طرز تهیه نان یوخه شیرازی خانگی مرحله به مرحله
نان یوخه شیرازی یکی از شیرینیهای سنتی و قدیمی این شهر است که از ورقههای بسیار نازک خمیر تهیه میشود. این شیرینی پس از پخت، با ترکیبی از پودر قند، هل و دارچین طعمدار شده و به شکل رول یا قطعههای مستطیلی و لوزی برش میخورد. در پایان نیز روی آن را با پودر نارگیل، پسته یا پودر قند تزیین میکنند. یوخه از نظر ظاهر و روش تهیه به کاک کرمانشاه شباهت دارد، اما ورقههای نازکتری دارد. برخلاف نانهای ساده محلی، یوخه یک شیرینی است و در خمیر یا لایههای میانی آن از مواد شیرین و معطر استفاده میشود. در ادامه، روش تهیه یوخه خانگی با ظاهری شبیه نمونههای قنادی را آموزش میدهیم.
فهرست محتوا
ابزار لازم برای تهیه نان یوخه
مواد لازم برای تهیه نان یوخه
مواد میانی و تزیینی
طرز تهیه نان یوخه شیرازی
آمادهکردن خمیر
آمادهکردن مواد میانی
لایهگذاری و رولکردن
فوتوفنهای تهیه نان یوخه
اشتباهات رایج در تهیه یوخه
روش نگهداری نان یوخه
ابزار لازم برای تهیه نان یوخه
- کاسه بزرگ برای آمادهکردن خمیر
- وردنه باریک و بلند
- تابه بزرگ، ساج یا صفحه نچسب
- برس آشپزی برای پخشکردن روغن
- چاقوی تیز یا پیتزابر
- پارچه نخی تمیز برای پوشاندن خمیر
- سینی یا ظرف مناسب برای سرو
مواد لازم برای تهیه نان یوخه
- آرد سفید قنادی: ۳۰۰ گرم
- تخممرغ: ۱ عدد
- روغن جامد یا کره آبشده: ۵۰ گرم
- آب ولرم: حدود یکچهارم پیمانه
- نمک: یک پنس، اختیاری
مواد میانی و تزیینی
- پودر قند: ۱ پیمانه
- پودر هل: ۱ قاشق چایخوری
- دارچین: نصف تا ۱ قاشق چایخوری
- پودر بادام یا پسته: نصف پیمانه، اختیاری
- روغن یا کره آبشده: به مقدار لازم
- پودر نارگیل و پسته برای تزیین: به مقدار لازم
طرز تهیه نان یوخه شیرازی
مراحل آماده کردن این شیرینی به دو بخش آمادهسازی خمیر و مواد میانی تقسیم میشود که در ادامه به صورت کامل برای شما توضیح میدهیم.
آمادهکردن خمیر
ابتدا آرد را دو بار الک کنید تا نرم و یکدست شود. تخممرغ را در کاسهای جداگانه هم بزنید و روغن یا کره آبشده را به آن اضافه کنید. پس از مخلوطکردن، این ترکیب را به آرد بیفزایید و مواد را با دست یا قاشق مخلوط کنید.
آب ولرم را کمکم اضافه کنید تا خمیری نرم و منسجم شکل بگیرد. مقدار آب ممکن است با توجه به نوع آرد کمی متفاوت باشد؛ بنابراین آب را یکباره داخل کاسه نریزید. حواستان باشد که خمیر نباید بیش از حد چسبناک یا خشک باشد.
خمیر را حدود ۱۰ دقیقه ورز دهید تا سطح آن صاف و حالت کشسانی پیدا کند. سپس روی خمیر را با پارچه نخی بپوشانید و اجازه دهید ۳۰ تا ۶۰ دقیقه در دمای محیط استراحت کند. این زمان باعث میشود خمیر هنگام بازشدن پاره نشود.
آمادهکردن مواد میانی
پودر قند، هل و دارچین را در کاسهای با هم مخلوط کنید. در صورت تمایل میتوانید مقداری پودر بادام یا پسته نیز به این ترکیب اضافه کنید. برای نزدیکشدن ظاهر شیرینی به نمونههای بازاری، میتوان مقداری از پودر نارگیل و پسته را برای تزیین نهایی کنار گذاشت.
خمیر استراحتکرده را به گلولههایی کوچک، تقریباً به اندازه یک گردوی بزرگ، تقسیم کنید. چانهها را روی سطحی قرار دهید و تا زمان استفاده با پارچه بپوشانید تا خشک نشوند.
هر چانه را ابتدا با وردنه معمولی باز کنید و سپس با وردنه باریکتر آن را تا جای ممکن نازک کنید. ورقه نهایی باید بسیار نازک باشد؛ بهطوریکه ضخامت آن به چند میلیمتر برسد. هنگام بازکردن خمیر، آرد زیادی روی آن نریزید چون باعث سفت شدن خمیر میشود.
