهها» کار دشواری است، چه امیدی به دنیای فانتزی وجود دارد که در آن تقریباً همه مردهاند و بازماندگان با خوردن اجساد معشوق خود روزگار میگذرانند؟ آیا در چنین دنیایی قهرمانی وجود خواهد داشت که مخاطبان به آن امید ببندند؟

در بازی، شما قبل از اینکه در نبردهای نهایی با نیمهخدایان مختلف روبرو شوید، با هک اند اسلش و طلسم کردن، از میان انبوهی از موجودات مرده عبور میکنید، اما فیلم «الدن رینگ» الکس گارلند نمیتواند و نخواهد توانست مثل بازی باشد. شاید گارلند از داستان پسزمینهی جورج آر. آر. مارتینی بازی الهام گرفته؛ از تواریخ چگونگی سقوط سرزمینهای میانه (The Lands Between) به ورطهی مرگ و نابودی. تصاویر فاش شده نشان میدهند که یک لیندل (پایتخت این دنیا) در فیلم وجود خواهد داشت البته پر از موجودات زنده و گویا اعدام شخصیتی وحشتناک به نام سرگینخوار (Dung Eater) – رویدادی که به قبل از داستان بازی اشاره دارد – در دستور کار است. همهی اینها نشان میدهد که ممکن است در فیلم «الدن رینگ» با نوعی داستان پیشدرآمد سر و کار داشته باشیم.
دشوار است که پایان خوشی از این فیلم بیرون بیاید. اما شاید نکته همین باشد. گارلند ید طولایی در پایانهای نامتعارف دارد و اگر این کارگردان به سبک خود وفادار بماند، حداقل میتوانیم مطمئن باشیم که قرار نیست با چیزی شبیه فیلمهای فانتزی هالیوودی مرسوم طرف باشیم. در فیلم «نابودی»، او یک زوج متأهل را به هم بازگرداند، در حالی که ما را در این فکر فرو برد که آیا هر دو هنوز انسان هستند یا خیر؛ در فیلم «فراماشین» او هوش مصنوعی زیبای داستان را فراری داد و نجاتدهندهی احتمالی او را در زندان رها کرد تا بمیرد؛ در فیلم «جنگ داخلی» (Civil War)، او یک مستبد را سرنگون کرد، اما عکس پیروزی را به عنوان مدرکی برای دادگاه جنایات جنگی آینده به تصویر کشید. نگرانی ما بیشتر اینجاست که آیا او با فیلمی که قریب به ۲۰۰ میلیون دلار هزینه داشته، همان آزادی عمل را خواهد داشت یا خیر. حداقل، کسانی که برای خرید فیلم پا پیش میگذارند بعید است که انتظار نسخهی ۲۰۲۶ بازگشت به شایر را داشته باشند. مگر اینکه آنها دقیقاً دنبال دنیایی باشند که در آن چیزی هابیتها را خورده و پوستشان را کنده و تنش کرده است!
منبع: The Guardian


