نخستین تصویر تمام‌رنگی تلسکوپ جیمز وب قدیمی‌ترین ساختارهای کیهان را آشکار کرد

۲۱ تیر ۱۴۰۱ | ۰۲:۵۵ ۲۱ تیر ۱۴۰۱ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۲ دقیقه
نخستین عکس تمام‌رنگی تلسکوپ فضایی جیمز وب

پس از سال‌ها برنامه‌ریزی و تلاش، سرانجام لحظاتی پیش از نخستین تصویر تمام‌رنگی تلسکوپ فضایی جیمز وب رونمایی و با آشکار شدن قدیمی‌ترین لحظات ثبت شده‌ی کیهان تا کنون، گام تاریخی بلند دیگری برای بشریت برداشته شد.

حالا بشر با کمک «تلسکوپ فضایی جیمز وب» (James Webb Space Telescope) ژرف‌ترین نگاه خود را به کیهان انداخته است و رویداد مهم و ارزشمند دیگری در مسیر کاوش‌های فضایی انسان معاصر رقم خورد. اهمیت اولین تصویر علمی و تمام‌رنگی جیمز وب به اندازه‌ای زیاد است که جو بایدن، به‌عنوان ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا و بالاترین مقام رسمی این کشور، شخصا از آن رونمایی کرد.

این انتشار که با ساعتی تأخیر نسبت به اعلام قبلی انجام شد، پس از گذشت نیم سال از پرتاب قدرتمندترین رصدخانه به فضا انجام می‌شود. بعد از پرتاب، تلسکوپ ضمن باز شدن در فرآیندی اوریگامی-مانند، طی مدت یک ماه به نقطه‌ی لاگرانژی ۲ خورشید-زمین رسید و سپس نوبت به حرکت جزئی ابزارهای علمی بود تا برای رصد آماده باشند.

طرحی گرافیکی از تلسکوپ فضایی جیمز وب

طرحی گرافیکی از تلسکوپ فضایی جیمز وب
Credit: NASA

تلسکوپ فضایی جیمز وب دارای چهار ابزار پیشرفته است که برای بررسی همه چیز از اجرام منظومه‌ی شمسی گرفته تا کهکشان‌های دوردست و قدیمی که تنها چند صد میلیون سال پس از «مِه‌بانگ» (Big Bang) در اوایل جهان شکل گرفته‌اند، طراحی شده‌اند. این ابزارها هم‌اکنون به‌طور کامل برای رصدهای علمی آماده شده‌اند.

و حالا با کمک ابزارهای علمی نخستین تصویر تمام‌رنگی جیمز وب ثبت و منتشر شده است. این تصویر میدان ژرف خوشه‌های کهکشانی SMACS 0723 را نشان می‌دهد.

این مجموعه خوشه‌های کهکشانی عظیمی هستند که بر اساس نسبیت عام اینشتین، با شکل‌دهی لنز گرانشی، نور اجرام پشت خود را بزرگ‌نمایی و دچار اعوجاج می‌کنند و امکان مشاهده‌ی میدانی عمیق از جمعیت‌های کهکشانی بسیار دور و ذاتا ضعیف را فراهم می‌سازند. نوری که از حدود ۱۳.۵ میلیارد سال پیش به ما رسیده است.

نخستین عکس تمام‌رنگی تلسکوپ فضایی جیمز وب

لنز گرانشی عظیم و انبوه کهکشان‌های اولیه؛ نخستین عکس تمام‌رنگی تلسکوپ فضایی جیمز وب
Credit: NASA

اگر یک دانه‌ی شن را در حالی که دستتان کشیده است، به سوی آسمان نگه دارید، بخش کوچکی که اشغال می‌کند، به اندازه‌ی میدان دید تلسکوپ وب در این تصویر است و حالا می‌توانید تصور کنید تنها در این منطقه‌ی کوچک، انبوه کهکشان‌ها از جمله کهکشان‌های اولیه چگونه دیده می‌شوند و این همه، هنوز در مقایسه با سراسر آسمان چقدر کوچک است.

به گفته‌ی ناسا این تصویر دورترین نگاه ما به کیهان نیست. مأموریت‌های غیر فروسرخ مانند COBE و WMAP جهان را در لحظاتی نزدیک‌تر به بیگ بنگ، یعنی حدود ۳۸۰۰۰۰ سال پس از آن مشاهده کرده‌اند. زمانی که فقط تشعشعات پس‌زمینه‌ی مایکروویو (ریزموج) حضور داشته، اما ستاره یا کهکشان وجود نداشته است. تلسکوپ وب قرار است چند صد میلیون سال پس از انفجار بزرگ را در جست‌وجوی قدیمی‌ترین ساختارهای منسجم کیهان رصد کند.

دیگر تصاویر علمی اولیه‌ی جیمز وب همان‌طور که پیش‌تر برنامه‌ریزی شده بود، سه‌شنبه ۱۲ جولای ساعت ۱۰:۳۰ منطقه‌ی زمانی شرقی (۲۱ تیر ساعت ۱۹:۰۰ به وقت تهران) منتشر خواهند شد که شامل عکس‌هایی از سحابی‌های کارینا و حلقه‌ی جنوبی، سیاره‌ی فراخورشیدی گازی WASP-96b هم خواهند بود.

تلسکوپ قدرتمند جیمز وب بشر را در آستانه‌ی دوران تازه‌ای از کاوش‌های فضایی قرار می‌دهد و به‌ویژه به دانشمندان کمک خواهد کرد تا شکل‌گیری کهکشان‌های اولیه، شرایط تکامل منظومه‌ی شمسی و پیدایش حیات روی سیاره‌های فراخورشیدی را با جزئیاتی بی‌سابقه بررسی کنند.

عکس کاور: طرحی گرافیکی از تلسکوپ جیمز وب
Credit: NASA

منابع: NASA, Space

برچسب‌ها :
دیدگاه شما

۲ دیدگاه
  1. Avatar الف

    امیر نیک رو فعال و پرکار . موفق باشید

  2. Avatar امین

    احسنت به این سرعت در آپلود این مقاله، کمتر از ۵ دقیقه بعد از رویداد خبری و ارائه اولین تصویر از تلسکوپ، این مقاله اولین جایی بود که اسکرین شات از اون عکس رو ارائه کرد.
    عالی بود