تابه یا ساج را روی حرارت متوسط قرار دهید تا گرم شود. ورقه نازک خمیر را روی تابه بیندازید و اجازه دهید چند ثانیه بپزد. وقتی سطح خمیر کمی خودش را گرفت و لکههای طلایی بسیار کمرنگ روی آن ظاهر شد، آن را برگردانید تا طرف دیگر نیز کوتاه بپزد. فقط توجه کنید که ورقهها نباید بیش از حد برشته یا خشک شوند؛ زیرا در مرحله لایهگذاری میشکنند. ورقههای پختهشده را روی هم قرار دهید و با پارچه نخی بپوشانید تا نرم بمانند.
لایهگذاری و رولکردن
یکی از ورقههای پختهشده را روی سطح کار قرار دهید و با برس، لایه نازکی از کره یا روغن آبشده روی آن بمالید. سپس مقداری از ترکیب پودر قند، هل و دارچین را روی سطح خمیر بپاشید.
ورقه بعدی را روی آن قرار دهید و همین کار را تکرار کنید. برای داشتن یوخهای لایهلایه، میتوانید سه تا پنج ورقه را روی هم قرار دهید. سپس خمیر را بهآرامی رول کنید یا از یک سمت تا بزنید تا لایهها به شکل فشرده کنار یکدیگر قرار بگیرند.
برای اینکه قطعهها ظاهری شبیه نمونههای قنادی پیدا کنند، رول را کمی با وردنه فشار دهید تا ضخامت آن یکنواخت شود. سپس آن را با چاقوی تیز به قطعههای مستطیلی یا لوزیشکل برش بزنید. پس از برش، روی قطعات یوخه را با پودر قند، پودر نارگیل یا پسته تزیین کنید. اگر میخواهید تزیینات به سطح شیرینی بچسبند، میتوانید پیش از پاشیدن مواد، مقدار بسیار کمی کره آبشده روی سطح آن بمالید.
فوتوفنهای تهیه نان یوخه
مهمترین نکته در تهیه یوخه نازککردن خمیر است؛ چون اگر ورقهها ضخیم باشند، شیرینی حالت نانی پیدا میکند و لایههای ظریف آن شکل نمیگیرند. استراحت خمیر نیز اهمیت زیادی دارد. اگر خمیر بلافاصله پس از ورز دادن باز شود، جمع میشود و هنگام کار پاره خواهد شد. در صورت مقاومت خمیر، آن را دوباره بپوشانید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر استراحت دهید.
حرارت تابه باید متوسط باشد. تابه سرد باعث چسبیدن خمیر میشود و حرارت بیش از حد نیز ورقهها را خشک و شکننده میکند. ورقهها را فقط تا زمانی بپزید که خودشان را بگیرند و نقاط طلایی ملایمی روی آنها ایجاد شود. پودر قند را بیش از اندازه روی خمیر نریزید. زیرا هنگام پخت ممکن است ذوب شود و از لایهها بیرون بزند. ترکیب پودر قند با هل و مقدار کمی دارچین، طعم متعادلتری ایجاد میکند.
اشتباهات رایج در تهیه یوخه
- استفاده از خمیر ضخیم که باعث میشود شیرینی حالت نان پیدا کند.
- اضافهکردن آب زیاد و چسبناکشدن خمیر.
- حذف زمان استراحت و پارهشدن خمیر هنگام بازکردن.
- پخت طولانی ورقهها و خشک و شکنندهشدن آنها.
- استفاده بیش از حد از آرد هنگام بازکردن خمیر.
- پاشیدن مقدار زیاد پودر قند که باعث سوختن یا بیرونزدن مواد میانی میشود.
- رولکردن ورقهها زمانی که کاملاً سرد و خشک شدهاند.
- نگهداری شیرینی در ظرف بدون درب که باعث از بین رفتن تردی آن میشود.
روش نگهداری نان یوخه
پس از خنکشدن کامل، شیرینی را در ظرف دردار بچینید و بین لایهها کاغذ روغنی قرار دهید. این شیرینی را در محیطی خشک و خنک نگهداری کنید. قرار دادن یوخه در یخچال ممکن است باعث جذب رطوبت و نرمشدن لایههای آن شود. اگر قصد دارید شیرینی را برای مدت طولانیتری نگهداری کنید، میتوانید آن را در ظرفی کاملاً دربسته قرار دهید و در فریزر بگذارید. برای سرو، چند دقیقه در دمای محیط بماند تا بافت و عطر آن بهتر شود.
جمعبندی
نان یوخه شیرازی یک شیرینی نازک، معطر و لایهلایه است که با خمیر ساده، پودر قند، هل و دارچین تهیه میشود. راز اصلی کیفیت آن در بازکردن بسیار نازک خمیر، پخت کوتاه ورقهها و استفاده متعادل از مواد میانی است. برای داشتن ظاهری شبیه نمونههای قنادی، میتوانید یوخهها را به شکل قطعههای مستطیلی یا لوزی برش بزنید و روی آنها را با پودر نارگیل، پسته و پودر قند تزیین کنید.
منبع: دیجیکالا مگ
